Bộ Giáo dục và Đào tạo đã ban hành Thông tư số 81/2026/TT-BGDĐT về Điều lệ Ban đại diện cha mẹ học sinh, có hiệu lực từ ngày 15/11/2026, thay thế Thông tư số 55/2011/TT-BGDĐT. Thông tư có nhiều điểm đổi mới quan trọng nhằm nâng cao hiệu quả phối hợp giữa gia đình và nhà trường, bảo đảm hoạt động của Ban đại diện cha mẹ học sinh đúng chức năng, nhiệm vụ, công khai và minh bạch.
Những điểm mới đáng chú ý tập trung vào việc làm rõ vị trí, vai trò và trách nhiệm của Ban đại diện cha mẹ học sinh; siết chặt quy định về các khoản đóng góp, khắc phục tình trạng lạm thu; đề cao nguyên tắc tự nguyện, không áp đặt mức đóng góp hoặc gây áp lực đối với phụ huynh. Đồng thời, Thông tư tăng cường quyền tham gia, giám sát, phản ánh và kiến nghị của cha mẹ học sinh, hướng tới xây dựng mối quan hệ phối hợp bình đẳng, trách nhiệm và hiệu quả giữa gia đình và nhà trường.
Trước ngày Thông tư 81 có hiệu lực, trường học quản lý quỹ phụ huynh thế nào?
Trao đổi với phóng viên Tạp chí điện tử Giáo dục Việt Nam, cô Nguyễn Thị Liên - Bí thư Chi bộ, Hiệu trưởng Trường Trung học cơ sở Bắc Sơn (phường Kiến An, thành phố Hải Phòng) cho biết: Thông tư 81/2026/TT-BGDĐT đã tạo hành lang pháp lý rõ ràng, góp phần xây dựng Ban đại diện cha mẹ học sinh hoạt động thiết thực, đúng quy định, phát huy vai trò đồng hành cùng nhà trường trong sự nghiệp giáo dục và phát triển toàn diện của học sinh.
Hiện tại, nhà trường phối hợp cùng Ban đại diện cha mẹ học sinh thống nhất quy chế hoạt động. Từ đó đảm bảo các hoạt động của nhà trường cần phối hợp, phối hợp với mức độ nào và quyền lợi, nghĩa vụ của Ban đại diện ra sao đều được thống nhất để đảm bảo công khai, minh bạch và đúng quy định.
Cô Liên cho hay một số khoản chi được ban đại diện sử dụng quỹ tại trường như: Hỗ trợ học sinh đặc biệt khó khăn hoặc có rủi ro đột xuất; Hỗ trợ học liệu cho học sinh trong các hoạt động giáo dục, trải nghiệm.
Trước khi Bộ Giáo dục và Đào tạo ban hành Thông tư 81, nhà trường cũng thường xuyên kiểm tra, rà soát các nội dung dự kiến thu – chi của Ban đại diện cha mẹ học sinh trước khi triển khai đến phụ huynh. Theo đó, trước khi tiến hành nhà trường có kiểm tra rà soát nội dung dự kiến thu chi thông qua việc giao ban hàng quý và giao ban đột xuất. Đồng thời, nhà trường cũng yêu cầu Ban đại diện cha mẹ học sinh công khai các khoản thu, chi định kỳ 3 lần/năm vào tháng 9, tháng 1 năm sau và tháng 5.
Khi phụ huynh có ý kiến hoặc phản ánh về các khoản thu, chi chưa hợp lý, nhà trường cùng thường trực ban đại diện nhà trường và Ban chi hội của lớp xem xét để cùng tháo gỡ.
Về quy trình phối hợp, nhà trường phân công cụ thể nhiệm vụ của Ban chi hội cha mẹ học sinh, trong đó có người phụ trách nội dung về khoản chi của khối lớp được phân công. Nội dung phản ánh sẽ được xem xét từ phía ban chi hội của lớp rồi đến người phụ trách khối lớp sau đó đến ban thường trực và cuối cùng là nhà trường để được tháo gỡ và giải quyết kịp thời.
