Năm 2025 là một dấu mốc đáng chú ý của ngành giáo dục khi nhiều quyết sách lớn được ban hành, hàng loạt chính sách quan trọng được triển khai.
Trong bức tranh chung đó, giáo dục mầm non, đặc biệt ở vùng cao đã ghi nhận những chuyển biến tích cực. Cơ sở vật chất nhiều trường lớp được đầu tư, nâng cấp, môi trường giáo dục được đổi mới theo hướng mở, hiện đại, phương pháp chăm sóc, giáo dục trẻ ngày càng tiệm cận với yêu cầu phát triển toàn diện.
Từng bước nâng cao chất lượng giáo dục mầm non
Trao đổi với phóng viên Tạp chí điện tử Giáo dục Việt Nam, cô Lê Thị Quang - Hiệu trưởng Trường Mầm non Tam Quang (xã Tam Quang, tỉnh Nghệ An) chia sẻ, năm học 2025 - 2026 là năm học đầu tiên trong bối cảnh vận hành chính quyền địa phương hai cấp. Bên cạnh đó, nhiều chính sách, chủ trương đã được ban hành tạo nên những chuyển biến rõ nét, góp phần thúc đẩy sự phát triển của ngành. Nổi bật là Nghị quyết số 71-NQ/TW ngày 22/8/2025 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển giáo dục và đào tạo. Nghị quyết 71 đã đưa ra những chính sách rất cụ thể như nâng phụ cấp ưu đãi nghề cho giáo viên mầm non, phổ thông tối thiểu 70%; nhân viên trường học được hưởng tối thiểu 30%; giáo viên ở vùng đặc biệt khó khăn, biên giới, hải đảo được hưởng 100%. Đây không chỉ là chính sách hỗ trợ đời sống, mà còn thể hiện tầm nhìn chiến lược dài hạn trong đột phá giáo dục.
Bên cạnh đó, Nghị định số 66/2025/NĐ-CP của Chính phủ quy định chính sách cho trẻ em nhà trẻ, học sinh, học viên ở vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi, vùng bãi ngang, ven biển và hải đảo và cơ sở giáo dục có trẻ em nhà trẻ, học sinh hưởng chính sách cũng là một trong những điểm sáng với giáo dục vùng cao. Điểm mới nổi bật của Nghị định 66 là mở rộng đối tượng thụ hưởng chính sách, đặc biệt trẻ em nhà trẻ tại vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi, xã đặc biệt khó khăn, vùng bãi ngang, ven biển và hải đảo. Đây được xem là bước tiến quan trọng, góp phần bảo đảm công bằng trong tiếp cận và nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện ở những địa bàn còn nhiều khó khăn.
Đặc biệt là việc miễn học phí cho học sinh các cơ sở giáo dục công lập từ bậc mầm non đến hết trung học phổ thông, áp dụng từ năm học 2025–2026 đã tạo cú hích mạnh mẽ tạo đột phá trong giáo dục. Bởi đối với nhiều phụ huynh, đặc biệt là những gia đình có hoàn cảnh khó khăn, gánh nặng tài chính về học phí luôn là một vấn đề nan giải. Chính sách miễn học phí sẽ giúp họ an tâm hơn, tạo điều kiện để mọi đứa trẻ đều được đến trường, không bị gián đoạn vì lý do kinh tế.
Ngoài ra, theo Luật Nhà giáo, giáo viên mầm non nếu có nguyện vọng sẽ được nghỉ hưu trước 5 tuổi, sẽ được nghỉ hưu ở 52 tuổi từ 01/01/2026. Điều này đã đáp ứng được mong mỏi của đội ngũ giáo viên, mang lại quyền lợi chính đáng cho các giáo viên lớn tuổi đã cống hiến lâu năm trong môi trường áp lực cao mà còn giúp đảm bảo sức khỏe của giáo viên khi đã có tuổi được nghỉ ngơi sớm hơn.
Những chính sách này không chỉ thể hiện sự ghi nhận, động viên kịp thời đối với giáo dục vùng cao mà còn góp phần tạo động lực để đội ngũ giáo viên yên tâm gắn bó lâu dài với nghề. Khi chế độ, chính sách ngày càng được hoàn thiện, giáo viên sẽ yên tâm cống hiến cho công tác chăm sóc, nuôi dưỡng và giáo dục trẻ.
Cũng theo Hiệu trưởng Trường Mầm non Tam Quang, năm 2025 vừa qua nhà trường đã có nhiều sự thay đổi tích cực. Về cơ sở vật chất, nhà trường đã đầu tư, cải thiện nhiều hạng mục phục vụ công tác nuôi dưỡng và chăm sóc trẻ, đặc biệt là hệ thống bếp ăn bán trú cùng các trang thiết bị, dụng cụ phục vụ ăn, ngủ cho trẻ. Nhờ đó, các điều kiện tối thiểu về chế biến, vệ sinh an toàn thực phẩm đều được bảo đảm.
