Nguyễn Thị Trà Giang (quê Nghệ An) là cựu sinh viên K62 ngành Cơ điện tử, Đại học Bách khoa Hà Nội. Sau khi tốt nghiệp cử nhân loại Giỏi, Giang làm việc tại một doanh nghiệp trong nước với vị trí kỹ sư, đồng thời nuôi dưỡng kế hoạch du học ở bậc sau đại học.
Đầu năm 2024, sau khi nộp hồ sơ, Giang trúng học bổng toàn phần bậc thạc sĩ và tiến sĩ tại Đại học Kyung Hee (Hàn Quốc) với định hướng nghiên cứu về vật liệu nano. Cùng thời điểm đó, Giang nhận được sự gợi mở và định hướng từ thầy hướng dẫn cũ tại Đại học Bách khoa Hà Nội về cơ hội học tiếp và tham gia làm việc trong nhóm nghiên cứu của trường. Cuối cùng, Giang quyết định từ bỏ cơ hội du học Hàn Quốc để ở lại Việt Nam, tham gia ứng tuyển đề án giảng viên tạo nguồn từ tháng 2/2024.
Sau khi trúng tuyển, Giang nhận nhiệm vụ hướng dẫn sinh viên trong một số tiết, đi dự giảng, đồng thời tham gia nghiên cứu khoa học. Với sự hỗ trợ từ thầy cô, Giang tiếp tục chuẩn bị hồ sơ và đến tháng 7/2025 đã giành học bổng toàn phần chương trình tiến sĩ tại Đại học Griffith (Úc). Theo kế hoạch, Giang sẽ theo học trong 3-4 năm, tập trung nghiên cứu về cảm biến vi cơ thuộc lĩnh vực Cơ điện tử, trước khi trở về công tác tại Đại học Bách khoa Hà Nội.
Cơ duyên bất ngờ với nghề giảng dạy
Trao đổi với phóng viên Tạp chí điện tử Giáo dục Việt Nam, Trà Giang cho biết, sau khi tốt nghiệp đại học, bản thân chưa từng hình dung sẽ theo đuổi con đường giảng dạy. Bởi, tại thời điểm ấy, Giang ấp ủ ước mơ đi du học và nghề giáo chưa từng nằm trong kế hoạch của bản thân.
Trước đó, mặc dù sở hữu thành tích giải Nhì học sinh giỏi quốc gia môn Vật lý và đủ điều kiện tuyển thẳng vào nhiều trường nhưng Giang vẫn kiên định lựa chọn ngành Cơ điện tử của Đại học Bách khoa Hà Nội. Trong khi đó, gia đình lại mong muốn Giang phát triển theo ngành sư phạm.
Ảnh: NVCC
“Tôi từng cho rằng công việc của một nhà giáo có phần lặp lại và ít đổi mới, trong khi ngành Cơ điện tử liên quan mật thiết với môn Vật lý, giúp tôi khám phá nhiều kiến thức thú vị hơn, từ cơ khí, đến điện - điện tử, lập trình, robot, AI…
Do đó, khi có cơ hội giảng dạy tại Đại học Bách khoa Hà Nội, tôi đã suy nghĩ rất nhiều. Tuy nhiên, sau quá trình tìm hiểu kỹ càng, tôi đã quyết định ứng tuyển theo đề án giảng viên tạo nguồn của trường vì nhận thấy môi trường làm việc tại đây mang đến cho mình nhiều triển vọng. Đơn cử tôi có cơ hội được làm việc cùng các giảng viên giàu chuyên môn, đồng hành với sinh viên trẻ đầy nhiệt huyết và có cơ hội tiếp cận các chương trình học bổng quốc tế.
Sau khi trúng tuyển, tôi nhận nhiệm vụ hướng dẫn sinh viên trong một số tiết, đi dự giảng, đồng thời tham gia nghiên cứu khoa học. Khi được làm việc với thầy cô giỏi chuyên môn, vững nghiệp vụ, tôi dần thay đổi góc nhìn về nghề dạy học và mong muốn trở thành một giảng viên giỏi”, Giang bày tỏ.
Trên thực tế, cơ điện tử là ngành học khá “kén” sinh viên nữ bởi khối lượng kiến thức chuyên sâu và nhiều học phần đòi hỏi tư duy kỹ thuật cao.
Tuy nhiên, với Giang, thách thức lớn nhất không hẳn nằm ở “định kiến”, mà là khối lượng kiến thức chuyên sâu vì phải học và dùng nhiều phương trình toán, lý thuyết cơ học, các mô hình vật lý, cơ điện khá phức tạp. Khi làm nghiên cứu, cần vừa hiểu bản chất vật lý, vừa biết cách mô hình hoá, vừa đọc tài liệu chuyên ngành liên tục nên áp lực chủ yếu đến từ yêu cầu học thuật và tiến độ. Nhưng chính những yêu cầu khắt khe ấy lại trở thành sức hút đặc biệt để Giang đạt mục tiêu phấn đấu trong học tập và nghiên cứu.
“Những năm tháng học tập tại Đại học Bách khoa Hà Nội không chỉ giúp tôi xây dựng nền tảng chuyên môn vững chắc, mà còn dần định hình rõ ràng con đường mình mong muốn theo đuổi. Từ các thầy cô khoa Cơ điện tử, tôi học được tác phong làm việc nghiêm túc, tinh thần nghiên cứu bền bỉ và sự tận tâm trong từng hoạt động giảng dạy.
