Thông tư 01/2024/TT-BGDĐT (gọi tắt là Thông tư 01) về Chuẩn cơ sở giáo dục đại học là cơ sở để thực hiện quy hoạch, sắp xếp mạng lưới cơ sở giáo dục đại học; đánh giá và giám sát các điều kiện đảm bảo chất lượng, việc thực hiện trách nhiệm giải trình của các cơ sở giáo dục đại học theo quy định của pháp luật.
Theo quy định, các cơ sở giáo dục đại học phải chốt số liệu vào ngày 31 tháng 12 hằng năm; đối với số liệu về tài chính, thời điểm chốt số liệu là ngày 31 tháng 3 của năm tiếp theo.
Để tìm hiểu rõ hơn về việc đáp ứng các tiêu chuẩn, tiêu chí tại Thông tư 01, phóng viên Tạp chí điện tử Giáo dục Việt Nam gửi câu hỏi tới Trường Đại học Công nghiệp và Thương mại Hà Nội và đã nhận được chia sẻ của nhà trường.
Trường đặt mục tiêu có thêm từ 20-30 tiến sĩ vào năm 2030
Tỷ lệ giảng viên toàn thời gian có trình độ tiến sĩ theo điểm a, tiêu chí 2.3, Thông tư số 01/2024/TT-BGDĐT về Chuẩn cơ sở giáo dục đại học quy định: “Không thấp hơn 20% và từ năm 2030 không thấp hơn 30% đối với cơ sở giáo dục đại học không đào tạo tiến sĩ; không thấp hơn 5% và từ năm 2030 không thấp hơn 10% đối với các trường đào tạo ngành đặc thù không đào tạo tiến sĩ".
Theo bảng thống kê đội ngũ giảng viên, viên chức quản lý và nhân viên tại Báo cáo thường niên năm 2024, ký ngày 1/6/2025 của Trường Đại học Công nghiệp và Thương mại Hà Nội cho thấy, tỷ lệ giảng viên có trình độ tiến sĩ của nhà trường trong năm 2024 đạt 20,5%; tăng 10,3% so với năm 2023. Tỷ lệ giảng viên cơ hữu trong độ tuổi lao động đạt 98%.
Trao đổi với phóng viên Tạp chí điện tử Giáo dục Việt Nam, Trường Đại học Công nghiệp và Thương mại Hà Nội cho biết: Thực hiện Thông tư số 01/2024/TT-BGDĐT của Bộ Giáo dục và Đào tạo quy định Chuẩn cơ sở giáo dục đại học, nhà trường đã xây dựng lộ trình cụ thể trên cơ sở đánh giá đúng thực trạng đội ngũ giảng viên hiện nay.
Thực trạng đội ngũ giảng viên có trình độ tiến sĩ của nhà trường tính đến thời điểm hiện tại, tổng số giảng viên có trình độ tiến sĩ trở lên là 41 người, chiếm tỷ lệ 20,5% tổng số giảng viên toàn thời gian. Lộ trình đạt chuẩn được thực hiện theo từng giai đoạn. Theo đó, trong giai đoạn năm 2026-2030, nhà trường phấn đấu mỗi năm tăng tối thiểu 2% giảng viên trình độ tiến sĩ và đạt tối thiểu 30% giảng viên trình độ tiến sĩ vào 2030.
Để làm được điều này, nhà trường duy trì ổn định đội ngũ 41 giảng viên có trình độ tiến sĩ trở lên, hạn chế biến động về nhân sự; tiếp tục tạo điều kiện thuận lợi cho 10 giảng viên đang học nghiên cứu sinh hoàn thành chương trình đào tạo đúng tiến độ. Đồng thời, mỗi năm cử thêm 1-2 giảng viên đi học nghiên cứu sinh tiến sĩ và tuyển dụng thêm 2 tiến sĩ mới về trường. Như vậy đến năm 2030, nhà trường sẽ có thêm 20-30 tiến sĩ, giúp tỷ lệ giảng viên có trình độ tiến sĩ đạt khoảng 30-40% vào năm 2030.