Đồng thời, nhà trường chủ động kết nối cộng đồng và các tổ chức xã hội trên địa bàn xã Tam Quang với các mạnh thường quân thông qua kênh truyền thông của nhà trường. Qua đó kêu gọi sự chung tay, đồng hành và ủng hộ thiết thực cho giáo dục mầm non.
Đặc biệt, trong công tác dạy học, nhà trường đặc biệt quan tâm đến việc gắn giáo dục với thực tiễn địa phương, bảo đảm nội dung giảng dạy giúp trẻ nắm được kiến thức và hình thành kỹ năng cần thiết. Các chương trình, hoạt động do giáo viên tổ chức đều hướng tới trải nghiệm thực tế cho trẻ.
Ngoài ra, nhà trường phát động phong trào “giờ dạy tốt”, hoạt động này nhận được sự hưởng ứng của toàn thể giáo viên, các cô đều thực hiện nghiêm túc và đầu tư cho từng tiết dạy. Qua đó, đội ngũ giáo viên của trường đã có sự chuyển biến rõ rệt trong đổi mới phương pháp, ứng dụng công nghệ thông tin và kỹ thuật số vào giảng dạy. Những đổi mới đó đã tạo động lực để giáo viên chủ động học hỏi, linh hoạt thích ứng, từng bước khắc phục lối mòn trong hoạt động chuyên môn so với trước đây.
“Bên cạnh những chuyển biến tích cực và các dấu ấn nổi bật đạt được, hiện nay nhà trường vẫn đang phải đối mặt với một số khó khăn. Hệ thống phòng học của trường có một số hạng mục xuống cấp theo thời gian. Hiện trường có 3 điểm trường với khoảng 5–6 phòng học đã xuống cấp nặng, một số trang thiết bị bên trong như đồ dùng, đồ chơi, ti-vi và các phương tiện phục vụ công tác chuyên môn của cán bộ, giáo viên hầu như đều đã hư hỏng.
Đợt mưa lũ vừa qua cũng khiến tình trạng xuống cấp nhiều hơn, nhiều phòng học bị dột, thấm nước, ẩm thấp. Bên cạnh đó, nhà trường cũng gặp không ít khó khăn trong việc ứng dụng công nghệ số phục vụ công tác quản lý và giảng dạy”, cô Quang nhìn nhận.
Chia sẻ với phóng viên, cô Nông Thị Hiến - Hiệu trưởng Trường Mầm non Lương Thượng (xã Văn Lang, tỉnh Thái Nguyên) cho rằng, năm 2025 là một năm ghi nhận nhiều chuyển biến tích cực của ngành giáo dục, khi hàng loạt chính sách mới được ban hành có tác động đến đội ngũ nhà giáo. Đặc biệt, việc Quốc hội ban hành Nghị quyết số 218/2025/QH15 về phổ cập giáo dục mầm non cho trẻ em từ 3 đến 5 tuổi đã mang lại những tác động tích cực, lâu dài. Phổ cập giáo dục ở lứa tuổi này góp phần quan trọng vào sự phát triển toàn diện về thể chất, tinh thần và nhận thức của trẻ ngay từ những năm đầu đời. Khi được đến trường sớm và đầy đủ, trẻ có cơ hội tiếp cận chương trình giáo dục bài bản, được chăm sóc, nuôi dưỡng trong môi trường an toàn, thân thiện.
Cùng với đó, việc triển khai chính sách miễn học phí đã giúp phụ huynh giảm bớt áp lực tài chính, nhất là trong bối cảnh phần lớn học sinh của nhà trường thuộc hộ nghèo và cận nghèo. Nhờ vậy, tỷ lệ huy động trẻ đến trường trong những năm gần đây đã được nâng lên rõ rệt so với trước.
Về cơ sở vật chất, nhà trường cũng được đầu tư theo hướng đồng bộ. Đến nay, toàn bộ hệ thống phòng học, phòng chức năng và khu hành chính đã được đầu tư mới và bàn giao đưa vào sử dụng, qua đó nâng cao điều kiện cơ sở vật chất phục vụ công tác dạy và học, tạo thuận lợi cho các hoạt động giáo dục của nhà trường. Trang thiết bị dạy học của nhà trường cơ bản được trang bị tương đối đầy đủ, phục vụ nhu cầu học tập của học sinh.
Tương tự, tại Trường Mầm non Thạch Lâm (tỉnh Cao Bằng), năm 2025 cũng được ghi nhận và đánh giá là một năm thuận lợi và thành công với nhiều kết quả đáng tự hào.
Cô Nguyễn Thị Liêm - Hiệu trưởng nhà trường chia sẻ, trong năm vừa qua, nhà trường đã thực hiện nghiêm túc công tác chỉ đạo chuyên môn của Sở. Trong năm học này, các giáo viên đã tham gia chương trình “Giáo viên dạy giỏi cấp tỉnh” và triển khai hiệu quả Nghị định số 277/2025/NĐ-CP của Chính phủ: Quy định chi tiết thi hành Nghị quyết số 218/2025/QH15 ngày 26 tháng 6 năm 2025 của Quốc hội về phổ cập giáo dục mầm non cho trẻ em từ 3 đến 5 tuổi.
