Năm 2026, Sở GD&ĐT Khánh Hòa sẽ thực hiện loạt giải pháp giải "bài toán" thừa, thiếu giáo viên

Năm 2025 đánh dấu những chuyển biến lớn trong công tác sắp xếp đơn vị hành chính, tác động đến nhiều lĩnh vực, trong đó có giáo dục. Tại tỉnh Khánh Hòa, việc thực hiện mô hình chính quyền địa phương hai cấp sau sáp nhập đã mở ra cả cơ hội và thách thức cho ngành giáo dục.

Trước bối cảnh đó, Sở Giáo dục và Đào tạo tỉnh Khánh Hòa đã chủ động thực hiện đồng bộ các giải pháp nhằm giữ vững kỷ cương dạy học, tháo gỡ vướng mắc và tạo đà vững chắc cho những giai đoạn tiếp theo.

Trao đổi với phóng viên Tạp chí điện tử Giáo dục Việt Nam, ông Lê Đình Thuần – Phó Giám đốc phụ trách Sở Giáo dục và Đào tạo tỉnh Khánh Hòa đã có chia sẻ về những dấu ấn năm 2025 và nhiệm vụ trọng tâm mà ngành giáo dục địa phương sẽ thực hiện trong năm 2026.

Nhiều lợi thế phát triển giáo dục sau thực hiện mô hình chính quyền địa phương hai cấp

Ông Lê Đình Thuần cho biết, sau khi thực hiện mô hình chính quyền địa phương hai cấp, sắp xếp lại địa giới hành chính, quy mô địa bàn quản lý giáo dục của tỉnh Khánh Hòa mở rộng theo hướng đa dạng loại hình cơ sở giáo dục, đa dạng vùng miền, dân tộc, tôn giáo, giúp bổ sung thêm nguồn kiến thức cho bộ môn giáo dục địa phương.

Vì vậy, với phạm vi quản lý rộng, các nhiệm vụ về chuyển đổi số được Sở tăng cường, đẩy mạnh và nâng cao. Đặc biệt, việc ứng dụng công nghệ thông tin trong công tác điều hành, quản trị được Sở chú trọng, giúp cải thiện hạ tầng vật chất, kỹ thuật và đổi mới hoạt động quản lý, tạo nền tảng để phát triển giáo dục thông minh trong thời gian tới.

Cũng theo ông Thuần, ngành giáo dục tỉnh Khánh Hòa có nhiều điều kiện phát huy các lợi thế nổi bật để thúc đẩy chất lượng giáo dục toàn diện trong năm 2025.

Thứ nhất, bộ máy quản lý giáo dục được tinh gọn, thống nhất, tạo điều kiện nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước. Việc giảm đầu mối, tăng cường phân cấp, phân quyền gắn với trách nhiệm của người đứng đầu giúp công tác chỉ đạo, điều hành trong toàn ngành được thông suốt, kịp thời, nhất là trong quản lý chuyên môn, tổ chức thực hiện chương trình giáo dục phổ thông 2018 và triển khai các nhiệm vụ trọng tâm của năm học.

Thứ hai, nguồn lực đầu tư cho giáo dục được tập trung và sử dụng hiệu quả hơn. Trên cơ sở các định hướng lớn của Tỉnh ủy về phát triển giáo dục và đào tạo là quốc sách hàng đầu, tỉnh đã ưu tiên bố trí ngân sách, quỹ đất, cơ sở vật chất cho giáo dục. Đồng thời, tạo điều kiện thuận lợi để huy động các nguồn lực xã hội hóa, góp phần cải thiện điều kiện dạy và học, từng bước khắc phục tình trạng thiếu phòng học, phòng chức năng và trang thiết bị.

Thứ ba, việc sáp nhập tạo điều kiện thuận lợi cho công tác quy hoạch, sắp xếp mạng lưới trường lớp, đội ngũ nhà giáo và cán bộ quản lý giáo dục một cách đồng bộ, hợp lý hơn giữa các vùng, các địa phương. Qua đó, từng bước khắc phục tình trạng thừa, thiếu giáo viên cục bộ, nâng cao chất lượng đội ngũ, đáp ứng yêu cầu dạy học 2 buổi/ngày và đổi mới phương pháp giáo dục theo hướng phát triển phẩm chất, năng lực học sinh.

Thứ tư, ngành giáo dục tỉnh có nhiều điều kiện đẩy mạnh chuyển đổi số và ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý và dạy học. Việc thống nhất đầu mối quản lý giúp xây dựng, khai thác hiệu quả hệ thống dữ liệu ngành, triển khai các nền tảng số, ứng dụng trí tuệ nhân tạo có kiểm soát, góp phần đổi mới phương thức quản trị, kiểm tra, đánh giá và nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện.

