Thông tin về phương thức tuyển sinh năm 2026 của các cơ sở giáo đại học đang thu hút nhiều sự quan tâm. Trong đó việc sử dụng chứng chỉ quốc tế như SAT, IELTS... để tuyển sinh theo phương thức kết hợp với điểm thi tốt nghiệp trung học phổ thông, điểm thi đánh giá năng lực hoặc xét kết quả học tập ở bậc trung học phổ thông.
Đại diện một số trường đại học đánh giá, việc sử dụng chứng chỉ quốc tế trong tuyển sinh có thể tạo lợi thế nhất định cho thí sinh, tuy nhiên đây không phải là điều kiện quyết định duy nhất. Đồng thời, trước những điều chỉnh trong quy chế tuyển sinh năm nay, các trường cho rằng thí sinh không nên quá lo lắng mà cần tập trung chuẩn bị tốt cho kỳ thi tốt nghiệp trung học phổ thông sắp tới.
Có chứng chỉ quốc tế là lợi thế nhưng không phải yếu tố quyết định
Năm 2026, Trường Đại học Khoa học Tự nhiên (Đại học Quốc gia Hà Nội) dự kiến áp dụng 6 phương thức tuyển sinh, trong đó có phương thức kết hợp kết quả thi tốt nghiệp trung học phổ thông với chứng chỉ quốc tế để xét tuyển.
Trao đổi với phóng viên Tạp chí điện tử Giáo dục Việt Nam về phương thức này, Phó Giáo sư, Tiến sĩ Phạm Tiến Đức - Trưởng phòng Phòng Đào tạo nhà trường cho biết, đơn vị sử dụng các chứng chỉ quốc tế, chủ yếu là chứng chỉ ngoại ngữ như IELTS, TOEFL iBT… để quy đổi thành điểm môn Ngoại ngữ khi xét tuyển. Việc quy đổi điểm được thực hiện theo quy định và hướng dẫn của Đại học Quốc gia Hà Nội.
Điểm Ngoại ngữ sau khi quy đổi sẽ được kết hợp với điểm thi tốt nghiệp trung học phổ thông của 2 môn còn lại trong tổ hợp xét tuyển. Theo quy định của Trường Đại học Khoa học Tự nhiên (Đại học Quốc gia Hà Nội), tất cả các tổ hợp đều phải có môn Toán.
Nếu thí sinh có chứng chỉ ngoại ngữ tốt sẽ có lợi thế nhất định vì đã xác định được điểm môn Ngoại ngữ từ trước. Mặc dù vậy, thí sinh vẫn cần bảo đảm kết quả ở các môn còn lại trong tổ hợp xét tuyển, bởi việc đánh giá trúng tuyển vẫn dựa trên tổng thể các môn trong tổ hợp.
Đối với các chứng chỉ đánh giá năng lực quốc tế như ACT hay A Level, nhà trường cũng chỉ sử dụng theo hướng cộng điểm ưu tiên. Kể cả với chứng chỉ SAT - bài thi đánh giá năng lực tổng hợp tương đối toàn diện, khi sử dụng để xét tuyển vẫn phải quy đổi theo thang điểm 30.
Từ thực tế tuyển sinh, thầy Đức cho biết thêm, những sinh viên trúng tuyển theo phương thức kết hợp chứng chỉ quốc tế thường có lợi thế về ngoại ngữ. Ví dụ, sinh viên có chứng chỉ IELTS 5.5 sẽ được công nhận điểm Tiếng Anh B1, B2, đồng thời sử dụng chứng chỉ này để đáp ứng chuẩn đầu ra ngoại ngữ. Nhờ vậy, sinh viên giảm áp lực về chuẩn đầu ra tiếng Anh và có thể tập trung nhiều thời gian hơn cho các học phần chuyên ngành.
Bên cạnh đó, trong bối cảnh học tập và nghiên cứu hiện đại, việc có nền tảng ngoại ngữ tốt giúp sinh viên thuận lợi hơn trong việc tiếp cận tài liệu quốc tế, cập nhật thông tin khoa học và tham gia các hoạt động nghiên cứu.
