Giữa trùng khơi mênh mông, nơi đảo tiền tiêu Bạch Long Vĩ còn nhiều khó khăn, có một người giáo viên đã dành trọn 20 năm thanh xuân để bám đảo, bền bỉ gieo những con chữ cho các thế hệ học trò. Đó là cô giáo Phạm Thị Ngoan - giáo viên Trường Tiểu học - Mẫu giáo Bạch Long Vĩ (nay là Trường tiểu học Bạch Long Vĩ), đặc khu Bạch Long Vĩ, Thành phố Hải Phòng.
Vượt qua những thiếu thốn, cách trở về địa lý và điều kiện sinh hoạt, cô vẫn lặng lẽ gắn bó với mái trường, với học sinh nơi đầu sóng ngọn gió. Hành trình 20 năm ấy không chỉ là câu chuyện về lòng yêu nghề, sự tận tụy của một nhà giáo mà còn là minh chứng cho tình yêu quê hương, đất nước được vun đắp từ những điều bình dị nhất: giữ con chữ sáng nơi đảo xa.
Từ cô đội viên thanh niên xung phong đến cô giáo trao trọn tình yêu thương cho học sinh nơi đảo xa
Tháng 6/2006, cô Phạm Thị Ngoan - đội viên Thanh niên xung phong thuộc Liên đội Thanh niên xung phong Bạch Long Vĩ, Tổng đội Thanh niên xung phong Hải Phòng, lần đầu đặt chân lên đảo. Khi ấy, tại Liên đội có một nhóm trẻ nhỏ, được các anh chị em trong Tổng đội thay phiên nhau chăm sóc, trông nom.
“Năm 2006, sau khi học xong lớp 12, khi nghe thông tin Tổng đội Thanh niên xung phong Hải Phòng vận động thanh niên ra đảo Bạch Long Vĩ, tôi đã không ngần ngại đăng kí ngay. Tôi đăng kí nhưng cũng không biết Bạch Long Vĩ ở đâu, xa xôi cách trở như nào. Nhưng khi lên đường ra đảo, thực sự tôi thấy nỗi khó khăn vất vả của người dân. Con đường ra đảo duy nhất bằng tàu biển, ngày ấy tàu còn nhỏ, thô sơ phải lênh đênh nửa ngày mới ra đến đảo. Những con sóng bạc đầu nhiều lúc như nhấn chìm cả con tàu khiến nỗi sợ hãi trong tôi luôn thường trực. Say sóng cồn cào và nhớ nhà da diết là cảm giác những ngày tôi mới đến đảo”.
13 năm gắn bó với Tổng đội Thanh niên xung phong trên đảo Bạch Long Vĩ, với tình yêu thương trẻ nhỏ nên sau khi hết nghĩa vụ cô Ngoan xin đi học lớp Trung cấp mầm non với mong muốn được trở thành cô giáo.
Tháng 2/2019, cô Ngoan chuyển công tác và dạy học tại Trường Tiểu học - Mẫu giáo Bạch Long Vĩ (nay là Trường tiểu học Bạch Long Vĩ). Đặc khu Bạch Long Vĩ có duy nhất 1 cơ sở giáo dục công lập này với hai cấp học mầm non và tiểu học. 7 năm qua, với những em nhỏ nơi đây, cô không chỉ là cô giáo mà còn như một người mẹ thứ hai, kiên nhẫn chăm lo, dạy dỗ và đồng hành cùng các em trong những ngày đầu đến lớp.
Bạch Long Vĩ xa đất liền, trường ít học sinh, mỗi em một hoàn cảnh. Nhiều phụ huynh làm nghề biển, thường xuyên lênh đênh ngoài khơi nên ít có thời gian chăm sóc con. Hiểu những thiệt thòi ấy, các thầy cô trên đảo luôn dành cho học trò sự quan tâm đặc biệt, từ việc học đến từng bữa ăn, giấc ngủ.