Trong những năm qua, Trường Đại học Công nghiệp và Thương mại Hà Nội xác định đội ngũ giảng viên có trình độ tiến sĩ trở lên là lực lượng nòng cốt, quyết định chất lượng đào tạo, nghiên cứu khoa học và uy tín học thuật, do vậy đã triển khai đồng bộ nhiều giải pháp nhằm thu hút, tạo động lực và giữ chân đội ngũ giảng viên có trình độ cao.
Thứ nhất, chủ động xây dựng chiến lược và lộ trình phát triển đội ngũ giảng viên trình độ cao. Nhà trường ban hành các kế hoạch phát triển đội ngũ giảng viên theo từng giai đoạn, gắn với Chiến lược phát triển nhà trường và yêu cầu của chuẩn cơ sở giáo dục đại học. Trong đó, xác định rõ chỉ tiêu, cơ cấu ngành nghề, lộ trình tăng tỷ lệ giảng viên có trình độ tiến sĩ, bảo đảm tính khả thi và phù hợp với điều kiện thực tiễn.
Thứ hai, đẩy mạnh thu hút giảng viên tiến sĩ thông qua nhiều hình thức linh hoạt. Nhà trường có chế độ hỗ trợ 100 triệu đồng/tiến sĩ về trường công tác; đồng thời, ưu tiên tiếp nhận, bổ nhiệm vào các vị trí cán bộ phù hợp đối với giảng viên trẻ tốt nghiệp tiến sĩ trong và ngoài nước.
Thứ ba, chú trọng chính sách hỗ trợ đào tạo, bồi dưỡng nâng cao trình độ. Nhà trường ban hành quy chế chi tiêu nội bộ và thực hiện các chính sách hỗ trợ giảng viên đi học nghiên cứu sinh, bao gồm hỗ trợ học phí, thu nhập, tạo điều kiện về thời gian và phân công công tác phù hợp trong thời gian học nghiên cứu sinh. Qua đó, khuyến khích giảng viên chủ động học tập, nâng cao trình độ, gắn bó lâu dài với nhà trường sau khi hoàn thành chương trình đào tạo.
Thứ tư, tạo động lực thông qua cơ chế sử dụng, đãi ngộ và môi trường làm việc. Nhà trường quan tâm bố trí giảng viên tiến sĩ vào các vị trí phù hợp với năng lực chuyên môn; giao chủ trì hoặc tham gia các đề tài nghiên cứu khoa học, đề án chuyên môn; ưu tiên trong công tác quy hoạch, bổ nhiệm cán bộ quản lý. Môi trường làm việc từng bước được cải thiện theo hướng dân chủ, minh bạch, khuyến khích sáng tạo và phát huy năng lực cá nhân.
Theo bảng thống kê đội ngũ giảng viên toàn thời gian theo lĩnh vực đào tạo, năm 2024, Trường Đại học Công nghiệp và Thương mại Hà Nội có tổng 200 giảng viên; trong đó bao gồm 159 thạc sĩ, 40 tiến sĩ, 1 phó giáo sư và không có giáo sư nào.
Trường Đại học Công nghiệp và Thương mại Hà Nội cho biết, trong quá trình khuyến khích giảng viên có trình độ tiến sĩ phấn đấu đạt chuẩn chức danh giáo sư, phó giáo sư, nhà trường gặp một số khó khăn cả khách quan và chủ quan.
Về khó khăn khách quan, nhà trường là đơn vị sự nghiệp công lập nhưng chưa có cơ quan chủ quản nên việc đề xuất xét các chức danh giáo sư và phó giáo sư gặp nhiều vướng mắc về thủ tục hành chính.
Về khó khăn chủ quan, nhà trường đào tạo theo định hướng ứng dụng, vì vậy các nghiên cứu của trường hầu hết để ứng dụng cho các doanh nghiệp, phục vụ phát triển kinh tế. Thực tế cho thấy các nghiên cứu có thể ứng dụng được tại doanh nghiệp thì lại rất khó đăng báo quốc tế vì tính mới với thế giới, do vậy tiêu chí về bài báo quốc tế của giảng viên nhà trường còn hạn chế so với tiêu chuẩn chức danh giáo sư, phó giáo sư.
