Lớn lên ở vùng khó, thầy giáo 9X tin rằng "giáo dục là con đường tốt nhất để thay đổi cuộc sống"

Thầy Đinh Công Thành (sinh năm 1992, quê ở xã Phù Yên, tỉnh Sơn La) hiện là giáo viên môn Địa lý tại Trường Trung học phổ thông Phiêng Khoài (xã Phiêng Khoài, tỉnh Sơn La). Sinh ra và lớn lên ở địa phương còn nhiều khó khăn, thấu hiểu những thiệt thòi và rào cản mà học sinh miền núi phải đối mặt, thầy Thành đã chọn con đường sư phạm với mong muốn góp phần thu hẹp khoảng cách giáo dục, tiếp thêm tri thức và mở ra cơ hội để trẻ em nơi đây có cuộc sống tốt hơn.

Thấu hiểu sâu sắc những thiệt thòi của học sinh vùng cao

Chia sẻ với phóng viên Tạp chí điện tử Giáo dục Việt Nam, thầy Đinh Công Thành cho biết: "Tôi đến với nghề giáo bắt đầu từ tình yêu đặc biệt dành cho môn Địa lý cùng khát vọng được đóng góp cho chính quê hương mình.

Lớn lên giữa miền núi còn nhiều khó khăn, tôi thấu hiểu sâu sắc những thiệt thòi trong điều kiện học tập của học sinh vùng cao và luôn tin rằng giáo dục là con đường bền vững nhất để thay đổi cuộc đời mỗi con người. Niềm tin ấy đã thôi thúc tôi lựa chọn trở thành giáo viên, không chỉ để truyền đạt tri thức, mà còn để gieo mầm ước mơ, gieo niềm tin và ý chí vươn lên cho học sinh ở vùng khó khăn".

Nam giáo viên thông tin thêm, năm 2014, sau khi tốt nghiệp ngành Sư phạm Địa lý tại Trường Đại học Tây Bắc, thầy về công tác tại Trung tâm Giáo dục thường xuyên huyện Mường La (cũ). Sau đó, thầy chuyển về giảng dạy tại Trường Trung học phổ thông Mường La, tiếp tục tích lũy kinh nghiệm trong môi trường giáo dục phổ thông.

Từ năm 2020 đến nay, thầy Thành gắn bó với Trường Trung học phổ thông Phiêng Khoài, ngôi trường thuộc xã khu vực III đặc biệt khó khăn của tỉnh Sơn La, tiếp tục hành trình gieo chữ và đồng hành cùng học sinh vùng cao.

"Học sinh của trường phần lớn là con em đồng bào dân tộc thiểu số. Các em chăm ngoan, lễ phép và giàu tinh thần hiếu học, song hoàn cảnh gia đình còn nhiều khó khăn. Nhiều em phải đi học xa, ở bán trú; cuộc sống gia đình phụ thuộc vào nương rẫy với nguồn thu nhập bấp bênh nên nguy cơ bỏ học luôn thường trực.

Tôi nhớ có một học sinh vì hoàn cảnh khó khăn mà quyết định nghỉ học, sau nhiều lần được thầy cô kiên trì động viên, em đã quay trở lại lớp. Em từng tâm sự rằng những giờ học Địa lý giúp em hiểu hơn về chính quê hương mình, từ đó nuôi dưỡng mong muốn tiếp tục học tập để sau này góp phần thay đổi cuộc sống gia đình.

Không phụ sự cố gắng ấy, em đã vượt qua kỳ thi tốt nghiệp trung học phổ thông và theo học ngành Sư phạm Địa lý. Khoảnh khắc đó, tôi cảm nhận sâu sắc ý nghĩa của nghề giáo, đồng thời thấy rõ sự chuyển biến trong nhận thức và khát vọng vươn lên của học sinh vùng cao. Điều ấy khiến tôi càng tin rằng ở những nơi còn nhiều gian khó, mỗi bài giảng không chỉ truyền đạt kiến thức mà còn có thể thắp lên một ước mơ", thầy Thành chia sẻ.

Trong suốt hành trình gắn bó với nghề, đặc biệt là từ khi công tác tại Trường Trung học phổ thông Phiêng Khoài, thầy Đinh Công Thành luôn giữ cho mình một tâm niệm: người thầy không chỉ truyền đạt tri thức mà còn trao gửi niềm tin, khơi dậy ước mơ và nâng đỡ những khát vọng còn đang chớm nở trong học trò.

