Dù AI phát triển nhưng không thể thay thế vai trò nhà báo, bác sĩ

09/03/2026 08:43
Phạm Linh

GDVN - Ngày hội Tư vấn tuyển sinh - hướng nghiệp năm 2026 có sự góp mặt tư vấn của hơn 100 cơ sở giáo dục đại học đã thu hút đông đảo thí sinh tham dự.

Ngày 8/3, tại Đại học Bách khoa Hà Nội đã diễn ra Ngày hội Tư vấn tuyển sinh - hướng nghiệp năm 2026.

Đây là một trong những hoạt động tư vấn tuyển sinh quy mô lớn trên địa bàn Hà Nội, được tổ chức thường niên nhằm cung cấp thông tin chính xác và cập nhật về kỳ tuyển sinh đại học cho học sinh lớp 12 và phụ huynh. Điểm nổi bật của chương trình năm nay là khu vực tư vấn trực tiếp với hàng trăm gian hàng, nơi các chuyên gia tuyển sinh và đại diện nhiều trường đại học giải đáp các câu hỏi liên quan đến kỳ tuyển sinh đại học năm 2026.

Ngay từ sáng sớm, nhiều đoàn học sinh từ các trường trung học phổ thông tại Hà Nội đã có mặt tại khuôn viên Đại học Bách khoa Hà Nội. Các em được nhà trường tổ chức tham dự theo nhóm, nhiều phụ huynh trực tiếp đưa con tới ngày hội để tìm hiểu thông tin tuyển sinh, định hướng nghề nghiệp và lựa chọn ngành nghề phù hợp.

Ban tư vấn Ngày hội tư vấn tuyển sinh - hướng nghiệp năm 2026 tại Đại học Bách khoa Hà Nội. Ảnh: Phạm Linh

Ban tư vấn Ngày hội tư vấn tuyển sinh - hướng nghiệp năm 2026 tại Đại học Bách khoa Hà Nội. Ảnh: Phạm Linh

Nhiều thắc mắc trong quy chế tuyển sinh được Ban tư vấn giải đáp

Phần hỏi - đáp của chương trình nhận được rất nhiều câu hỏi cả trực tiếp và gián tiếp, với nội dung xoay quanh những thay đổi trong quy chế tuyển sinh, phương thức xét tuyển, tổ hợp xét tuyển cũng như xu hướng đào tạo và cơ hội việc làm trong tương lai.

Phụ huynh và học sinh đặc biệt quan tâm đến việc quy chế tuyển sinh năm 2026 có những thay đổi nào so với năm trước, những điều chỉnh trong phương thức xét tuyển cũng như việc sử dụng các chứng chỉ quốc tế, điểm thi đánh giá năng lực và đánh giá tư duy trong xét tuyển.

Trả lời các câu hỏi về cơ chế tuyển sinh, Ban tư vấn cho biết các trường thực hiện tuyển sinh theo đúng Quy chế tuyển sinh đại học của Bộ Giáo dục và Đào tạo ban hành. Trong những năm gần đây, các trường đại học được trao quyền tự chủ cao hơn trong tuyển sinh, do đó mỗi trường đã xây dựng một đề án tuyển sinh riêng phù hợp với đặc thù đào tạo của mình.

Theo các chuyên gia, xu hướng chung hiện nay là các trường đại học đa dạng hóa phương thức xét tuyển, kết hợp nhiều tiêu chí đánh giá năng lực của thí sinh như điểm thi tốt nghiệp trung học phổ thông, kết quả học tập trung học phổ thông, chứng chỉ ngoại ngữ quốc tế hoặc kết quả các kỳ thi đánh giá năng lực, đánh giá tư duy. Các trường đại học cũng có xu hướng tăng cường những tổ hợp môn có ngoại ngữ bên cạnh các tổ hợp truyền thống nhằm đáp ứng yêu cầu hội nhập quốc tế và đặc thù của từng ngành đào tạo.

Thay mặt Ban tư vấn, Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Tiến Thảo - Vụ trưởng Vụ Giáo dục đại học (Bộ Giáo dục và Đào tạo) đã giải đáp các thắc mắc của phụ huynh và học sinh về những thay đổi trong cơ chế tuyển sinh năm 2026. Theo Giáo sư Thảo, định hướng chung của Bộ Giáo dục và Đào tạo là giữ ổn định quy chế tuyển sinh, hạn chế tối đa những thay đổi lớn gây ảnh hưởng đến thí sinh.

