Sách tham khảo của NXBGDVN là lựa chọn ưu tiên của nhiều trường học, giáo viên

22/11/2026 07:23
Mạnh Đoàn

GDVN -Sách tham khảo của Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam được giáo viên trường phổ thông dân tộc nội trú đánh giá cao về nội dung bám sát chương trình, đa dạng dạng bài tập, đáp ứng nhu cầu học tập và phân hóa học sinh.

Trong quá trình dạy và học, sách tham khảo là nguồn học liệu bổ trợ giúp giáo viên mở rộng nội dung giảng dạy, đồng thời hỗ trợ học sinh củng cố kiến thức, rèn luyện kỹ năng và phát triển năng lực tự học. Qua thực tế sử dụng tại các trường phổ thông dân tộc nội trú, sách tham khảo của Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam được nhiều giáo viên đánh giá có nội dung bám sát Chương trình giáo dục phổ thông 2018, đáp ứng nhu cầu học tập của nhiều nhóm đối tượng học sinh.

Trao đổi với phóng viên Tạp chí điện tử Giáo dục Việt Nam về việc sử dụng sách tham khảo của Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam tại nhà trường, cô Phạm Thị Phượng - Phó Hiệu trưởng Trường Phổ thông dân tộc nội trú Trung học cơ sở - Trung học phổ thông Na Hang (Tuyên Quang) cho biết, sách tham khảo của Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam hiện là lựa chọn ưu tiên của nhà trường. Phần lớn các đầu sách thuộc những môn học nhà trường có nhu cầu đều được giáo viên lựa chọn sử dụng. Chỉ với những nội dung mà Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam chưa có tài liệu đáp ứng, giáo viên mới tìm mua sách của các nhà xuất bản khác.

Theo cô Phượng, sách tham khảo của Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam cơ bản đáp ứng tốt yêu cầu dạy và học, trong đó có các môn khoa học tự nhiên như Toán, Vật lý, Hóa học. Nội dung sách vừa bám sát chương trình học trên lớp, vừa có những phần kiến thức mở rộng, chuyên sâu, phù hợp với năng lực của học sinh. Giáo viên có thể sử dụng tài liệu để củng cố kiến thức cho cả lớp, đồng thời phân loại bài tập theo từng mức độ, qua đó hỗ trợ bồi dưỡng học sinh theo năng lực.

Từ thực tế giảng dạy và ôn luyện học sinh giỏi, cô Phượng hy vọng có đa dạng nguồn sách tham khảo chuyên sâu của Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam để thêm lựa chọn. Đặc biệt, những tài liệu được biên soạn theo từng chuyên đề, tập trung vào các dạng bài nâng cao hoặc tuyển chọn đề thi học sinh giỏi chưa nhiều.

“Đối với tài liệu phục vụ học tập đại trà, nhà trường cơ bản không gặp khó khăn. Tuy nhiên, nếu giáo viên cần tìm một cuốn sách chuyên sâu về từng mảng kiến thức để ôn luyện học sinh giỏi thì lựa chọn chưa nhiều. Vì vậy, trong quá trình bồi dưỡng học sinh, giáo viên vẫn phải tham khảo thêm sách của các nhà xuất bản khác, nhất là những tài liệu có hệ thống đề thi và bài tập chuyên biệt”, cô Phượng chia sẻ.

sach-tham-khao.jpg
Hình ảnh minh họa sách tham khảo của Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam. Ảnh: NXBGDVN

Cũng theo nữ Phó Hiệu trưởng, sách tham khảo không chỉ phục vụ giáo viên mà còn là nguồn tài liệu hữu ích để học sinh chủ động củng cố, mở rộng kiến thức. Với những học sinh có học lực khá, giỏi, việc tự học thông qua sách tham khảo giúp các em hệ thống lại kiến thức nền tảng, tiếp cận thêm các dạng bài tập và nâng cao khả năng vận dụng kiến thức vào thực tiễn học tập cũng như các kỳ thi.

Đánh giá về chất lượng nội dung, cô Phượng nhận xét các bài tập trong sách được phân loại tương đối rõ ràng, có hướng dẫn giải chi tiết, giúp học sinh thuận lợi hơn trong quá trình tự học. Đối với học sinh có năng lực tốt, đây còn là nguồn học liệu quan trọng để các em chủ động tích lũy kiến thức, chuẩn bị cho những yêu cầu học tập ở mức độ cao hơn.

Đặc thù của Trường Phổ thông dân tộc nội trú Trung học cơ sở - Trung học phổ thông Na Hang là học sinh chủ yếu sinh hoạt và học tập tại trường. Do đó, các em có điều kiện tự học trong tuần dưới sự hướng dẫn của giáo viên, thay vì phụ thuộc vào việc học thêm bên ngoài. Theo cô Phượng, sách tham khảo có nội dung phù hợp sẽ góp phần hỗ trợ đáng kể cho hoạt động tự học này. Dù vậy, điều kiện cơ sở vật chất của nhà trường còn hạn chế, diện tích thư viện chưa lớn nên số lượng sách tham khảo được trang bị tại thư viện chưa thật sự phong phú. Phần lớn tài liệu do giáo viên chủ động tìm mua, lựa chọn rồi hướng dẫn học sinh khai thác phù hợp với từng nội dung học tập.