Theo cô Ngoan, chăm sóc trẻ mầm non trên đảo có những khó khăn riêng. Những ngày đầu đến trường, nhiều em chưa quen môi trường mới, chưa biết tự xúc ăn, còn quấy khóc. Các cô phải chia nhau đút từng bữa, dỗ dành từng em. Sau khoảng hai tháng, trẻ dần quen lớp, quen cô, đi vào nền nếp và ở lại trường cả ngày.
“Khi quen môi trường học tập, trẻ rất quấn cô, chúng coi cô như mẹ thường xuyên làm nũng để cô cắt móng tay, buộc tóc. Còn các cô giáo coi trẻ như con, trường như ngôi nhà thứ hai”, cô Ngoan chia sẻ.
Chính những khoảnh khắc rất đỗi đời thường ấy khiến tình cảm cô trò trên đảo càng thêm gắn bó. Với các thầy cô, trường học không chỉ là nơi làm việc mà như ngôi nhà thứ hai; học trò và người dân trên đảo đều gần gũi như người thân.
Đó cũng là lý do, khi có cơ hội trở về đất liền, cô Ngoan vẫn quyết định ở lại. Với cô, ở lại không chỉ là tiếp tục một công việc, mà là tiếp tục đồng hành cùng những đứa trẻ đã trở nên thân thương. Tình yêu ấy được bồi đắp từ những ngày đầu trên đảo, qua từng lớp học, từng ánh mắt, nụ cười của học trò và những khó khăn đã cùng đồng nghiệp vượt qua.
Cô Ngoan kể, 5 năm sau ngày đặt chân lên đảo cô nên duyên vợ chồng với một chàng trai sinh ra và lớn lên tại đảo. Đến nay, 2 vợ chồng cô đã có 2 con trai. Đảo không có trường cấp 2, cấp 3 nên khi các con lên 4 tuổi là cô gửi về cho ông bà ngoại trong đất liền chăm nuôi giúp.
“Không chăm sóc, nuôi nấng được con là thiệt thòi lớn của giáo viên bám đảo. Nhiều khi con ốm đau, nghe điện thoại của ông bà gọi ra mà lòng như lửa đốt nhưng không làm cách nào khác ngoài việc trông mong vào người thân trong đất liền.
Các con đang tuổi phát triển, lắm khi con chểnh mảng chuyện học hành, mỗi lần đọc tin nhắn của cô giáo mà tôi thấy buồn rơi nước mắt. Lúc đó chỉ muốn về ngay với con nhưng xa xôi, sóng nước về sao đặng, tôi lại cố kìm lòng.
Một năm tôi thường về quê thăm con vào dịp hè và tết. Có những năm bận quá không về được thì lại đón con ra đảo nghỉ lễ cùng. Bọn trẻ thiếu thốn tình cảm của bố mẹ nhưng không biết làm thế nào để bù lấp cho con mà chỉ biết cố gắng làm thật tốt nhiệm vụ của mình”, cô Ngoan tâm sự.
Khi nói về lý do gắn bó với đảo, cô Ngoan bộc bạch: "Nếu bảo vì yêu đảo mà gắn bó nhiều người sẽ khó tin nhưng thực tế với tôi là như vậy. Tôi yêu đảo và yêu người dân, yêu những đứa trẻ nơi đây".
Ngoài công việc, vợ chồng cô Ngoan còn trồng rau, nuôi gà và chăn nuôi lợn để tăng gia sản xuất và có thêm thu nhập trang trải cuộc sống.
Thầy Ngô Quang Minh, Hiệu trưởng Trường Tiểu học Bạch Long Vĩ chia sẻ, cô Phạm Thị Ngoan là giáo viên tâm huyết, nhiệt tình, yêu nghề, thương yêu học sinh, luôn bám trường, gắn bó với đảo và có tinh thần trách nhiệm với nhiệm vụ được giao.