"Việc học sinh có xu hướng “đổ xô” đi thi các chứng chỉ quốc tế, có thể là một xu hướng trong tuyển sinh nhằm tạo lợi thế nhất định ở giai đoạn đầu khi xét tuyển. Tuy nhiên, khi đã trúng tuyển vào trường, sinh viên vẫn cần đáp ứng đầy đủ các khối kiến thức khác như khối kiến thức cơ sở, kiến thức khối ngành và kiến thức chuyên ngành.
Nhà trường cũng xây dựng lộ trình học tập rõ ràng thông qua việc sắp xếp các học phần, đồng thời có những điều chỉnh trong chương trình đào tạo nhằm định hướng quá trình học tập bền vững cho người học, phù hợp với chuẩn đầu ra của từng ngành đào tạo" - thầy Đức bày tỏ.
Phó Giáo sư, Tiến sĩ Phạm Tiến Đức khẳng định, đối với công tác tuyển sinh của Trường Đại học Khoa học Tự nhiên (Đại học Quốc gia Hà Nội), điểm thi tốt nghiệp trung học phổ thông vẫn đóng vai trò đặc biệt quan trọng nhằm tạo sự cân bằng với việc sử dụng các chứng chỉ quốc tế.
Trên thực tế, trong nhiều năm, điểm thi tốt nghiệp trung học phổ thông vẫn là phương thức xét tuyển chủ đạo của nhà trường, chiếm khoảng 85–90% tổng chỉ tiêu tuyển sinh. Vì vậy, kết quả kỳ thi này vẫn là căn cứ quan trọng trong quá trình xét tuyển của trường, kể cả khi thí sinh tham gia các phương thức kết hợp.
Các chứng chỉ ngoại ngữ quốc tế như IELTS, TOEFL iBT... chủ yếu được sử dụng để quy đổi thành điểm môn Ngoại ngữ trong tổ hợp xét tuyển. Đối với một số chứng chỉ đánh giá năng lực quốc tế như SAT, điểm số cũng phải được quy đổi về thang điểm 30. Việc quy đổi này được thực hiện theo quy định chung nhằm đảm bảo tính tương đồng giữa các phương thức, tránh tình trạng phụ thuộc quá nhiều vào một loại chứng chỉ nhất định.
Bên cạnh đó, cách thức này cũng tạo điều kiện công bằng hơn cho thí sinh ở những khu vực có ít cơ hội tiếp cận các kỳ thi chứng chỉ quốc tế, như khu vực nông thôn hoặc các địa phương ngoài đô thị lớn.
Học viện Ngân hàng cũng đã công bố phương thức xét tuyển đại học chính quy năm 2026. Theo đó, nhà trường Kết hợp kết quả học tập trung học phổ thông với các chứng chỉ quốc tế như SAT, IELTS, TOEFL iBT.
Phó Giáo sư, Tiến sĩ Trần Mạnh Hà - Trưởng phòng Phòng Đào tạo, Học viện Ngân hàng chia sẻ, phương thức xét tuyển kết hợp giúp đánh giá thí sinh một cách toàn diện. Trước hết, các chứng chỉ được thiết kế theo chuẩn đánh giá quốc tế, phản ánh khả năng tư duy logic, đọc hiểu, phân tích và sử dụng ngôn ngữ học thuật của thí sinh. Điều này giúp các nhà trường nhận diện những học sinh có năng lực học tập phù hợp với môi trường giáo dục hiện đại và hội nhập.
Bên cạnh đó, việc kết hợp chứng chỉ quốc tế với học bạ trung học phổ thông (phản ánh quá trình học tập dài hạn trong 03 năm trung học phổ thông của thí sinh) hay điểm thi tốt nghiệp trung học phổ thông (phản ánh năng lực học thuật thông qua bài thi chuẩn hoá) giúp các trường tuyển được những thí sinh không chỉ có năng lực học tập tốt mà còn có kỹ năng ngoại ngữ, tư duy học thuật và khả năng tự học - những yếu tố quan trọng cho thành công ở bậc đại học.
