Bộ Tư pháp đang thẩm định hồ sơ dự thảo Nghị định quy định chế độ phụ cấp ưu đãi theo nghề đối với viên chức, người lao động công tác trong các cơ sở giáo dục công lập do Bộ Giáo dục và Đào tạo đề xuất.
Trong đó, mức phụ cấp ưu đãi 50% được áp dụng đối với nhà giáo giảng dạy các môn khoa học Mác - Lênin, Tư tưởng Hồ Chí Minh hoặc Giáo dục chính trị tại các cơ sở giáo dục công lập sau đây: Đại học, học viện, trường đại học, trường cao đẳng; Các trường bồi dưỡng thuộc Bộ, cơ quan ngang Bộ, cơ quan thuộc Chính phủ; Cơ sở đào tạo của tổ chức Đảng, tổ chức chính trị – xã hội ở Trung ương; Trường chính trị của tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương.
Mức phụ cấp 50% góp phần tạo động lực cho thầy cô nhưng cũng đặt ra yêu cầu và kỳ vọng mới
Trao đổi với phóng viên Tạp chí điện tử Giáo dục Việt Nam, Tiến sĩ, Giảng viên chính Nguyễn Đắc Dũng - Phó Trưởng khoa Khoa học xã hội, Học viện Nông nghiệp Việt Nam cho biết: “Tôi hoàn toàn đồng tình với đề xuất mức phụ cấp ưu đãi 50% cho giảng viên dạy các môn khoa học Mác - Lênin, Tư tưởng Hồ Chí Minh và giáo dục chính trị tại các cơ sở giáo dục công lập. Đây là một bước đi tích cực, vừa thể hiện sự quan tâm, ghi nhận đóng góp của giáo viên trong lĩnh vực đặc thù, vừa là nguồn động viên tinh thần quan trọng, giúp giáo viên yên tâm công tác, say mê giảng dạy và cống hiến nhiều hơn.
Trên thực tế, các bộ môn đặc thù này đòi hỏi sự kiên trì, tâm huyết và trách nhiệm cao, đồng thời giảng viên không chỉ đóng vai trò là người truyền đạt kiến thức mà còn định hướng tư duy, rèn luyện phẩm chất cho sinh viên. Chính vì vậy, mức phụ cấp 50% không chỉ mang ý nghĩa nâng cao thu nhập mà còn là sự khích lệ về tinh thần, giúp tạo động lực lâu dài cho đội ngũ”.
Tuy nhiên, theo thầy Dũng, hiện nay, nhiều giảng viên, đặc biệt là những người công tác tại các trường không chuyên về lý luận chính trị thường gặp khó khăn khi tiếp cận các cơ hội nghiên cứu khoa học, tham gia hội thảo, tập huấn hay trao đổi học thuật trong lĩnh vực này. Điều này hạn chế khả năng nâng cao chuyên môn, phát triển các ý tưởng đổi mới phương pháp giảng dạy và gắn kết với thực tiễn quản lý, chính sách. Bên cạnh đó, vấn đề học liệu cũng là một thách thức lớn đối với giảng viên. Mặc dù đã có nhiều quy định về học liệu, việc cung cấp, sử dụng và cập nhật tài liệu phù hợp giữa các trường vẫn chưa đồng đều, gây khó khăn cho quá trình giảng dạy và nghiên cứu.
“Vì vậy, tôi cho rằng ngoài việc tăng mức phụ cấp cần đồng bộ các giải pháp hỗ trợ đi kèm. Cụ thể, các cơ quan quản lý nên có cơ chế tạo điều kiện cho giảng viên tham gia nghiên cứu khoa học, dự hội thảo, trao đổi học thuật, đồng thời đảm bảo nguồn học liệu đầy đủ, đa dạng và cập nhật thường xuyên. Những hỗ trợ này sẽ giúp giáo viên phát triển năng lực chuyên môn toàn diện, từ đó nâng cao uy tín và chất lượng giảng dạy.