Thứ năm, sự gắn kết chặt chẽ hơn giữa giáo dục phổ thông, giáo dục nghề nghiệp và giáo dục đại học trên địa bàn tỉnh sau sáp nhập tạo điều kiện thuận lợi cho công tác phân luồng, hướng nghiệp, đào tạo nguồn nhân lực đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế – xã hội của tỉnh. Đây cũng là nền tảng quan trọng để tỉnh Khánh Hòa từng bước hiện thực hóa mục tiêu trở thành trung tâm giáo dục, đào tạo, khoa học và công nghệ của khu vực và cả nước.

Có thể khẳng định, sau sáp nhập, ngành giáo dục và đào tạo Khánh Hòa có được những lợi thế về quy mô, nguồn lực, đa dạng hóa bản sắc và loại hình cơ sở giáo dục, góp phần tối ưu hóa nguồn lực và nâng cao chất lượng giáo dục.

Những lợi thế trên là cơ sở quan trọng để ngành giáo dục và đào tạo tỉnh Khánh Hòa tiếp tục đổi mới mạnh mẽ, nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện, đáp ứng yêu cầu phát triển nhanh và bền vững của địa phương trong giai đoạn mới.

Thực hiện loạt giải pháp để giải quyết tình trạng thiếu giáo viên

Theo Phó Giám đốc phụ trách Sở Giáo dục và Đào tạo tỉnh Khánh Hòa, bài toán thiếu giáo viên là thách thức đối với ngành giáo dục tỉnh. Tình trạng thừa, thiếu giáo viên cục bộ tồn tại nhiều năm qua phát sinh do một số nguyên nhân.

Trước hết, do quy định về việc học sinh được lựa chọn tổ hợp môn học khi trúng tuyển vào lớp 10 bậc trung học phổ thông theo chương trình giáo dục phổ thông 2018. Học sinh có xu hướng chọn các môn khoa học xã hội dẫn đến thừa định mức giáo viên các môn khối khoa học tự nhiên.

Bên cạnh đó, giáo viên các vùng, địa bàn khó khăn có xu hướng chuyển công tác về đồng bằng do hoàn cảnh gia đình, dẫn đến tình trạng thiếu giáo viên khu vực miền núi, vùng khó khăn.

Ngoài ra, đặc thù ngành giáo dục thay đổi quy mô trường, lớp, học sinh theo từng năm học, trong khi tổng biên chế được cấp về địa phương theo năm tài chính, gây khó khăn cho ngành trong việc điều phối giáo viên thừa, thiếu giữa các năm học.

Từ những nguyên nhân trên, nhiều năm qua, ngành giáo dục và đào tạo tỉnh đã chủ động thống kê tình hình thừa, thiếu giáo viên bộ môn ngay sau khi các trường học tổ chức cho học sinh lựa chọn tổ hợp môn để xây dựng kế hoạch thuyên chuyển công tác giáo viên từ nơi thừa sang nơi thiếu, giảm thiểu tình trạng thừa, thiếu cục bộ.

Đối với các đơn vị không tiếp nhận được giáo viên có nguyện vọng chuyển công tác đến (thường gặp ở các vùng khó khăn), Sở đã có văn bản hướng dẫn thủ trưởng đơn vị thực hiện hợp đồng giáo viên nếu chưa thực hiện đủ biên chế giáo viên cho đến khi tuyển dụng.

Ngoài ra, Sở đã thống kê định mức tiết dạy giáo viên bộ môn ở một số trường lân cận nhau để phân công giáo viên dạy liên trường, vừa đảm bảo định mức tiết dạy cho giáo viên theo quy định vừa phần nào giảm thiểu được tình trạng thừa, thiếu cục bộ một số môn học giữa các trường.

Trong thời gian tới, khi Chính phủ hướng dẫn thực hiện Nghị quyết số 248/2025/QH15 của Quốc hội về một số cơ chế, chính sách đặc thù, vượt trội để thực hiện đột phá phát triển giáo dục và đào tạo, Sở Giáo dục và Đào tạo tỉnh sẽ phối hợp với Sở Nội vụ và ủy ban nhân dân các xã, phường, đặc khu thực hiện điều động, thuyên chuyển, biệt phái, tuyển dụng viên chức theo thẩm quyền, nhằm khắc phục tình trạng thừa thiếu giáo viên hiện nay.