Nam giáo viên tâm sự: "Ở vùng cao còn nhiều thiếu thốn, có em đến lớp với đôi dép đã mòn, mang theo nỗi lo cơm áo thường ngày nhưng trong ánh mắt vẫn ánh lên ý chí vươn lên. Bởi vậy, tôi luôn tự nhắc mình phải kiên trì, bao dung và không ngừng đổi mới để mỗi giờ học trở nên gần gũi, ý nghĩa, thực sự chạm tới trái tim học sinh. Với tôi, giáo dục không phải là việc “lấp đầy” kiến thức, mà là hành trình đồng hành, giúp các em khám phá năng lực của chính mình.

Cùng với đó, theo tôi, nếu lựa chọn con đường sư phạm, người trẻ cần đến với nghề bằng tất cả đam mê và trái tim, bởi phía sau bục giảng là không ít áp lực và những hy sinh thầm lặng. Đổi lại, niềm hạnh phúc lớn nhất là được chứng kiến học trò trưởng thành, tự tin và tốt lên từng ngày.

Tôi cũng tin rằng, chỉ cần có tình yêu thương học sinh, cùng tinh thần học hỏi không ngừng và sự sẵn sàng cống hiến, thì dù ở thành phố hay vùng cao, người thầy vẫn có thể tạo nên những thay đổi tích cực. Nghề giáo giống như hành trình gieo hạt, có thể chưa thấy kết quả ngay, nhưng một ngày nào đó, những hạt giống ấy sẽ nảy mầm và kết thành mùa quả ngọt”.

Ứng dụng giáo dục STEM, chuyển đổi số trong dạy học môn Địa lý

Chia sẻ về cơ sở vật chất và điều kiện giảng dạy tại Trường Trung học phổ thông Phiêng Khoài, thầy Đinh Công Thành cho biết, trường học đã được quan tâm đầu tư xây dựng khang trang, kiên cố. Tuy nhiên, trang thiết bị phục vụ dạy học vẫn còn hạn chế, khiến việc ứng dụng công nghệ thông tin trong giảng dạy gặp không ít khó khăn do điều kiện hạ tầng chưa đồng bộ và khả năng tiếp cận của học sinh còn thấp.

Trong hoàn cảnh đó, thầy Thành nhận thấy rằng, nếu chỉ giảng dạy theo cách truyền thống thì khó có thể khơi dậy hứng thú học tập ở học sinh. Vì vậy, nam giáo viên đã chủ động tự học, tự bồi dưỡng chuyên môn, kiên trì tìm tòi và thử nghiệm những phương pháp dạy học mới nhằm làm cho bài giảng trở nên sinh động, gần gũi và phù hợp hơn với học sinh vùng cao.

Cụ thể, thầy Thành đã đưa những hình ảnh và chất liệu từ thực tiễn địa phương vào bài giảng, từ ruộng bậc thang, nương ngô, vườn mận đến các hoạt động sản xuất nông nghiệp tại xã Phiêng Khoài. Bên cạnh đó, thầy còn tổ chức cho các em tham gia làm mô hình, thuyết trình theo nhóm, khuyến khích sự chủ động và khả năng hợp tác trong học tập; đồng thời tận dụng tối đa công nghệ, bản đồ số và các phần mềm hỗ trợ để bài giảng thêm sinh động, trực quan và hấp dẫn.

Đặc biệt, trong thời gian công tác tại Trường Trung học phổ thông Phiêng Khoài, thầy Đinh Công Thành đã xây dựng và thực hiện hai sáng kiến kinh nghiệm được công nhận đạt cấp Sở và được triển khai áp dụng rộng rãi trong thực tiễn giảng dạy, góp phần nâng cao chất lượng học tập cho học sinh vùng cao.

Sáng kiến thứ nhất là “Áp dụng phương pháp giáo dục STEM vào môn Địa lí 10 giúp phát huy sự chủ động sáng tạo của học sinh ở Trường Trung học phổ thông Phiêng Khoài” (năm học 2023–2024), thiết kế các dự án học tập gắn với thực tiễn địa phương như xây dựng mô hình địa hình. Qua đó, học sinh được làm việc nhóm, vận dụng kiến thức liên môn và phát triển tư duy giải quyết vấn đề thay vì chỉ học lý thuyết.

