Trước bối cảnh ngành giáo dục cả nước tiếp tục đứng trước yêu cầu đổi mới mạnh mẽ, từ quản trị hệ thống, phát triển đội ngũ đến chuyển đổi số và bảo đảm công bằng trong tiếp cận tri thức, với một tỉnh miền núi, biên giới như Lạng Sơn, những yêu cầu đó càng trở nên quan trọng hơn khi phải song hành cùng bài toán về điều kiện kinh tế – xã hội, hạ tầng, nguồn nhân lực và khoảng cách phát triển giữa các vùng, miền.
Bằng sự nỗ lực, ngành giáo dục Lạng Sơn đã từng bước tạo chuyển biến trên nhiều phương diện trong năm qua, từ nâng cao chất lượng dạy và học, đầu tư trường lớp vùng biên, đến mở rộng ứng dụng công nghệ trong quản lý và giảng dạy. Những kết quả này phản ánh sự cố gắng của đội ngũ nhà giáo và cán bộ quản lý, và là quyết tâm của địa phương trong việc phát triển giáo dục một cách bền vững.
Bước sang năm 2026, khi hàng loạt chính sách mới về nhà giáo, tuyển dụng, quản lý nhân sự và chuyển đổi số đi vào thực tiễn, ngành giáo dục Lạng Sơn đang đứng trước thời điểm bản lề để bứt phá.
Nhân dịp Xuân Bính Ngọ 2026, ông Hồ Công Liêm - Phó Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo tỉnh Lạng Sơn đã có những chia sẻ, phân tích điểm sáng, chỉ ra những tồn tại, đồng thời làm rõ định hướng, giải pháp phát xây dựng nền giáo dục phát triển thực chất, bền vững và phù hợp với đặc thù địa phương.
Chuyển đổi số tiếp tục là hướng đi trọng tâm của ngành giáo dục Lạng Sơn
Trao đổi với phóng viên Tạp chí điện tử Giáo dục Việt Nam, ông Hồ Công Liêm cho biết, trong năm qua, ngành giáo dục địa phương đạt được nhiều kết quả tích cực, trong đó nổi bật là ba điểm sáng.
Trước hết, chất lượng giáo dục mũi nhọn và giáo dục đại trà tiếp tục có chuyển biến rõ nét. Tỷ lệ học sinh đạt giải quốc gia và trúng tuyển vào các trường đại học tốp đầu duy trì ở mức ổn định. Riêng năm học vừa qua, toàn tỉnh có 28 học sinh đạt giải học sinh giỏi quốc gia, trong đó có 1 giải Nhất. Đáng chú ý, chất lượng dạy và học tại các trường phổ thông dân tộc nội trú, bán trú cũng từng bước được nâng lên, tạo nền tảng vững chắc cho học sinh vùng khó.
Bên cạnh đó, chuyển đổi số tiếp tục được xác định là hướng đi trọng tâm của ngành giáo dục Lạng Sơn. Theo ông Hồ Công Liêm, các mô hình “Học bạ số”, “Thư viện số” đã được triển khai rộng khắp, vươn tới nhiều điểm trường vùng sâu, vùng xa. Việc ứng dụng công nghệ thông tin trong giảng dạy, phát triển giáo dục STEM, AI, Robotics được quan tâm đầu tư, mở rộng từng bước.
“Thời gian qua, hệ thống học liệu số và phòng học thông minh được triển khai đồng bộ đã góp phần thu hẹp khoảng cách tiếp cận tri thức giữa học sinh khu vực trung tâm và vùng biên giới, tạo điều kiện để các em mạnh dạn sáng tạo, tự tin học tập”, ông Liêm chia sẻ.
Ngoài ra, trong năm qua, ngành giáo dục Lạng Sơn đã có sự chuyển biến mạnh mẽ về hạ tầng trường lớp, nhất là tại khu vực biên giới. Thông qua nguồn vốn ngân sách và xã hội hóa, công tác kiên cố hóa trường học được đẩy mạnh, giúp học sinh vùng cao có điều kiện học tập an toàn, khang trang hơn, đồng thời góp phần hạn chế tình trạng bỏ học. Tiêu biểu là việc được đầu tư xây dựng chuỗi 11 trường nội trú liên cấp tại các xã biên giới. Đây là những công trình thuộc Chương trình xây dựng 248 trường học tại khu vực biên giới trên cả nước, triển khai theo Thông báo số 81-TB/TW ngày 18/7/2025 của Bộ Chính trị và Nghị quyết số 298/NQ-CP của Chính phủ.
Theo lãnh đạo Sở Giáo dục và Đào tạo tỉnh Lạng Sơn, dự án này mang ý nghĩa lâu dài, từng bước khắc phục tình trạng điểm trường nhỏ lẻ, phân tán kéo dài nhiều năm, đồng thời đáp ứng mong mỏi của giáo viên, học sinh và người dân địa phương.