Chuẩn bị sẵn sàng cho những nhiệm vụ giáo dục mới

Theo ông Lê Đình Thuần, chủ trương thống nhất sử dụng một bộ sách giáo khoa trong các cơ sở giáo dục là vấn đề có tác động lớn đến chất lượng giáo dục, sự ổn định của hệ thống và quyền lợi của học sinh, phụ huynh trên phạm vi cả nước.

Việc triển khai sử dụng một bộ sách giáo khoa trên địa bàn tỉnh được thực hiện theo lộ trình mà Bộ Giáo dục và Đào tạo chỉ đạo thống nhất trong cả nước, bảo đảm tuân thủ chủ trương của Đảng, chính sách pháp luật của Nhà nước; không gây xáo trộn lớn trong hoạt động dạy học, không tạo thêm áp lực cho đội ngũ giáo viên, học sinh và phụ huynh. Bộ sách giáo khoa được lựa chọn bám sát chương trình giáo dục phổ thông hiện hành, bảo đảm yêu cầu cần đạt của từng môn học và hoạt động giáo dục, đồng thời phát huy vai trò chủ động, sáng tạo của giáo viên và nhà trường trong tổ chức dạy học, phù hợp với điều kiện thực tiễn của từng địa phương.

Năm 2026, Sở Giáo dục và Đào tạo tỉnh Khánh Hòa sẽ tiếp tục thực hiện nghiêm túc, đầy đủ các chỉ đạo của Bộ Giáo dục và Đào tạo và của Ủy ban nhân dân tỉnh; đồng thời chủ động chuẩn bị các điều kiện cần thiết về đội ngũ giáo viên, công tác bồi dưỡng, tập huấn chuyên môn và cơ sở vật chất, đảm bảo nguồn cung sách giáo khoa đáp ứng nhu cầu của người dân để việc triển khai được thực hiện đồng bộ, ổn định và hiệu quả. Bên cạnh đó, Sở tăng cường công tác thông tin, tuyên truyền về chủ trương sử dụng một bộ sách giáo khoa thống nhất nhằm tạo sự đồng thuận trong xã hội.

Trong quá trình triển khai, Sở tiếp tục lắng nghe ý kiến từ cơ sở, từ đội ngũ nhà giáo, phụ huynh và xã hội; kịp thời tổng hợp, tham mưu, đề xuất nhằm thực hiện tốt các chủ trương của Đảng, Nhà nước và của ngành giáo dục, góp phần nâng cao chất lượng giáo dục và bảo đảm quyền lợi chính đáng của học sinh trên địa bàn tỉnh.

Cũng theo ông Thuần, Sở Giáo dục và Đào tạo tỉnh Khánh Hòa đang tích cực chuẩn bị cho kỳ thi tốt nghiệp trung học phổ thông năm 2026.

Thứ nhất, Sở chỉ đạo các trường học trên địa bàn chủ động về kế hoạch dạy học và ôn tập. Đảm bảo các trường trung học phổ thông hoàn thành kế hoạch dạy học và đánh giá học sinh lớp 12 đúng tiến độ theo chỉ đạo của Sở.

Thứ hai, về môn thi và phương thức đăng ký, năm 2026 chỉ thi theo chương trình giáo dục phổ thông 2018, với các môn thi bắt buộc là Toán, Ngữ văn và 2 môn thi tự chọn. Thí sinh lớp 12 đăng ký dự thi trực tuyến trên hệ thống quản lý thi. Trong đó, thí sinh phải sử dụng thống nhất một loại giấy tờ tuỳ thân là thẻ căn cước/căn cước công dân/định danh cá nhân/số hộ chiếu.

Do đó, Sở chỉ đạo các đơn vị trường học nhắc nhở học sinh làm thẻ căn cước công dân chậm nhất vào cuối tháng 3/2026 để phục vụ đăng ký dự thi. Đồng thời, phổ biến chứng chỉ được miễn thi môn Ngoại ngữ cho học sinh biết để chủ động trong việc đăng ký các môn thi.

Thứ ba, về công tác tổ chức hội đồng thi, Sở phổ biến về thành phần hội đồng thi mở rộng, bổ sung lãnh đạo ủy ban nhân dân cấp xã/phường nơi đặt điểm thi vào thành phần Hội đồng thi để tăng cường sự phối hợp của địa phương.

Bên cạnh đó, Sở hoàn thành các công đoạn đúng thời gian do Bộ Giáo dục và Đào tạo quy định.

Ngoài những công việc chuẩn bị trên, Sở cũng chuẩn bị đầy đủ về cơ sở vật chất, nhân sự và sự phối hợp với các cơ quan, ban ngành để đảm bảo kỳ thi tốt nghiệp trung học phổ thông năm 2026 được diễn ra an toàn, nghiêm túc, đúng quy chế.