“Liên quan đến việc xét điểm tổ hợp nào cũng như sử dụng phương thức nào, cộng điểm như thế nào, thí sinh có thể tham khảo trong đề án tuyển sinh của các trường”, Giáo sư Thảo cho biết.

Ngoài ra, Giáo sư Thảo cũng lưu ý thí sinh cần theo dõi thông tin tuyển sinh chính thức từ website của Bộ Giáo dục và Đào tạo cũng như của các trường đại học, đảm bảo tính cập nhật và chính xác trước khi bước vào mùa tuyển sinh đại học năm 2026.

Bên cạnh các phương thức xét tuyển, phụ huynh và các em học sinh tại buổi tư vấn cũng đặt nhiều câu hỏi liên quan tới các chương trình tiên tiến, chương trình chất lượng cao hay các chương trình liên kết nước ngoài.

Tiến sĩ Lê Anh Đức - Trưởng phòng, Phòng Quản lý đào tạo, Đại học Kinh tế Quốc dân đã giải đáp những thắc mắc về việc đăng ký chương trình tiên tiến, chương trình chất lượng cao và các chương trình liên kết nước ngoài của Đại học Kinh tế Quốc dân.

Theo đó, trong năm 2026, nhà trường sẽ tuyển sinh chương trình tiên tiến, chương trình chất lượng cao và chương trình định hướng ứng dụng (POHE). Sau khi trúng tuyển vào các chương trình này, thí sinh sẽ được xét thêm một vòng nội bộ để đăng ký vào một ngành học cụ thể trong chương trình theo các tiêu chí: nguyện vọng của thí sinh, số lượng chỉ tiêu riêng theo ngành và kết quả xét tuyển đại học. Các thí sinh đã trúng tuyển chương trình này nếu không đỗ vào ngành đã đăng ký vẫn có thể học các ngành khác trong cùng chương trình. Điều này nhằm đảm bảo tất cả các thí sinh đã trúng tuyển đều được phân vào học tại một ngành, không để các em đỗ trên hệ thống nhưng lại trượt vòng phân ngành.

Các chương trình tiên tiến, chương trình chất lượng cao và chương trình liên kết nước ngoài thường có quy mô nhỏ, chương trình đào tạo được thiết kế theo chuẩn quốc tế và tăng cường sử dụng ngoại ngữ, đặc biệt là Tiếng Anh trong giảng dạy. Sinh viên theo học các chương trình này cũng có nhiều cơ hội tham gia trao đổi học thuật, thực tập tại doanh nghiệp và tiếp cận môi trường học tập quốc tế.

Các câu hỏi liên quan đến việc thí sinh Việt Nam ứng tuyển vào các chương trình quốc tế hoặc thí sinh nước ngoài ứng tuyển vào trường đại học tại Việt Nam cũng được nhiều phụ huynh quan tâm.

Ban tư vấn tuyển sinh cho biết, hiện nay cơ chế tuyển sinh bậc đại học tại Việt Nam đã mở rộng hơn trước, cho phép thí sinh ứng tuyển bằng nhiều tiêu chí kết hợp như điểm thi tốt nghiệp trung học phổ thông, kết quả học tập trung học phổ thông tại Việt Nam và các quốc gia khác, chứng chỉ ngoại ngữ quốc tế hoặc phỏng vấn.

Giải đáp thắc mắc về chứng chỉ ngoại ngữ, điểm thi đánh giá năng lực, đánh giá tư duy và thời gian nộp minh chứng, các chuyên gia cho biết thí sinh có thể cập nhật chứng chỉ ngoại ngữ trong thời gian quy định của từng trường. Các chứng chỉ còn thời hạn hiệu lực đến thời gian xét tuyển vẫn có thể sử dụng để tham gia xét tuyển theo đúng quy định. Tuy nhiên, thời gian nộp chứng chỉ ngoại ngữ và các hồ sơ bổ sung có thể khác nhau giữa các trường, do đó thí sinh cần chủ động theo dõi thông báo tuyển sinh để không bỏ lỡ cơ hội.

Ban tư vấn cũng lưu ý, một số trường đại học chỉ nhận chứng chỉ đánh giá năng lực trong năm xét tuyển nhằm đảm bảo việc đánh giá thí sinh trên mặt bằng chung. Do đó phụ huynh và học sinh cần lưu ý khi đọc đề án tuyển sinh của từng trường.

Ngoài ra, nhiều phụ huynh cũng đặt câu hỏi về việc nên lựa chọn thi đánh giá năng lực hay đánh giá tư duy để tăng cơ hội xét tuyển. Các chuyên gia cho rằng thí sinh nên cân nhắc dựa trên năng lực học tập, định hướng ngành nghề, danh sách các trường dự định đăng ký cũng như thời hạn hiệu lực của bài thi nhằm đảm bảo quyền lợi xét tuyển của mình.