Bên cạnh đó, điều kiện học tập và chất lượng giáo dục của trường đã và đang từng bước được cải thiện. Giáo viên nhà trường đã ứng dụng chuyển đổi số và công nghệ thông tin, cung cấp những hình ảnh sinh động trong dạy học, khiến trẻ hứng thú hơn. Nhờ đó, kết quả học tập và việc duy trì sĩ số học sinh tại trường đều được nâng lên so với trước.
Ngoài ra, nhà trường cũng tích cực thực hiện công tác xã hội hóa giáo dục. Kêu gọi sự chung tay, hỗ trợ từ các tổ chức, doanh nghiệp, cá nhân hảo tâm và cộng đồng địa phương để huy động thêm nguồn lực đầu tư cho cơ sở vật chất, trang thiết bị giảng dạy và chăm sóc trẻ.
Kỳ vọng giáo dục mầm non vùng cao sẽ có nhiều đột phá hơn nữa trong năm 2026
Theo cô Lê Thị Quang, giáo dục mầm non giữ vai trò đặc biệt quan trọng, đây được ví như “giai đoạn vàng” giúp trẻ phát triển toàn diện về thể chất, nhận thức, tình cảm ngay từ những năm đầu đời.
Thời gian qua, giáo dục mầm non tại vùng cao đã nhận được sự quan tâm ngày càng lớn của Đảng, Nhà nước và toàn xã hội, qua đó từng bước thu hẹp khoảng cách giáo dục giữa các vùng, miền.
Trên cơ sở đó, bước sang năm 2026, để giáo dục tiếp tục phát triển và vươn mình trong kỷ nguyên mới, trước hết, đội ngũ nhà giáo cần không ngừng nâng cao tinh thần trách nhiệm, phát huy những kết quả đã đạt được. Đồng thời tạo ra những chuyển biến mạnh mẽ, mang tính đột phá trong công tác chăm sóc, nuôi dưỡng và giáo dục trẻ.
Cô Quang kỳ vọng, trong năm 2026, giáo dục mầm non tại vùng cao sẽ phát triển mạnh mẽ xung quanh 3 trụ cột: cơ sở vật chất, đội ngũ giáo viên và chương trình đào tạo. Trước hết, cần tiến tới số lượng đội ngũ giáo viên sẽ được bố trí đầy đủ, phát triển đội ngũ với giải pháp linh hoạt biên chế, hỗ trợ nâng chuẩn, đãi ngộ đặc thù.
Đồng thời, mỗi nhà trường cần đổi mới mạnh mẽ chương trình giáo dục mầm non theo hướng mở, linh hoạt và phù hợp với từng độ tuổi. Tăng cường các hoạt động trải nghiệm, lấy trẻ làm trung tâm, gắn giáo dục với thực tiễn địa phương, qua đó góp phần hình thành những nền tảng đầu đời vững chắc cho trẻ.
Cơ sở vật chất được đầu tư hơn nữa, kiên cố hóa, phòng học, trường lớp. Đặc biệt, cần ưu tiên xây dựng thêm nhà công vụ, góp phần chăm lo đời sống vật chất, tinh thần cho giáo viên công tác tại vùng khó khăn. Có chỗ ở ổn định giúp nhà giáo an tâm công tác, tập trung nâng cao chuyên môn, từ đó nâng cao chất lượng giảng dạy.
Còn theo cô Nông Thị Hiến, thời gian tới, nhà trường sẽ xây dựng đội ngũ giáo viên mầm non có phẩm chất, năng lực đáp ứng yêu cầu của thời đại số và yêu cầu đổi mới theo tinh thần Nghị quyết số 71-NQ/TW.
Đồng thời cô cũng mong muốn cơ sở vật chất của các trường tại vùng cao tiếp tục đầu tư, kiên cố hóa các trường mầm non. Các trang thiết bị dạy học, bổ sung đồ dùng, đồ chơi trong và ngoài lớp được bổ sung đầy đủ, xây dựng cảnh quan môi trường phù hợp nhất với trẻ, thực tiễn của địa phương vùng đồng bào dân tộc thiểu số. Chương trình và phương pháp giáo dục mầm non cần được đổi mới theo hướng tích hợp và tiên tiến, ứng dụng mạnh mẽ công nghệ số và trí tuệ nhân tạo trong quản lý lớp học và các hoạt động giáo dục.
“Bước sang năm mới, tôi mong rằng đội ngũ giáo viên của nhà trường tiếp tục giữ vững tinh thần trách nhiệm, không ngừng học hỏi, đổi mới phương pháp giảng dạy. Học sinh được học tập trong môi trường an toàn, thân thiện, đủ đầy điều kiện để phát triển toàn diện. Đồng thời, các chính sách dành cho giáo dục vùng cao tiếp tục được quan tâm, hoàn thiện và triển khai hiệu quả hơn nữa, qua đó từng bước rút ngắn khoảng cách giáo dục giữa các vùng, miền và nâng cao chất lượng giáo dục mầm non tại địa phương", cô Hiến chia sẻ.