Đối với Trường Đại học Xây dựng Hà Nội, đơn vị không xét tuyển độc lập các chứng chỉ quốc tế. Với phương thức xét tuyển sử dụng kết quả của kỳ thi tốt nghiệp trung học phổ thông 2026 và kết quả thi các môn năng khiếu 2026 (với các chương trình đào tạo có xét tuyển các môn năng khiếu). Thí sinh có chứng chỉ ngoại ngữ quốc tế Tiếng Anh (Tiếng Pháp) tương đương IELTS 5.0 trở lên có thể sử dụng để quy đổi điểm thay thế môn Tiếng Anh (tiếng Pháp) trong tổ hợp xét tuyển.
Với phương thức ưu tiên xét tuyển, thí sinh được cộng điểm khuyến khích vào tổng điểm nếu có chứng chỉ đánh giá năng lực quốc tế đạt điểm từ 1200 (đối với chứng chỉ SAT) và 24 (đối với chứng chỉ ACT).
Thạc sĩ Bùi Quang Trung - Phó Trưởng phòng Phụ trách Phòng Truyền thông và Tuyển sinh, Trường Đại học Xây dựng Hà Nội cho biết, trừ thí sinh được đặc cách xét tốt nghiệp trung học phổ thông và các đối tượng xét tuyển thẳng và ưu tiên xét tuyển, với các phương thức xét tuyển khác, thí sinh đều phải đáp ứng yêu cầu tại Thông tư số 06/2026/TT-BGDĐT quy chế tuyển sinh các ngành đào tạo trình độ đại học và ngành giáo dục mầm non trình độ cao đẳng, quy định có tổng điểm 03 môn thi kỳ thi tốt nghiệp trung học phổ thông (kỳ thi trung học nghề đối với đối tượng trung học nghề) các năm theo tổ hợp xét tuyển (hoặc sử dụng điểm thi môn Toán, Ngữ văn và một môn thi khác) đạt tối thiểu 15,00 điểm theo thang điểm 30, áp dụng đối với thí sinh thi tốt nghiệp từ năm 2026. Do đó, chứng chỉ quốc tế cũng chỉ là một yếu tố tạo lợi thế.
So với năm 2025, bảng điểm quy đổi chứng chỉ ngoại ngữ của Trường Đại học Xây dựng Hà Nội có thêm mức quy đổi từ 5.0 với chứng chỉ IELTS tương đương 8 điểm, thay vì bắt đầu từ mức 5.5 tương đương với 8.5 điểm.
Tập trung cho kỳ thi tốt nghiệp trung học phổ thông trước thay đổi tuyển sinh
Được biết, trong các mùa tuyển sinh tới, Trường Đại học Khoa học Tự nhiên dự kiến tiếp tục duy trì 6 phương thức xét tuyển, bao gồm cả phương thức tuyển thẳng theo quy định của Bộ Giáo dục và Đào tạo. Nhìn chung, các phương thức tuyển sinh của nhà trường tương đối ổn định và không có nhiều thay đổi lớn. Mặc dù Thông tư số 06/2026/TT-BGDĐT của Bộ Giáo dục và Đào tạo có một số điểm mới, song trên thực tế những quy định này không ảnh hưởng nhiều đến quy trình tuyển sinh của trường.
Năm nay, phương thức tuyển sinh của nhà trường có một số điểm mới về cách tính hệ số môn, trước đây môn Toán được nhân hệ số 2 đối với các ngành thuộc khoa Toán - Cơ - Tin học. Hiện nay, một số khoa khác cũng có xu hướng áp dụng cách tính tương tự.
Ngoài ra, đối với chương trình tài năng và chất lượng cao. Trước đây, nhà trường chỉ xét tuyển vào các chương trình này sau khi thí sinh đã trúng tuyển và nhập học. Tuy nhiên, từ năm nay, việc xét tuyển chương trình tài năng sẽ được thực hiện sớm hơn, tạo thêm cơ hội và thuận lợi cho thí sinh. Đồng thời, nhà trường vẫn duy trì hình thức xét tuyển bổ sung vào các chương trình tài năng, chất lượng cao sau khi sinh viên đã trúng tuyển vào trường.
