Nghị quyết số 71-NQ/TW ngày 22/8/2025 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển giáo dục và đào tạo có nhiều chính sách, cơ chế mới tạo điều kiện thuận lợi cho hệ thống giáo dục ngoài công lập phát triển.
Theo đó, Nghị quyết khẳng định: “Giáo dục công lập là trụ cột, giáo dục ngoài công lập là thành phần quan trọng cấu thành hệ thống giáo dục quốc dân; xây dựng nền giáo dục mở, liên thông, bảo đảm cơ hội học tập công bằng, bình đẳng cho mọi người, đáp ứng nhu cầu xã hội, thúc đẩy học tập suốt đời”.
Theo lãnh đạo cơ sở giáo dục phổ thông tư thục, Nghị quyết 71 đã tạo ra hành lang pháp lý quan trọng, mở đường cho các trường tháo gỡ “điểm nghẽn” kéo dài, nâng cao chất lượng và hướng tới phát triển bền vững.
Tạo “bệ phóng chính sách” giúp cơ sở giáo dục yên tâm hoạch định chiến lược dài hạn
Trao đổi với phóng viên Tạp chí điện tử Giáo dục Việt Nam, Thạc sĩ Nguyễn Thị Minh Thúy - Hiệu trưởng Trường Trung học cơ sở và Trung học phổ thông Nguyễn Siêu khẳng định: “Các cơ sở giáo dục ngoài công lập là một thành tố không thể thiếu trong hệ thống giáo dục quốc dân.
Trong hơn 30 năm qua, giáo dục ngoài công lập luôn ở thế tiên phong, đặc biệt là trong lĩnh vực giáo dục hội nhập quốc tế dựa trên cơ chế tự chủ về tài chính và nguồn lực, từ đó có điều kiện thử nghiệm, cập nhật và triển khai những mô hình giáo dục mới nhanh hơn.
Với quan điểm chỉ đạo tại Nghị quyết 71, đó là một sự ghi nhận chính thức vai trò và đóng góp đó của khu vực giáo dục ngoài công lập. Đây là một tín hiệu chính sách rất quan trọng, không chỉ mang ý nghĩa động viên mà còn tạo động lực phát triển dài hạn, giúp các trường yên tâm đầu tư, tiếp tục cập nhật những xu hướng tiến bộ của giáo dục quốc tế”.
Bên cạnh đó, Thạc sĩ Nguyễn Thị Minh Thúy nhận định, trong thời gian tới các cơ sở giáo dục ngoài công lập có thể được tự chủ sâu hơn về chương trình, từng bước bỏ cơ chế “xin - cho” thì việc phát triển sẽ thuận lợi hơn rất nhiều, đồng thời bảo đảm tính linh hoạt, sáng tạo và khả năng thích ứng nhanh với yêu cầu của xã hội, cập nhật kịp thời với giáo dục thế giới.
Nữ hiệu trưởng chia sẻ thêm, Trường Trung học cơ sở và Trung học phổ thông Nguyễn Siêu là một trường hợp khá đặc biệt trong hệ thống giáo dục ngoài công lập khi đã trải qua nhiều mô hình phát triển.
Cứ mỗi chu kỳ khoảng 10 năm, nhà trường lại có một sự chuyển mình rõ rệt, từ mô hình tương tự trường công lập nhưng có bán trú, xe đưa đón sang trường chất lượng cao có bổ sung, tăng cường tiếng Anh, đưa tiếng Anh trở thành ngôn ngữ thứ hai. Và đến thời điểm hiện tại trở thành trường song ngữ quốc tế giảng dạy chương trình Cambridge A-Level. Những bước chuyển đó phản ánh đúng vai trò tiên phong của giáo dục ngoài công lập.
Cùng bàn về vấn đề này, Thạc sĩ Nguyễn Thị Hương - Tổng Giám đốc Phenikaa School (Trường Phổ thông Liên cấp Phenikaa) đánh giá, Nghị quyết 71 có ý nghĩa rất lớn, mang tính định vị lại vai trò và sứ mệnh của giáo dục ngoài công lập trong hệ sinh thái giáo dục quốc dân.
Trước hết, Nghị quyết đã khẳng định rõ ràng rằng giáo dục ngoài công lập không còn là “phần bổ trợ”, mà là một thành tố quan trọng, bình đẳng trong hệ thống giáo dục quốc dân, cùng với giáo dục công lập tạo nên nền giáo dục mở, liên thông và đa dạng.