Nhìn chung, mức phụ cấp 50% là sự ghi nhận kịp thời và hợp lý, tạo động lực cho giảng viên tiếp tục đóng góp cho công tác giảng dạy và nghiên cứu về các môn khoa học Mác - Lênin, Tư tưởng Hồ Chí Minh hoặc Giáo dục chính trị. Tuy nhiên, để chính sách phát huy hiệu quả tối đa, cần đi kèm với các cơ chế hỗ trợ thực chất, giúp giảng viên có cơ hội học tập, nghiên cứu, trao đổi chuyên môn và tiếp cận nguồn học liệu đầy đủ, từ đó nâng cao chất lượng giảng dạy, thu hút nhân lực chất lượng cao và giữ vững động lực gắn bó lâu dài với nghề. Chỉ khi có sự kết hợp giữa chế độ đãi ngộ, điều kiện làm việc thuận lợi và cơ hội phát triển chuyên môn, các trường mới tạo ra một môi trường giáo dục chính trị thực chất và bền vững”, thầy Dũng nêu quan điểm.
Cùng bàn vấn đề này, một Giáo sư ngành Chính trị học cho rằng, việc áp dụng phụ cấp ưu đãi 50% đối với giảng viên giảng dạy các môn khoa học Mác - Lênin, Tư tưởng Hồ Chí Minh hoặc giáo dục chính trị tại các cơ sở giáo dục công lập là một chính sách rất đúng đắn và cần thiết. Bởi trên thực tế, đây là những bộ môn có vai trò đặc biệt quan trọng, gắn trực tiếp với nhiệm vụ bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, định hướng thế giới quan và phương pháp luận cho toàn bộ hệ thống khoa học cũng như đời sống xã hội. Việc nghiên cứu và giảng dạy các môn học này có tính chất phức tạp, đòi hỏi chiều sâu học thuật, bản lĩnh chính trị và trách nhiệm xã hội rất cao, nên đó là một dạng lao động khoa học - sư phạm đặc thù cần được ghi nhận tương xứng.
“Theo tôi, mức phụ cấp 50% theo dự thảo Nghị định mới không chỉ thể hiện sự quan tâm của Bộ Giáo dục và Đào tạo đối với đội ngũ nhà giáo dạy các môn lý luận chính trị, mà còn góp phần tạo động lực, điều kiện thuận lợi hơn để các thầy cô yên tâm giảng dạy, nghiên cứu và cống hiến.
Tuy nhiên, sự quan tâm ấy cũng đồng thời đặt ra những yêu cầu và kỳ vọng mới. Đội ngũ giảng viên lý luận chính trị cần ý thức rõ hơn về trách nhiệm nghề nghiệp của mình, không ngừng nâng cao chất lượng giảng dạy, hiệu quả truyền đạt và chiều sâu khoa học để xứng đáng với sự tin tưởng và đầu tư của Nhà nước”, vị Giáo sư nêu quan điểm.
Vị Giáo sư cho biết, thời gian qua, đội ngũ giảng viên và nhà khoa học trong lĩnh vực lý luận chính trị đã rất nỗ lực và có nhiều đóng góp tích cực, nhưng thực tế vẫn còn những hạn chế cần được nhìn nhận và giải quyết một cách căn cơ để nâng cao chất lượng đội ngũ.
Đặc biệt, trong bối cảnh đất nước đang bước vào giai đoạn phát triển mới, yêu cầu đối với công tác lý luận ngày càng cao, bởi lý luận phải đi trước, mở đường và định hướng cho thực tiễn. Vì vậy, đội ngũ nhà giáo làm công tác lý luận cần phải không ngừng nâng cao chất lượng giảng dạy và nghiên cứu, để xứng đáng với niềm tin và kỳ vọng của Đảng, Nhà nước, qua đó thực hiện tốt vai trò dẫn dắt tư tưởng và định hướng nhận thức cho sinh viên.