Chia sẻ thêm về phương án tuyển sinh của đơn vị, Phó Giáo sư, Tiến sĩ Trần Mạnh Hà bày tỏ: “Chúng tôi vẫn định kỳ đánh giá chất lượng nguồn tuyển hàng năm thông qua việc so sánh kết quả học tập tại chương trình đại học giữa các nhóm thí sinh trúng tuyển bằng các phương thức khác nhau, và nhận thấy sau các kỳ học, kết quả điểm trung bình học tập (GPA) của các nhóm có xu hướng hội tụ, phản ánh chất lượng nguồn tuyển rất đồng đều. Điều đó là cơ sở để chúng tôi tiếp tục duy trì các phương thức xét tuyển hiện có qua từng năm”.
Đề cập tới những điểm mới của quy chế tuyển sinh năm nay được nêu trong Thông tư số 06/2026/TT-BGDĐT, Thạc sĩ Bùi Quang Trung nhận định, nhìn chung điều này không ảnh hưởng quá lớn tới nhà trường và thí sinh.
Với quy định yêu cầu thí sinh phải đạt tối thiểu 15 điểm theo thang điểm 30 đối với tổng điểm tổ hợp xét tuyển có thể xem là một tiêu chí sàng lọc nhất định. Việc trên nhằm đảm bảo thí sinh có mức học lực phù hợp với bậc đại học, đồng thời định hướng những trường hợp chưa đạt ngưỡng có thể cân nhắc các con đường học tập khác phù hợp hơn.
Bên cạnh đó, việc thí sinh được đăng ký tối đa 15 nguyện vọng vào các chương trình đào tạo, các cơ sở giáo dục đại học khác nhau cungc được đánh giá là hợp lý, giúp các em cân nhắc kỹ hơn trong quá trình lựa chọn ngành học, từ đó định hướng nghề nghiệp sát hơn với năng lực và mong muốn của bản thân.
Về phương án tuyển sinh năm 2026, Thạc sĩ Bùi Quang Trung cho biết nhà trường sẽ tiếp tục tuân thủ đầy đủ các quy định trong quy chế tuyển sinh mới của Bộ Giáo dục và Đào tạo. Một số điều chỉnh đáng chú ý liên quan đến kỳ thi năng khiếu. Thay vì tổ chức một đợt thi vào khoảng tháng 6 như trước đây, năm nay nhà trường tổ chức hai đợt thi năng khiếu, vào cuối tháng 3 và tháng 5, nhằm tạo điều kiện để thí sinh có thêm thời gian tập trung ôn tập cho kỳ thi tốt nghiệp trung học phổ thông.
Ngoài ra, sau khi phân tích dữ liệu tuyển sinh và kết quả học tập của sinh viên trong những năm gần đây, nhà trường cũng điều chỉnh, tinh gọn một số tổ hợp và phương thức xét tuyển. Theo đó, số phương thức tuyển sinh được giảm xuống còn 5 phương thức chính cùng với 1 phương thức tuyển thẳng. Mặc dù vậy về cơ bản phương án tuyển sinh của nhà trường vẫn được giữ ổn định so với năm trước, bởi các phương thức đang áp dụng được đánh giá là phù hợp với thực tiễn tuyển sinh và đào tạo của trường.
Đưa ra lời khuyên cho các thí sinh trong mùa tuyển sinh sắp tới, thầy Trung bày tỏ, các em nên tập trung trước hết vào việc chuẩn bị tốt cho kỳ thi tốt nghiệp trung học phổ thông. Khi đăng ký nguyện vọng, các em nên ưu tiên những ngành học mình yêu thích và có năng lực phù hợp, đồng thời cân nhắc thêm nhu cầu nhân lực của xã hội.
Tuy nhiên, việc lựa chọn ngành nghề không nên chỉ dựa vào những ngành đang “hot” ở thời điểm hiện tại, bởi nhu cầu nhân lực thường có độ trễ nhất định. Thí sinh cần nhìn vào xu hướng phát triển trong tương lai, kết hợp giữa đam mê, năng lực cá nhân và triển vọng của thị trường lao động.