Thứ hai, Nghị quyết thể hiện tầm nhìn tiến bộ và rộng mở khi đặt giáo dục ngoài công lập trong mối quan hệ hài hòa giữa chất lượng - công bằng - trách nhiệm xã hội. Điều này tạo động lực để các trường tư đầu tư bài bản, dài hạn, không chỉ chạy theo quy mô hay lợi nhuận, mà hướng tới phát triển bền vững, phục vụ lợi ích chung của xã hội và người học.
Với giáo dục ngoài công lập nói chung và Trường Phổ thông Liên cấp Phenikaa nói riêng, Nghị quyết 71 chính là một “bệ phóng chính sách” quan trọng, giúp các cơ sở giáo dục yên tâm hoạch định chiến lược dài hạn, mạnh dạn đổi mới mô hình giáo dục, đồng thời tham gia sâu hơn vào việc thực hiện các mục tiêu lớn của quốc gia về nâng cao chất lượng nguồn nhân lực cũng như thúc đẩy học tập suốt đời.
Ba yếu tố tác động trực tiếp đến sự phát triển của trường tư
Theo Tổng Giám đốc Phenikaa School, quan điểm chỉ đạo, mục tiêu và các nhiệm vụ được nêu trong Nghị quyết 71 cho thấy cách tiếp cận tổng thể và đồng bộ khi Nhà nước không chỉ khuyến khích về mặt chủ trương mà còn thiết kế một “hộp công cụ chính sách” khá đầy đủ cho giáo dục ngoài công lập. Trong đó, có ba yếu tố tác động trực tiếp đến việc quản trị và phát triển bền vững của các trường phổ thông ngoài công lập.
Thứ nhất là cơ chế phân quyền - tự chủ gắn với hậu kiểm. Điều này tạo không gian để các nhà trường chủ động xây dựng chương trình, mô hình quản trị, phương thức tổ chức giáo dục phù hợp với triết lý và đối tượng học sinh của mình nhưng vẫn bảo đảm chất lượng thông qua các chuẩn mực và cơ chế giám sát minh bạch.
Thứ hai là chính sách về nguồn lực và ưu đãi đầu tư. Việc xác định tỷ lệ tối thiểu nguồn lực công cho giáo dục, cùng với các ưu đãi về đất đai, thuế, cơ sở vật chất công dôi dư sẽ giúp giảm đáng kể áp lực tài chính cho các trường tư, qua đó cho phép nhà trường tái đầu tư mạnh hơn cho chất lượng đào tạo, công nghệ giáo dục và môi trường học tập.
Thứ ba là đầu tư cho đội ngũ nhà giáo và cán bộ quản lý. Bài toán nhân sự của giáo dục ngoài công lập là một trong những vấn đề cần quan tâm.
“Với Phenikaa School, những đột phá này tạo điều kiện để chúng tôi tiếp tục hoàn thiện mô hình quản trị hiện đại, đồng thời giữ vững định hướng giáo dục nhân văn, lấy người học làm trung tâm”, Thạc sĩ Nguyễn Thị Hương bày tỏ.
Về phía Trường Trung học cơ sở và Trung học phổ thông Nguyễn Siêu, Thạc sĩ Nguyễn Thị Minh Thúy đề cao chủ trương ưu tiên dành cơ quan trụ sở nhà nước dôi dư sau sắp xếp cho các cơ sở giáo dục, cho phép áp dụng hình thức cho thuê công trình thuộc sở hữu nhà nước đối với cơ sở giáo dục tư thục.
Nữ hiệu trưởng cho rằng, trên thực tế, việc thay đổi mục đích sử dụng các cơ sở công lập không còn sử dụng hết công năng là rất khó. Trong khi đó, nhiều trường ngoài công lập lại thiếu quỹ đất, nhưng có kinh nghiệm thuê mượn, cải tạo và vận hành hiệu quả các không gian sẵn có để làm trường học, bảo đảm đầy đủ yêu cầu về cơ sở vật chất.