Cô luôn chấp hành tốt sự phân công của tổ chức, tích cực tham gia các hoạt động, phong trào của nhà trường và địa phương, chủ động khắc phục những khó khăn đặc thù để tự học tập, bồi dưỡng, trau dồi kỹ năng sư phạm, nâng cao kỹ năng ứng dụng công nghệ thông tin trong giảng dạy. Cô cũng giữ mối quan hệ tốt với phụ huynh, học sinh và đồng nghiệp, hằng năm đều được đánh giá là đảng viên, giáo viên hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ.
Nỗ lực tìm tòi những phương pháp mới để nâng cao chất lượng giáo dục
Bạch Long Vĩ là hòn đảo cách đất liền Hải Phòng khoảng 110 km. Do vị trí địa lý cách trở nên đồ dùng học tập, sinh hoạt của học sinh còn nhiều thiếu thốn. Đồ dùng của các em phần nhiều do giáo viên tự tay làm từ những vật dụng tái chế. Nhiều khi các cô đặt mua đồ trên mạng, nhưng do cách trở địa lý nên khi chuyển ra được đảo cũng mất thời gian dài.
Gắn bó với học trò càng lâu, cô Ngoan càng trăn trở làm thế nào để các em có thêm cơ hội tiếp cận những phương pháp giáo dục mới, được chăm sóc tốt hơn cả về thể chất và tinh thần. Trong công tác chăm sóc trẻ, các cô và nhà trường đặc biệt chú trọng dinh dưỡng, thường xuyên xây dựng thực đơn phù hợp, bảo đảm khẩu phần ăn đủ chất, cân đối, góp phần chăm sóc và phát triển thể chất cho trẻ. Với cô Ngoan, một bữa ăn đủ đầy trên đảo cũng là một phần của tình yêu dành cho học trò.
Dịp hè vừa qua, cô Ngoan trở về đất liền, tham quan và trao đổi kinh nghiệm tại Trường Mầm non Sao Sáng 4, phường Gia Viên. Cô tìm hiểu thực tế về cơ sở vật chất, môi trường giáo dục, cách tổ chức chăm sóc, nuôi dưỡng trẻ; đồng thời trao đổi kinh nghiệm về giáo dục lấy trẻ làm trung tâm, đổi mới phương pháp, ứng dụng chuyển đổi số, sinh hoạt chuyên môn và xây dựng môi trường giáo dục an toàn, thân thiện, hạnh phúc.
Mỗi điều học được, cô đều nghĩ đến việc có thể vận dụng như thế nào ở Bạch Long Vĩ. Cô hiểu rằng giáo dục trên đảo có những đặc thù riêng, vì vậy những kinh nghiệm từ đất liền cần được lựa chọn và vận dụng linh hoạt, phù hợp với điều kiện thực tế.
“Điều tôi mong muốn là các bé trên đảo cũng được tiếp cận với những phương pháp giáo dục hiện đại, được học tập trong môi trường an toàn, vui vẻ và hạnh phúc”, cô Ngoan chia sẻ.
Chuyến trở về đất liền vì thế không chỉ là dịp học hỏi, mà còn là hành trình nữ giáo viên mang những điều mới mẻ trở lại với lớp học nơi đảo xa.
Hai mươi năm, từ một đội viên Thanh niên xung phong đến người giáo viên miệt mài với những trò nhỏ, cô Phạm Thị Ngoan đã dành cả tuổi thanh xuân tươi đẹp cho nghề "trồng người" và cho Bạch Long Vĩ.
Giữa vùng biển tiền tiêu của Tổ quốc, sự lựa chọn ở lại của cô thật giản dị: ở lại với nghề, với học trò, với mảnh đất đã trở thành quê hương thứ hai. Và mỗi ngày, bằng những việc làm bình dị, cô vẫn lặng lẽ gieo những hạt mầm yêu thương với học sinh thân yêu của mình nơi đảo xa.