Trong đó, tôi đặc biệt ấn tượng với cô Thoa - một nữ giảng viên thuộc khoa Cơ điện tử vừa có năng lực nghiên cứu nổi bật, vừa sở hữu phong cách giảng dạy cuốn hút và chuyên nghiệp. Sau này, khi tham gia làm việc tại phòng thí nghiệm và thực hiện đồ án tốt nghiệp cùng thầy Lê Giang Nam, tôi có cơ hội quan sát và học hỏi sâu hơn tinh thần trách nhiệm, sự tận tâm và chuẩn mực làm việc đặc trưng của giảng viên Bách khoa. Chính những trải nghiệm đó đã giúp tôi thêm rõ ràng và quyết tâm theo đuổi con đường học thuật.
Thông qua cách thầy cô cống hiến với nghề giáo, tôi càng nhận ra giá trị của một người thầy không chỉ nằm ở tri thức truyền đạt, mà còn ở trách nhiệm nghề nghiệp và sự cống hiến bền bỉ cho học thuật và thế hệ sinh viên sau này”, Giang cho hay.
Đặt mục tiêu công bố ít nhất 3 bài báo trên các tạp chí khoa học uy tín
Chia sẻ về quyết định theo đuổi bậc tiến sĩ tại Úc, Trà Giang cho biết muốn được làm nghiên cứu trong một môi trường học thuật quốc tế chuyên nghiệp, nơi bản thân có thể nâng cao năng lực tiếng Anh học thuật và tiếp cận phong cách làm việc khoa học, bài bản, định hướng mục tiêu rõ ràng.
Trong quá trình chuẩn bị hồ sơ, Giang tập trung xây dựng nền tảng học thuật vững chắc, tích lũy kinh nghiệm nghiên cứu và hoàn thiện các chứng chỉ tiếng Anh cần thiết. Bên cạnh đó, Giang chủ động tìm hiểu kỹ về các nhóm nghiên cứu, trao đổi trực tiếp với giáo sư hướng dẫn tiềm năng và chuẩn bị hồ sơ theo đúng yêu cầu của chương trình học bổng.
“Nhớ lại thời gian đầu sang Úc, tôi không tránh khỏi áp lực khi phải thích nghi với môi trường hoàn toàn mới. Đổi lại, ở Úc, tôi có cơ hội được tiếp cận và vận hành những thiết bị hiện đại mà ở Việt Nam còn khá mới mẻ. Đặc biệt, việc tham gia trực tiếp vào các dự án công nghiệp thực tế giúp tôi học hỏi cách mà nghiên cứu hàn lâm có thể gắn với nhu cầu của doanh nghiệp, thị trường. Ngoài ra, nhờ có cơ hội học tập ở Úc, tôi có thể trải nghiệm nghiên cứu trong những phòng lab hiện đại và được rèn luyện cách làm việc khoa học, kỷ luật.
Vì đang ở giai đoạn đầu của chương trình tiến sĩ, tôi ưu tiên củng cố nền tảng chuyên môn phục vụ trực tiếp cho hướng nghiên cứu, sau đó từng bước xây dựng các công bố khoa học có chất lượng. Ngoài ra, tôi cũng muốn tích lũy thêm kinh nghiệm làm việc trong môi trường nghiên cứu quốc tế và kỹ năng hợp tác học thuật”, Giang bày tỏ.
Theo Giang, đặc thù ngành Cơ điện tử gồm kiến thức ở nhiều mảng, từ cơ khí đến công nghệ thông tin. Do đó, quá trình bắt đầu nghiên cứu sâu về cảm biến vi cơ trong giai đoạn đầu sẽ khó tránh khỏi những thử thách. Khác với bậc đại học được thầy hướng dẫn gợi ý cách triển khai, hướng nghiên cứu đề tài, thì đến bậc sau đại học, Giang phải tự định hướng và tự làm nhiều hơn. May mắn, Giang được các thầy cô và đồng nghiệp có nhiều kinh nghiệm viết bài báo khoa học hỗ trợ.
“Mục tiêu hiện tại của tôi là tập trung củng cố nền tảng, triển khai đề tài bài bản và xây dựng công bố chất lượng trong giai đoạn đầu. Ngoài ra, tôi đang phấn đấu được công bố ít nhất 3 bài báo trên các tạp chí khoa học uy tín để tốt nghiệp đúng thời hạn.
Không chỉ dừng lại ở mục tiêu nghiên cứu, tôi mong muốn quãng thời gian học tập ở nước ngoài là cơ hội để bản thân tích lũy kinh nghiệm trong môi trường nghiên cứu quốc tế chuyên nghiệp. Vì vậy, sau khi hoàn thành chương trình, tôi hy vọng có thể mang những kiến thức và trải nghiệm đó đóng góp cho nhà trường, tạo ra các giá trị thiết thực trong giảng dạy và nghiên cứu.
Xa hơn, tôi mong muốn hướng nghiên cứu của mình có thể đi tới ứng dụng hoặc giải quyết một vấn đề cụ thể phù hợp bối cảnh Việt Nam, nhưng hiện tại tôi đang tập trung làm chắc nền tảng và kết quả học thuật của giai đoạn tiến sĩ trước. Trong 5 năm tới, tôi hy vọng bản thân sẽ vững chuyên môn, làm nghiên cứu độc lập tốt hơn, có nhiều kết quả chất lượng hơn và có thể đóng góp rõ ràng hơn cho đào tạo, truyền cảm hứng và phát triển nghiên cứu khi trở về”, Giang chia sẻ.