Cũng theo cô Liên, khó khăn lớn nhất của các trường phổ thông trong việc quản lý quỹ phụ huynh hiện nay là cần làm rõ việc nào cha mẹ học sinh được hỗ trợ và cần hỗ trợ. Quy trình thực hiện của cha mẹ học sinh và nhà trường phải rõ ràng để đảm bảo công khai, minh bạch, đúng việc, đúng người, đúng mục đích và đúng quy định.
Cùng chia sẻ về nội dung này, cô Đinh Thị Hạ - Hiệu trưởng Trường Tiểu học Ngô Gia Tự (phường Hồng Bàng, thành phố Hải Phòng) cho biết: Ngay sau khi Bộ Giáo dục và Đào tạo ban hành Thông tư số 81/2026/TT-BGDĐT, nhà trường đã quan tâm nghiên cứu những nội dung mới, đặc biệt là các quy định liên quan đến tổ chức, hoạt động của Ban đại diện cha mẹ học sinh và việc hỗ trợ kinh phí cho các hoạt động.
“Theo tôi, điểm mới rất quan trọng là quy định rõ hơn phạm vi hoạt động của Ban đại diện cha mẹ học sinh, đặc biệt là việc không cho phép ban đại diện thu, tiếp nhận hoặc quản lý tiền hỗ trợ của phụ huynh. Việc hỗ trợ phải hoàn toàn tự nguyện, công khai, minh bạch và phục vụ đúng những hoạt động thuộc nhiệm vụ của ban đại diện.
Tôi cho rằng quy định này sẽ góp phần phòng ngừa tình trạng lạm thu, giảm áp lực đóng góp đối với phụ huynh, đồng thời giúp mối quan hệ phối hợp giữa gia đình và nhà trường trở nên rõ ràng, thực chất hơn”, cô Hạ nhận định.
Cũng theo Hiệu trưởng Trường Tiểu học Ngô Gia Tự, nhà trường không tổ chức thu, không tiếp nhận và không quản lý bất kỳ khoản quỹ nào của Ban đại diện cha mẹ học sinh. Ban đại diện cha mẹ học sinh lớp được bầu tại cuộc họp cha mẹ học sinh; Ban đại diện cha mẹ học sinh trường được thành lập theo trình tự quy định. Nhà trường tôn trọng vai trò đại diện, tính tự nguyện và trách nhiệm của ban đại diện; giáo viên chủ nhiệm và ban giám hiệu chỉ phối hợp trong các hoạt động giáo dục đúng chức năng, nhiệm vụ.
Nhà trường thực hiện việc trao đổi, hướng dẫn và phối hợp để các hoạt động của ban đại diện tuân thủ pháp luật, không phát sinh khoản thu bắt buộc hay gây áp lực đối với phụ huynh.
Khi Thông tư 81/2026/TT-BGDĐT có hiệu lực, nhà trường sẽ tiếp tục phối hợp, hướng dẫn ban đại diện cha mẹ học sinh thực hiện đúng cơ chế hỗ trợ mới, trong đó ban đại diện không thu, tiếp nhận hoặc quản lý tiền hỗ trợ.
Cô Hạ cũng cho biết thêm, năm học 2026–2027, nhà trường không tổ chức thu quỹ Ban đại diện cha mẹ học sinh ở cấp lớp và cấp trường nên không phát sinh các khoản chi từ nguồn quỹ này.
Các hoạt động thuộc trách nhiệm của nhà trường được thực hiện từ nguồn kinh phí hợp pháp theo quy định. Ban đại diện cha mẹ học sinh chủ yếu phối hợp, đồng hành cùng nhà trường trong các hoạt động giáo dục, chăm sóc học sinh, bảo đảm đúng chức năng, nhiệm vụ và không đặt ra yêu cầu đóng góp kinh phí đối với phụ huynh.
Nhà trường rà soát các khoản thu trước ngày Thông tư 81 có hiệu lực
Theo Hiệu trưởng Trường Tiểu học Ngô Gia Tự, khó khăn lớn nhất của các trường phổ thông trong việc quản lý quỹ phụ huynh hiện nay là làm thế nào để phát huy được sự đồng hành, tự nguyện của phụ huynh trong các hoạt động giáo dục, đồng thời bảo đảm ranh giới rõ ràng giữa trách nhiệm của nhà trường và trách nhiệm của Ban đại diện cha mẹ học sinh.