Lo lắng về cơ hội việc làm trong bối cảnh trí tuệ nhân tạo phát triển

Một trong những chủ đề nhận được sự quan tâm lớn tại ngày hội là cơ hội việc làm của sinh viên sau khi tốt nghiệp, đặc biệt trong bối cảnh trí tuệ nhân tạo (AI) đang phát triển nhanh chóng. Một số học sinh bày tỏ sự lo lắng rằng trí tuệ nhân tạo có thể thay thế nhiều vị trí việc làm của con người trong tương lai.

Theo các chuyên gia, AI chắc chắn sẽ thay đổi cấu trúc thị trường lao động, nhưng đồng thời cũng tạo ra nhiều ngành nghề mới. Những công việc mang tính sáng tạo, tư duy chiến lược hoặc cần tương tác xã hội vẫn luôn cần đến con người. Các chuyên gia cho rằng cơ hội việc làm không chỉ phụ thuộc vào ngành học mà còn được quyết định bởi kỹ năng, kinh nghiệm thực tế và khả năng thích nghi của người học.

“Trí tuệ nhân tạo cần một cái nền để phát triển, và cái nền đó chính là tư duy và năng lực của con người. Điều quan trọng là người học phải trang bị tư duy liên ngành, kỹ năng công nghệ và khả năng thích ứng với sự thay đổi”, Phó Giáo sư, Tiến sĩ Vũ Duy Hải - Trưởng Ban tuyển sinh - hướng nghiệp, Đại học Bách khoa Hà Nội khẳng định.

Phó Giáo sư, Tiến sĩ Vũ Duy Hải - Trưởng Ban tuyển sinh - hướng nghiệp, Đại học Bách khoa Hà Nội khẳng định vai trò của người học trước thời đại trí tuệ nhân tạo bùng nổ. Ảnh: Phạm Linh

Phó Giáo sư, Tiến sĩ Vũ Duy Hải - Trưởng Ban tuyển sinh - hướng nghiệp, Đại học Bách khoa Hà Nội khẳng định vai trò của người học trước thời đại trí tuệ nhân tạo bùng nổ. Ảnh: Phạm Linh

Trong lĩnh vực y học, Tiến sĩ, Bác sĩ Đỗ Thanh Hương - Phó Trưởng phòng, Phòng Quản lý đào tạo đại học, Trường Đại học Y Hà Nội thông tin, AI đang được ứng dụng ngày càng nhiều trong chẩn đoán, phân tích dữ liệu y khoa và hỗ trợ điều trị. Tuy nhiên, vai trò của bác sĩ vẫn không thể thay thế hoàn toàn. Sinh viên ngành y hiện nay được đào tạo để sử dụng AI như một công cụ hỗ trợ, giúp nâng cao hiệu quả chẩn đoán và điều trị.

Một số thí sinh khác lại quan tâm đến định hướng phát triển của các ngành khoa học xã hội và nhân văn, đặc biệt trong bối cảnh thông tin bùng nổ và truyền thông số phát triển mạnh mẽ.

Phó Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Thị Trường Giang - Phó Giám đốc Học viện Báo chí và Tuyên truyền cho biết, trong thời đại bùng nổ thông tin hiện nay, vai trò của những người làm báo và truyền thông càng trở nên quan trọng.

“Mỗi ngày, chúng ta thức dậy với vô vàn thông tin được cập nhật từ khắp nơi trên thế giới. Thế nhưng thông tin nào là thông tin cần thiết, đắc lực và nhân văn cho cuộc sống của chúng ta, lại rất cần đến nghiệp vụ chuyên môn của các nhà báo”, Phó Giáo sư Nguyễn Thị Trường Giang khẳng định.

1772982210678-1374.jpg
Phó Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Thị Trường Giang - Phó Giám đốc Học viện Báo chí và Tuyên truyền giải đáp thắc mắc của thí sinh. Ảnh: Phạm Linh

Bên cạnh đó, Phó Giáo sư, Tiến sĩ Đặng Hồng Sơn - Phó hiệu trưởng Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn, Đại học Quốc gia Hà Nội cũng chia sẻ về cơ hội việc làm trong lĩnh vực này.

Tại khu vực tư vấn, Ban tư vấn cũng nhận được nhiều câu hỏi liên quan đến điều kiện tuyển sinh vào các trường công an, quân đội.

Phạm Linh