Không để thức ăn thừa ảnh hưởng môi trường, mô hình xanh thiết thực tại Trường TH Tân Bửu

Năm học 2025 - 2026 là một cột mốc quan trọng đối với Trường Tiểu học Tân Bửu (phường Trấn Biên, tỉnh Đồng Nai) khi thực hiện mô hình bán trú cho học sinh tại các cơ sở 2, 3 và các lớp 4, 5 tại cơ sở 1.

Khi bắt đầu thực hiện mô hình bán trú cho học sinh, nhà trường nhận thấy một vấn đề không nhỏ là lượng thức ăn thừa trong các bữa ăn bán trú. Mặc dù lượng thức ăn này không phải quá lớn, nhưng nếu không được xử lý đúng cách sẽ gây lãng phí và ô nhiễm môi trường.

Sau khi tham khảo mô hình bảo vệ môi trường từ các trường khác và tìm hiểu những phương pháp tái chế thực phẩm thừa, nhà trường quyết định triển khai mô hình sử dụng thức ăn dư thừa nuôi cá, đồng thời ủ tạo nguồn phân bón cây trong trường.

Với mục tiêu xây dựng một môi trường học tập xanh, sạch, đẹp, nhà trường nhận thấy việc tận dụng nguồn thực phẩm dư thừa là một trong những giải pháp hữu ích giúp bảo vệ môi trường. Việc này không chỉ giúp giảm thiểu lượng rác thải mà còn tạo ra các giá trị bền vững, thúc đẩy tinh thần trách nhiệm đối với học sinh. Hơn nữa, mô hình này còn tạo ra một môi trường học tập gần gũi với thiên nhiên, giúp các em học sinh phát triển toàn diện cả về thể chất lẫn tinh thần.

Bước đầu tiên trong mô hình là thu gom thức ăn thừa từ những bữa ăn bán trú. Nhà trường đã thiết lập các thùng chứa riêng biệt để học sinh có thể bỏ thức ăn thừa vào sau khi ăn xong. Thực phẩm này sau đó sẽ được mang đi xử lý theo quy trình nhất định: loại bỏ các chất thừa không thể tái chế, rồi ủ chúng để tạo thành phân hữu cơ.

Quá trình ủ thực phẩm thừa được thực hiện theo phương pháp đơn giản nhưng hiệu quả: thức ăn thừa được ủ trong các hố hoặc thùng compost, kết hợp với các nguyên liệu như lá cây khô, rơm rạ để tăng cường độ phân hủy. Sau một thời gian ủ, hỗn hợp này sẽ được sử dụng làm phân bón cho các cây trong khuôn viên trường học.

Với diện tích đất có sẵn trong trường, nhà trường đã quyết định kết hợp mô hình nuôi cá vào việc xử lý thức ăn thừa. Thức ăn thừa không chỉ được dùng để làm phân bón cho cây mà còn trở thành nguồn thức ăn tự nhiên cho cá trong các ao nhỏ của trường.

Cá là loài dễ nuôi và có thể tiêu thụ một lượng lớn thức ăn thừa, đồng thời cải thiện chất lượng nước trong ao. Việc nuôi cá cũng giúp tạo môi trường sống lành mạnh, cân bằng hệ sinh thái của trường học. Các em học sinh sẽ được tham gia vào quá trình chăm sóc cá, từ đó hiểu được mối liên hệ giữa các hoạt động bảo vệ môi trường và sự phát triển của hệ sinh thái tự nhiên.

Ngoài ra, để bổ sung vào mô hình bảo vệ môi trường và giáo dục sinh thái, Trường Tiểu học Tân Bửu còn phát triển một vườn trường với các loại cây thuốc nam và tiểu cảnh. Các vườn cây này không chỉ giúp tạo ra không gian học tập xanh, sạch, đẹp mà còn giúp học sinh học hỏi về tác dụng của các loại cây thuốc nam trong việc bảo vệ sức khỏe.

Vườn cây thuốc nam sẽ trồng các loại cây như tía tô, ngải cứu, lá dứa, gừng, chanh, nghệ... Các loại cây này có công dụng chữa bệnh như cảm cúm, viêm họng, đau bụng, và tăng cường sức đề kháng. Học sinh sẽ được hướng dẫn về cách trồng và chăm sóc các loại cây thuốc đó. Mô hình này không chỉ giúp học sinh hiểu được giá trị của những cây thuốc nam mà còn giúp các em nhận thức về sự quan trọng của việc duy trì sức khỏe từ những nguồn dược liệu tự nhiên, gần gũi.

Mô hình tiểu cảnh trong khuôn viên trường cũng giúp tạo ra không gian xanh, mát mẻ cho học sinh thư giãn và học tập. Những tiểu cảnh với cây xanh, hoa cỏ không chỉ đẹp mắt mà còn giúp cải thiện không khí và tạo một môi trường học tập thoải mái, dễ chịu. Các em sẽ học cách thiết kế tiểu cảnh, chăm sóc cây cảnh, từ đó phát triển kỹ năng sáng tạo và trách nhiệm với thiên nhiên.

Thông qua mô hình này, các em học sinh sẽ nâng cao ý thức bảo vệ môi trường, học cách sống hòa mình với thiên nhiên và tham gia vào các hoạt động bảo vệ môi trường. Qua đó, các em sẽ phát triển những kỹ năng quan trọng như kỹ năng làm việc nhóm, kỹ năng chăm sóc cây cối và động vật, kỹ năng giải quyết vấn đề trong môi trường tự nhiên.

Mô hình này còn giúp học sinh hiểu được tầm quan trọng của việc giảm thiểu rác thải, tái chế và tái sử dụng, góp phần vào việc xây dựng một thế hệ học sinh có ý thức bảo vệ môi trường. Nhà trường đã tổ chức các buổi ngoại khóa để học sinh giới thiệu về mô hình này đến phụ huynh và cộng đồng xung quanh. Điều này không chỉ giúp nâng cao ý thức bảo vệ môi trường cho cộng đồng mà còn tạo ra một mạng lưới hỗ trợ bền vững cho các hoạt động bảo vệ môi trường.

Thông qua việc tận dụng thức ăn thừa để làm phân bón, nuôi cá, trồng cây thuốc nam và thiết kế tiểu cảnh, học sinh không chỉ học được những bài học thực tế về bảo vệ thiên nhiên mà còn phát triển những kỹ năng quan trọng trong cuộc sống. Đây chính là bước đi đầu tiên, nhưng đầy ý nghĩa, trong việc xây dựng một thế hệ học sinh có ý thức bảo vệ môi trường, góp phần xây dựng một tương lai xanh, sạch và bền vững.

Bằng cách chia sẻ kinh nghiệm và kết quả đạt được, Trường Tiểu học Tân Bửu hy vọng sẽ góp phần lan tỏa thông điệp “Sống đẹp - Sống xanh” đến các trường học khác, cùng nhau xây dựng một môi trường học tập xanh, sạch, đẹp.