Sáng kiến thứ hai là “Ứng dụng chuyển đổi số trong giảng dạy môn Địa lý 11 nhằm nâng cao chất lượng giáo dục cho học sinh trong thời kỳ kỷ nguyên số ở Trường Trung học phổ thông Phiêng Khoài”, sử dụng bản đồ số, công cụ kiểm tra trực tuyến và hướng dẫn học sinh tạo sản phẩm học tập số như video, infographic.

Qua áp dụng trong thực tiễn giảng dạy những sáng kiến này đã mang lại nhiều chuyển biến tích cực như học sinh trở nên hứng thú hơn với bài học; năng lực tự học, tự nghiên cứu và tư duy sáng tạo được khơi dậy rõ rệt. Đồng thời, kết quả này cũng là minh chứng cụ thể cho thấy việc đổi mới phương pháp dạy học hoàn toàn khả thi ngay cả ở những địa bàn còn nhiều khó khăn.

“Khi triển khai tại địa phương, thuận lợi lớn nhất mà tôi nhận được là sự ủng hộ từ nhà trường cùng tinh thần hiếu học của học sinh. Tuy nhiên, tôi cũng phải đối mặt với không ít thách thức như thiết bị dạy học chưa đầy đủ, đường truyền internet chưa ổn định, kỹ năng công nghệ của học sinh còn hạn chế và sự rụt rè của các em trong giai đoạn đầu.

Để khắc phục, tôi đã tận dụng tối đa những điều kiện sẵn có, tổ chức cho học sinh học theo nhóm nhằm hỗ trợ lẫn nhau, hướng dẫn từng bước các kỹ năng số cơ bản và kiên trì đổi mới phương pháp giảng dạy. Qua thực tế, tôi nhận ra, muốn thay đổi giáo dục ở vùng khó trước hết phải xuất phát từ tư duy đổi mới của người thầy”, thầy Đinh Công Thành cho hay.

Nhân dịp Tết Nguyên đán Bính Ngọ, chia sẻ về hoạt động chăm lo, đón Tết cho học sinh tại Trường Trung học phổ thông Phiêng Khoài, thầy Đinh Công Thành cho biết, Đoàn trường đã tổ chức chương trình “Tết cho em” nhằm hỗ trợ những học sinh có hoàn cảnh khó khăn. Nhà trường tích cực vận động sự chung tay của cán bộ, giáo viên, nhân viên cùng các mạnh thường quân để trao tặng quà Tết, nhu yếu phẩm, áo ấm và một phần kinh phí, góp phần giúp các em có điều kiện vui xuân, đón Tết ấm áp và đủ đầy hơn.

Bên cạnh đó, tại xã Phiêng Khoài, các trường học cũng tổ chức nhiều hoạt động ý nghĩa như gói bánh chưng, giao lưu văn nghệ và chơi trò chơi dân gian, tạo nên không khí đầm ấm, gắn kết trong những ngày giáp Tết. Những hoạt động này giúp học sinh, đặc biệt là các em ở bán trú, cảm nhận được sự quan tâm và sẻ chia của thầy cô, bạn bè.

Trong năm mới, thầy Đinh Công Thành kỳ vọng học sinh vùng cao sẽ ngày càng có nhiều cơ hội tiếp cận công nghệ và tiến trình chuyển đổi số trong giáo dục. Theo thầy Thành, dù điều kiện hạ tầng tại địa phương còn không ít hạn chế, nhưng chuyển đổi số có thể mở ra cánh cửa tri thức rộng lớn, giúp học sinh miền núi không còn bị giới hạn bởi khoảng cách địa lý.

"Khi được tiếp cận internet ổn định, thiết bị học tập phù hợp và được hướng dẫn kỹ năng số một cách bài bản, học sinh vùng cao hoàn toàn có thể học tập, nghiên cứu và sáng tạo. Đối với giáo dục ở vùng khó, chuyển đổi số không chỉ dừng lại ở việc ứng dụng công nghệ vào bài giảng, mà còn là cơ hội để thu hẹp khoảng cách phát triển, tạo nền tảng để học sinh miền núi tự tin hội nhập.

Tôi tin rằng, với sự quan tâm của xã hội và nỗ lực của thầy và trò, giáo dục vùng cao sẽ từng bước chuyển mình mạnh mẽ trong thời gian tới", nam giáo viên Địa lý, Trường Trung học phổ thông Phiêng Khoài bày tỏ.