Tuy vậy, nhà trường đã và đang triển khai chính sách đối với giảng viên có trình độ tiến sĩ phấn đấu và được công nhận chức danh giáo sư, phó giáo sư theo hướng khuyến khích, hỗ trợ, tôn vinh. Nhà trường tạo điều kiện giảm định mức giờ giảng, ưu tiên bố trí thời gian cho nghiên cứu viết báo để đăng trong tạp chí khoa học quốc tế trong danh mục WoS/Scopus.
Giảng viên được công nhận chức danh phó giáo sư, giáo sư được hưởng chế độ phụ cấp, thu nhập tăng thêm vượt hơn các trình độ khác; được ưu tiên giao chủ trì các đề tài khoa học các cấp, tham gia hội đồng khoa học, hội đồng thẩm định, góp phần nâng cao vị thế chuyên môn và thu nhập gắn với năng lực; được bố trí phòng làm việc riêng...
Nỗ lực cải thiện tỷ lệ sinh viên tốt nghiệp đúng hạn
Theo bảng quy mô đào tạo, tuyển mới và tốt nghiệp trong năm 2024, trình độ đại học của Trường Đại học Công nghiệp và Thương mại Hà Nội có 3.858 sinh viên đang theo học, tuyển mới 1.000 sinh viên và có 696 sinh viên đã tốt nghiệp.
Theo bảng chỉ số đánh giá về tuyển sinh và đào tạo năm 2024, tỷ lệ sinh viên tốt nghiệp của nhà trường đạt 73,4% (giảm 4,63% so với năm 2023); trong đó có 67,2% sinh viên tốt nghiệp đúng hạn.
Nhằm cải thiện tỷ lệ sinh viên tốt nghiệp đúng hạn, Trường Đại học Công nghiệp và Thương mại Hà Nội đã triển khai một số biện pháp quan trọng. Nhà trường tăng cường công tác tư vấn, hỗ trợ sinh viên ngay từ đầu khoá thông qua việc xây dựng kế hoạch học tập toàn khóa, giúp sinh viên chủ động sắp xếp lộ trình học tập và hoàn thành chương trình đào tạo đúng thời hạn. Đồng thời, sau mỗi kỳ học, nhà trường thường xuyên thực hiện công tác nhắc nhở, cảnh báo học tập đối với những sinh viên có kết quả chưa đạt yêu cầu, qua đó kịp thời định hướng, hỗ trợ sinh viên điều chỉnh phương pháp học tập và nhanh chóng cải thiện kết quả.
Bên cạnh đó, việc tổ chức đội ngũ cố vấn học tập chuyên trách, dành 100% thời gian cho công tác tư vấn, được xem là giải pháp trọng tâm nhằm nâng cao hiệu quả hỗ trợ và đồng hành cùng sinh viên trong suốt quá trình học tập.
Ngoài ra, Trường Đại học Công nghiệp và Thương mại Hà Nội cũng đã và đang triển khai đồng bộ nhiều giải pháp nhằm hỗ trợ người học tiếp cận cơ hội việc làm đúng chuyên ngành sau khi tốt nghiệp. Trong đó, nhà trường chú trọng giới thiệu sinh viên và tổ chức cho sinh viên đi thực tập tại các doanh nghiệp phù hợp với chuyên môn được đào tạo; đồng thời cải tiến chương trình đào tạo theo hướng tăng cường gắn kết với doanh nghiệp ngay từ năm thứ nhất, qua đó hình thành ý thức nghề nghiệp cho sinh viên từ sớm.
Bên cạnh đó, nhà trường thường xuyên tổ chức các hội thảo, hoạt động ngoại khóa và tư vấn hướng nghiệp theo từng ngành học với sự tham gia của lãnh đạo doanh nghiệp, giúp sinh viên hiểu đúng về ngành nghề, vị trí việc làm và xây dựng lộ trình học tập phù hợp với nhu cầu thị trường lao động. Hằng năm, trường tổ chức ngày hội việc làm, đồng thời đăng tải thông tin tuyển dụng trên website và fanpage chính thức, tạo điều kiện để sinh viên tiếp cận hàng nghìn vị trí việc làm từ các doanh nghiệp. Ngoài ra, nhà trường còn liên kết với nền tảng tuyển dụng trực tuyến Joboko, hỗ trợ sinh viên ứng dụng công nghệ 4.0 trong quá trình tìm kiếm việc làm.