“Bản thân Trường Trung học cơ sở và Trung học phổ thông Nguyễn Siêu trong 12 năm đầu thành lập đã có tới 8 lần di chuyển địa điểm, từ các phòng học dôi dư của trường công, tới trụ sở của các công ty - nhà máy, rồi các khu nhà tập thể. Chính những trải nghiệm đó cho thấy, nếu được tiếp cận hợp lý các cơ sở công dôi dư, các trường tư hoàn toàn có thể sử dụng hiệu quả, tránh lãng phí nguồn lực xã hội.
Bên cạnh đó, các chính sách về giao đất, giảm tiền thuê đất, ưu đãi thuế cũng có ý nghĩa rất lớn. Khi giảm được áp lực chi phí mặt bằng, nhà trường có điều kiện tái đầu tư nguồn lực vào những yếu tố cốt lõi hơn, đặc biệt là đội ngũ giáo viên và chất lượng chuyên môn. Đây chính là nền tảng để giáo dục ngoài công lập phát triển bền vững từ bên trong, thay vì chỉ mở rộng quy mô”, Thạc sĩ Nguyễn Thị Minh Thúy chia sẻ.
Kỳ vọng định vị bản sắc và nâng tầm chất lượng
Trong bối cảnh các cơ chế, chính sách mới tạo điều kiện cho giáo dục ngoài công lập “cất cánh”, Thạc sĩ Nguyễn Thị Hương bày tỏ kỳ vọng Trường Phổ thông Liên cấp Phenikaa sẽ bước vào một giai đoạn phát triển mới, không chỉ được củng cố vững chắc hơn về nền tảng quản trị và tổ chức, mà còn đạt chiều sâu rõ nét hơn về chất lượng giáo dục. Đồng thời, nhà trường cũng định hình ngày càng rõ ràng hơn bản sắc riêng gắn với đổi mới, hội nhập và phát triển bền vững.
Trong năm tới, Trường Phổ thông Liên cấp Phenikaa đặt mục tiêu tiếp tục khẳng định uy tín và chất lượng giáo dục thông qua sự tiến bộ toàn diện của học sinh. Điều này được thể hiện không chỉ ở kết quả học tập, mà còn ở năng lực tư duy, khả năng hội nhập, thích ứng với môi trường học tập hiện đại, cũng như mức độ hài lòng và niềm tin của phụ huynh đối với nhà trường.
Song song với đó, nhà trường xác định nâng tầm đội ngũ giáo viên và cán bộ quản lý là nhiệm vụ trọng tâm. Mục tiêu hướng tới xây dựng một tập thể sư phạm chuyên nghiệp, giàu tính nhân văn, có năng lực đổi mới và từng bước tiệm cận các chuẩn mực giáo dục khu vực và quốc tế, qua đó tạo nền tảng vững chắc cho sự phát triển lâu dài.
Bên cạnh việc củng cố nội lực, Phenikaa School cũng chú trọng mở rộng và làm sâu sắc thêm chương trình giáo dục đổi mới. Các chương trình này được thiết kế theo hướng tích hợp hài hòa giữa khoa học - công nghệ, kỹ năng sống, cùng việc bồi dưỡng phẩm chất và năng lực người học, phù hợp với định hướng đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao trong bối cảnh chuyển đổi số và hội nhập quốc tế ngày càng sâu rộng.
Để hiện thực hóa những mục tiêu đã đề ra, Trường Phổ thông Liên cấp Phenikaa xác định ưu tiên triển khai ba nhóm giải pháp trọng tâm, mang tính nền tảng và xuyên suốt trong chiến lược phát triển.
Thứ nhất, nhà trường sẽ đầu tư mạnh mẽ về con người, coi đội ngũ nhà giáo và cán bộ quản lý là trung tâm của mọi định hướng và quyết sách. Việc nâng cao năng lực chuyên môn, phẩm chất nghề nghiệp, tinh thần đổi mới và khả năng thích ứng của đội ngũ được xem là yếu tố then chốt quyết định chất lượng giáo dục và sự phát triển bền vững của nhà trường.
Thứ hai, Phenikaa School tập trung hoàn thiện mô hình quản trị nhà trường theo hướng hiện đại và hiệu quả hơn. Trên cơ sở phát huy quyền tự chủ gắn với tính minh bạch và trách nhiệm giải trình, nhà trường hướng tới xây dựng một hệ thống quản trị linh hoạt, chuyên nghiệp, tạo điều kiện cho đổi mới sáng tạo, đồng thời bảo đảm sự đồng thuận và niềm tin của các bên liên quan.