Về hình thức trình bày, chất liệu giấy và chất lượng in ấn, cô Phượng đánh giá sách tham khảo của Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam cơ bản đáp ứng yêu cầu. Tuy nhiên, theo cô, yếu tố quan trọng nhất vẫn là chất lượng nội dung và khả năng hỗ trợ trực tiếp cho quá trình dạy, học của giáo viên, học sinh.

Cô Đinh Thị Thu Hương - giáo viên môn Toán, Trường Phổ thông dân tộc nội trú Trung học cơ sở - Trung học phổ thông Tân Lạc (Phú Thọ) cho biết, trong quá trình giảng dạy, cô thường xuyên sử dụng sách tham khảo của Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam để phục vụ công tác chuyên môn và hướng dẫn học sinh học tập.

Theo cô Hương, sách tham khảo môn Toán được biên soạn tương đối sát với yêu cầu của Chương trình giáo dục phổ thông 2018. Nội dung sách được phân chia theo từng chuyên đề, hệ thống bài tập đa dạng, bao gồm cả hình thức trắc nghiệm và tự luận. Trong đó, phần trắc nghiệm có nhiều dạng như câu hỏi nhiều lựa chọn, đúng - sai và trả lời ngắn, phù hợp với định hướng kiểm tra, đánh giá học sinh hiện nay.

“Đối với môn Toán, tôi thấy sách tham khảo của Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam có nội dung khá phù hợp. Các kiến thức, dạng bài tập được xây dựng theo từng chuyên đề cụ thể nên giáo viên thuận lợi trong quá trình lựa chọn tài liệu và vận dụng vào giảng dạy. Bản thân tôi cũng không phải mất nhiều thời gian chọn lọc lại nội dung bởi sách đã được hệ thống tương đối rõ ràng”, cô Hương chia sẻ.

Một ưu điểm khác được nữ giáo viên đánh giá cao là sách có nội dung phù hợp với nhiều đối tượng học sinh. Bên cạnh những dạng bài tập cơ bản dành cho học sinh có học lực trung bình, sách còn có các bài tập nâng cao để học sinh khá, giỏi rèn luyện và phát triển năng lực tư duy. Nhờ đó, giáo viên có thêm nguồn học liệu để tổ chức dạy học, củng cố kiến thức và phân hóa học sinh theo năng lực.

Về hình thức, cô Hương nhận xét sách có chất lượng in ấn rõ ràng, giấy in cơ bản đáp ứng yêu cầu sử dụng trong quá trình dạy và học. Theo cô, điều quan trọng nhất đối với một cuốn sách tham khảo vẫn là chất lượng nội dung, tính khoa học và khả năng hỗ trợ thiết thực cho giáo viên, học sinh.

Với 26 năm kinh nghiệm giảng dạy, cô Hương cho biết đã sử dụng sách tham khảo của Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam từ khi triển khai Chương trình giáo dục phổ thông 2018. Việc lựa chọn tài liệu cũng xuất phát từ định hướng chuyên môn của ngành giáo dục, đồng thời qua quá trình sử dụng, cô nhận thấy nội dung sách phù hợp với yêu cầu giảng dạy tại nhà trường. Bên cạnh nguồn sách do nhà trường trang bị, giáo viên cũng chủ động mua thêm những đầu sách cần thiết để phục vụ công tác chuyên môn.

Đáng chú ý, tại môi trường giáo dục nội trú, sách tham khảo còn phát huy vai trò hỗ trợ học sinh tự học. Theo cô Hương, do học sinh sinh hoạt và học tập tại trường cả ngày, các em có nhiều thời gian để đọc sách, củng cố kiến thức và chủ động tìm hiểu những nội dung còn chưa nắm vững. Nguồn sách tham khảo tại thư viện nhà trường là tài liệu được học sinh khai thác thường xuyên. Ngoài ra, những em có nhu cầu cũng có thể tự tìm mua thêm sách phù hợp với năng lực và mục tiêu học tập.

“Qua thực tế giảng dạy, tôi nhận thấy hơn 60% học sinh có ý thức tự tìm đọc, sử dụng sách tham khảo. Với những em còn chưa chủ động, giáo viên sẽ định hướng, giới thiệu những cuốn sách phù hợp với năng lực và nội dung cần củng cố. Khi được hướng dẫn đúng cách, sách tham khảo sẽ giúp các em hệ thống lại kiến thức, rèn luyện thêm nhiều dạng bài và từng bước nâng cao kết quả học tập”, cô Hương cho hay.

Theo nữ giáo viên, việc sử dụng sách tham khảo cần có sự định hướng của giáo viên để học sinh lựa chọn đúng tài liệu, tránh học dàn trải hoặc tiếp cận những nội dung vượt quá khả năng. Khi được khai thác phù hợp, đây sẽ là nguồn học liệu bổ trợ thiết thực, góp phần hình thành thói quen tự học và nâng cao chất lượng dạy, học trong nhà trường.

Mạnh Đoàn