Bên cạnh đó, cơ quan quản lý giáo dục cần có hướng dẫn thống nhất, dễ thực hiện, nhất là đối với các hoạt động phối hợp giữa gia đình và nhà trường trong giai đoạn chuyển tiếp sang quy định mới.
Nhà trường xác định việc công khai, minh bạch là yêu cầu rất quan trọng trong hoạt động của Ban đại diện cha mẹ học sinh. Trong năm học 2026–2027, nhà trường không tổ chức thu quỹ Ban đại diện cha mẹ học sinh nên không phát sinh việc kiểm tra, quyết toán các khoản thu – chi từ nguồn quỹ này.
Đối với các khoản thu thuộc hoạt động của nhà trường, trường thực hiện rà soát, công khai nội dung và mức thu ngay từ đầu năm học thông qua các cuộc họp cha mẹ học sinh và các kênh thông tin chính thức. Quan điểm của nhà trường là luôn lắng nghe, tôn trọng và tiếp nhận các ý kiến phản ánh của cha mẹ học sinh trên tinh thần cầu thị, khách quan và đúng quy định. Khi có phản ánh liên quan đến hoạt động thu, chi của Ban đại diện cha mẹ học sinh, nhà trường sẽ phối hợp với ban đại diện để kiểm tra, xác minh, làm rõ nội dung và kịp thời chấn chỉnh nếu phát hiện những điểm chưa phù hợp.
Đặc biệt, khi Thông tư 81 có hiệu lực từ ngày 15/11/2026, nhà trường sẽ rà soát lại cơ chế phối hợp, hướng dẫn Ban đại diện cha mẹ học sinh thực hiện đúng các quy định mới, nhất là nguyên tắc không thu, tiếp nhận hoặc quản lý tiền hỗ trợ. Mục tiêu là bảo đảm mọi hoạt động phối hợp đều công khai, minh bạch, đúng pháp luật và đặt quyền lợi của học sinh lên hàng đầu.
Còn theo cô Lê Thị Thu Hiền - Hiệu trưởng Trường Tiểu học Nguyễn Công Trứ (phường Lê Chân, thành phố Hải Phòng): Ngay sau khi nhận được thông tin Thông tư 81/2026/TT-BGDĐT có hiệu lực từ ngày 15/11/2026 nhà trường đã thực hiện công tác tuyên truyền đối với toàn thể cán bộ, giáo viên qua các buổi họp gửi bằng văn bản. Đặc biệt là họp Thường trực đại diện Hội phụ huynh học sinh toàn trường để trao đổi về tinh thần của Thông tư.
Thực tế, Thông tư 81 có tác động nhất định đến hoạt động của Ban đại diện cha mẹ học sinh. Tuy nhiên, quy định mới không tác động nhiều đến công tác chuyên môn của nhà trường và các hoạt động theo quy định của Chương trình Giáo dục phổ thông 2018. Nhà trường không triển khai thu quỹ nên không ban hành văn bản nào hướng dẫn, sử dụng các khoản đóng góp.
Vị hiệu trưởng cho biết thêm, khi nhà trường biết đến tinh thần của Thông tư 81/2026 (khi chưa có văn bản chính thức và chưa có hiệu lực) nhà trường đã yêu cầu giáo viên chủ nhiệm rà soát và trao đổi với chi hội trưởng về các khoản đã thu của phụ huynh phải hoàn trả lại.
Nhà trường đã có biên bản làm việc với giáo viên chủ nhiệm về việc rà soát, yêu cầu Ban chi hội hoàn trả ngay hết số tiền (nếu đã thu).
Nhà trường yêu cầu giáo viên chủ nhiệm làm việc trực tiếp với ban chi hội từng lớp. Đề nghị Ban chi hội lớp cam kết thực hiện theo hướng dẫn của Thông tư 81 trong thời gian tiếp theo. Hạn cuối cùng báo cáo rà soát và trả lại trước ngày Thông tư có hiệu lực.