Xây dựng nền giáo dục địa phương: “Thực học, thực nhân, thực tài”
Nhân dịp Xuân Bính Ngọ 2026, Phó Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo tỉnh Lạng Sơn Hồ Công Liêm gửi lời chúc mừng năm mới tới toàn thể đội ngũ cán bộ quản lý, giáo viên và học sinh trong toàn tỉnh, đồng thời bày tỏ kỳ vọng vào chặng đường phát triển phía trước của ngành giáo dục địa phương.
Song, để hiện thực hóa những kỳ vọng đặt ra, theo ông Hồ Công Liêm, năm 2026 giữ vai trò đặc biệt quan trọng khi nhiều cơ chế, chính sách mới lan tỏa trong cuộc sống, đặc biệt là việc triển khai Thông tư số 01/2026/TT-BGDĐT của Bộ Giáo dục và Đào tạo về thẩm quyền tuyển dụng nhà giáo. Ông Hồ Công Liêm đánh giá Thông tư này như “luồng gió mới”, góp phần tháo gỡ những vướng mắc kéo dài trong công tác nhân sự. Việc trao quyền tuyển dụng cho sở giáo dục và đào tạo đối với các cơ sở giáo dục công lập trên địa bàn giúp giảm tình trạng chồng chéo, phụ thuộc vào nhiều cấp trung gian như trước đây.
“Trước kia, quá trình tuyển dụng còn phụ thuộc nhiều vào các cơ quan hành chính khác, dẫn đến tình trạng thừa – thiếu giáo viên cục bộ, chậm được xử lý. Với quy định mới, ngành giáo dục địa phương chủ động hơn trong việc xác định nhu cầu, tuyển dụng theo đúng yêu cầu chuyên môn”, ông Liêm phân tích.
Lãnh đạo Sở Giáo dục và Đào tạo tỉnh Lạng Sơn kỳ vọng, cơ chế mới sẽ tạo điều kiện thu hút giáo viên các môn đặc thù về công tác tại khu vực biên giới, như Tiếng Anh, Tin học, Nghệ thuật. Mục tiêu đặt ra là từng bước khắc phục cơ bản tình trạng thiếu giáo viên đứng lớp trong vòng hai năm tới.
Năm 2026 cũng được xác định là năm có nhiều đột phá khi triển khai Luật Nhà giáo. Để đưa tinh thần của Luật vào thực tiễn, ngành giáo dục Lạng Sơn dự kiến tập trung vào một số nhiệm vụ trọng tâm.
Trước hết, địa phương tận dụng hiệu quả các chính sách về tiền lương, phụ cấp nghề nghiệp, tạo điều kiện để đội ngũ nhà giáo yên tâm công tác, nhất là tại vùng khó khăn. Bên cạnh đó, các chương trình đào tạo, bồi dưỡng giáo viên theo chuẩn mới sẽ được triển khai bài bản, chú trọng cả chuyên môn và kỹ năng thích ứng với bối cảnh chuyển đổi số, trí tuệ nhân tạo.
Ngoài ra, với công tác đào tạo, địa phương cũng chú trọng việc tôn vinh, bảo vệ đội ngũ nhà giáo, xây dựng môi trường sư phạm lành mạnh, thân thiện, để mỗi thầy cô thực sự trở thành tấm gương về tinh thần tự học, sáng tạo và trách nhiệm nghề nghiệp.
Để các chính sách, quy định về giáo dục và nhà giáo được triển khai đồng bộ, hiệu quả, lãnh đạo Sở Giáo dục và Đào tạo tỉnh Lạng Sơn cũng đưa ra một số kiến nghị.
Theo đó, cần có cơ chế đặc thù về biên chế, chế độ đãi ngộ đối với các tỉnh miền núi, biên giới, nơi địa hình chia cắt, giao thông khó khăn, dân cư phân tán và điều kiện kinh tế – xã hội còn hạn chế. Đồng thời, các bộ, ngành liên quan cần sớm ban hành văn bản hướng dẫn liên tịch, bảo đảm việc triển khai Luật Nhà giáo và Thông tư 01/2026/TT-BGDĐT quy định thẩm quyền tuyển dụng nhà giáo, thống nhất trên phạm vi cả nước, tránh tình trạng mỗi nơi hiểu, áp dụng một cách khác nhau.
Về hạ tầng số, trung ương được kỳ vọng tiếp tục quan tâm, hỗ trợ nguồn lực để hoàn thiện hệ thống công nghệ thông tin tại các vùng đặc biệt khó khăn, tạo nền tảng cho phát triển giáo dục số một cách công bằng.