Một bước điều chỉnh tích cực
Tiến sĩ Nguyễn Thị Bích Thủy - Giảng viên chính bộ môn Tư tưởng Hồ Chí Minh, Khoa Lý luận chính trị, Đại học Kinh tế Quốc dân cho biết, mức phụ cấp ưu đãi 50% được áp dụng đối với nhà giáo giảng dạy các môn khoa học Mác - Lênin, Tư tưởng Hồ Chí Minh hoặc giáo dục chính trị tại các cơ sở giáo dục công lập là một bước điều chỉnh tích cực, tạo tâm lý phấn khởi cho đội ngũ giảng viên đang giảng dạy các môn đặc thù.
Theo cô Thủy, trên thực tế, khối lượng công việc của giảng viên giảng dạy môn Tư tưởng Hồ Chí Minh hiện nay là khá lớn và có xu hướng ngày càng gia tăng. Ngoài giờ đứng lớp với số lượng sinh viên đông, nội dung giảng dạy thường xuyên phải cập nhật để bám sát các văn bản, quan điểm và định hướng mới, giảng viên còn phải tham gia biên soạn đề cương, học liệu, xây dựng ngân hàng câu hỏi, chấm bài và hướng dẫn sinh viên nghiên cứu, thảo luận. Bên cạnh đó, yêu cầu về đổi mới phương pháp giảng dạy, ứng dụng công nghệ và gắn nội dung môn học với thực tiễn xã hội cũng đặt ra nhiều áp lực. Trong khi đó, điều kiện về thời gian, học liệu và cơ hội bồi dưỡng chuyên môn ở một số cơ sở đào tạo còn hạn chế, khiến không ít giảng viên phải tự xoay xở, tự cập nhật kiến thức, dẫn đến áp lực công việc ngày càng nhiều.
“Chưa kể, so với nhiều bộ môn khác, việc giảng dạy bộ môn Tư tưởng Hồ Chí Minh gặp không ít thách thức trong cách truyền đạt và tạo hứng thú cho sinh viên. Đây là môn học mang tính lý luận và nền tảng tư tưởng, do đó, nội dung chứa nhiều khái niệm trừu tượng, trong khi tâm lý của một bộ phận sinh viên lại coi đây là môn ‘phụ’, học để qua môn hơn để hiểu sâu. Vì vậy, vai trò của giảng viên không chỉ truyền đạt kiến thức mà còn phải đầu tư rất nhiều công sức để tìm cách minh họa bằng các ví dụ thực tiễn, liên hệ với các vấn đề thời sự, nghề nghiệp và đời sống, nhằm giúp bài học trở nên gần gũi, dễ tiếp cận hơn. Nếu không có phương pháp phù hợp và sự đầu tư nghiêm túc, việc giữ được sự tập trung và say mê học tập của sinh viên trong các giờ học môn này là một thách thức lớn.
Do vậy, tôi cho rằng để thầy cô yên tâm công tác và nâng cao chất lượng giảng dạy, cần có những chính sách hỗ trợ thiết thực hơn. Trước hết, ngoài việc điều chỉnh phụ cấp, cần tạo điều kiện để giảng viên được tham gia thường xuyên các hội thảo, lớp bồi dưỡng, tập huấn chuyên môn và các diễn đàn học thuật về lý luận chính trị, qua đó giúp họ cập nhật kịp thời những quan điểm, nội dung mới và trao đổi kinh nghiệm giảng dạy. Bên cạnh đó, việc đầu tư đồng bộ cho hệ thống học liệu, tài liệu giảng dạy, ngân hàng bài giảng điện tử và các sản phẩm học tập số cũng rất quan trọng, giúp giảng viên giảm bớt áp lực tự chuẩn bị và nâng cao chất lượng bài giảng.
Ngoài ra, cần có cơ chế khuyến khích nghiên cứu khoa học gắn với thực tiễn quản lý, chính sách và đời sống xã hội, để nội dung môn học trở nên sinh động, gần gũi hơn với sinh viên. Nhìn chung, việc ghi nhận, đánh giá đúng khối lượng và tính chất lao động đặc thù của giảng viên các môn lý luận chính trị sẽ là nền tảng quan trọng để xây dựng đội ngũ ổn định, có động lực gắn bó lâu dài với nghề”, cô Thủy bày tỏ.