Thứ ba, nhà trường kiên định theo đuổi triết lý giáo dục “Nhân văn - Cộng tác - Sáng tạo”, lấy học sinh làm trung tâm của mọi hoạt động giáo dục. Trên nền tảng đó, Phenikaa School không chỉ chú trọng phát triển toàn diện năng lực và phẩm chất người học, mà còn gắn quá trình giáo dục với trách nhiệm xã hội, góp phần hình thành những công dân có tri thức, nhân ái và tinh thần cống hiến cho cộng đồng.
Tổng Giám đốc Phenikaa School khẳng định: “Chúng tôi tin rằng, với nền tảng chính sách thuận lợi từ Nghị quyết 71, cùng sự đồng hành của phụ huynh, xã hội và đội ngũ nhà giáo tâm huyết, Phenikaa School sẽ tiếp tục đóng góp tích cực vào sự phát triển chung của hệ thống giáo dục quốc dân”.
Cùng chia sẻ về những kỳ vọng và chiến lược phát triển của nhà trường trong năm học tới, Thạc sĩ Nguyễn Thị Minh Thúy cho hay: “Năm học 2026–2027 có ý nghĩa đặc biệt khi đánh dấu chặng đường 35 năm hình thành và phát triển của Trường Trung học cơ sở và Trung học phổ thông Nguyễn Siêu.
Trong dấu mốc quan trọng này, nhà trường mong muốn tiếp tục nhận được sự ghi nhận của Đảng, Chính phủ và Nhà nước đối với một mô hình giáo dục ngoài công lập đã kiên trì theo đuổi sứ mệnh giáo dục suốt nhiều thập kỷ, đào tạo nên nhiều thế hệ học sinh trưởng thành, gặt hái thành công và đạt được nhiều giải thưởng uy tín ở cấp quốc gia và quốc tế”.
Bước vào giai đoạn phát triển mới, Trường Trung học cơ sở và Trung học phổ thông Nguyễn Siêu đặt kỳ vọng đẩy mạnh tích hợp trí tuệ nhân tạo (AI) một cách hiệu quả trong cả công tác quản trị nhà trường, chương trình giáo dục, nhằm nâng cao chất lượng quản lý, cá thể hóa việc học tập và thích ứng với xu thế chuyển đổi số trong giáo dục.
Song song với đó, nhà trường tiếp tục khẳng định chất lượng và vị thế của giáo dục tư thục, góp phần xóa bỏ những định kiến lâu nay như quan niệm “trượt công mới vào tư”, qua đó củng cố niềm tin của xã hội đối với khu vực giáo dục ngoài công lập.
Một định hướng quan trọng khác được nhà trường chú trọng là xây dựng môi trường phát triển công bằng, bền vững cho đội ngũ giáo viên. Việc tạo dựng niềm tin, bảo đảm cơ hội phát triển chuyên môn và ghi nhận xứng đáng những đóng góp của giáo viên được xem là giá trị cốt lõi, có ý nghĩa lâu dài đối với chất lượng giáo dục và sự ổn định của nhà trường.
Ngoài ra, Trường Trung học cơ sở và Trung học phổ thông Nguyễn Siêu cũng kỳ vọng có cơ hội tiếp cận các cơ sở công lập dôi dư hoặc quỹ đất dành cho giáo dục nhưng chưa được khai thác hiệu quả, nhằm mở rộng không gian học tập, đáp ứng yêu cầu phát triển trong giai đoạn mới.
Ở tầm nhìn dài hạn, nhà trường hướng tới việc tham gia các hệ thống kiểm định chất lượng giáo dục và chinh phục những danh hiệu quốc tế uy tín, như trường học đẳng cấp thế giới theo khung High Performance Learning (Vương quốc Anh), cũng như các giải thưởng về trường học sinh thái.
Thạc sĩ Nguyễn Thị Minh Thúy bày tỏ: “Đây không chỉ là những mục tiêu mang tính định hướng, mà còn thể hiện cam kết mạnh mẽ của nhà trường trong việc đồng hành cùng các chính sách giáo dục mới, đóng góp một cách thiết thực và trách nhiệm cho sự phát triển chung của nền giáo dục Việt Nam”.