Trong bối cảnh ngành giáo dục đang đẩy mạnh đổi mới quản trị và nâng cao chất lượng đào tạo, nhu cầu về đội ngũ cán bộ có kiến thức chuyên sâu về quản lý giáo dục ngày càng gia tăng. Ngành Quản lý giáo dục vì vậy trở thành một lĩnh vực đào tạo quan trọng, trang bị cho người học kiến thức về quản trị nhà trường, hoạch định chính sách và tổ chức các hoạt động giáo dục một cách hiệu quả.
Tại miền Bắc, Học viện Quản lý Giáo dục được xem là một trong những cơ sở đào tạo uy tín trong lĩnh vực này, với nhiều năm kinh nghiệm đào tạo, bồi dưỡng nguồn nhân lực quản lý cho ngành giáo dục và các cơ sở đào tạo trên cả nước.
Đào tạo quản lý giáo dục theo hướng chuyên sâu, chú trọng kỹ năng quản trị hiện đại
Trao đổi với phóng viên Tạp chí điện tử Giáo dục Việt Nam, Tiến sĩ Lê Thị Ngọc Thúy - Trưởng Khoa Quản lý, Học viện Quản lý Giáo dục cho biết: Trong bối cảnh đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục ở Việt Nam và xu hướng hội nhập quốc tế, nhu cầu nhân lực có trình độ chuyên môn trong lĩnh vực quản lý giáo dục đang gia tăng mạnh mẽ theo hướng chuyên nghiệp hóa. Do đó, trong những năm tới, lĩnh vực này sẽ mở ra nhiều cơ hội nghề nghiệp nhờ một số xu hướng lớn.
Trước hết, xu hướng chuyên nghiệp hóa quản trị trong các cơ sở giáo dục ngày càng rõ nét. Khi các nhà trường và tổ chức giáo dục chú trọng hơn đến chiến lược phát triển, chất lượng đào tạo và hiệu quả vận hành, nhu cầu về đội ngũ được đào tạo bài bản về quản lý giáo dục cũng ngày càng tăng.
Thứ hai, quá trình chuyển đổi số trong giáo dục đang tạo ra những không gian nghề nghiệp mới, đòi hỏi nguồn nhân lực có khả năng ứng dụng công nghệ, phân tích dữ liệu, quản trị thông tin và hỗ trợ ra quyết định trên nền tảng số.
Thứ ba, sự phát triển mạnh mẽ của hệ thống giáo dục tư thục, quốc tế cũng như các doanh nghiệp cung cấp dịch vụ giáo dục đã mở rộng đáng kể thị trường lao động. Vì vậy, sinh viên ngành Quản lý giáo dục không chỉ có cơ hội làm việc trong khu vực công lập mà còn có thể tham gia vào nhiều môi trường năng động, đa dạng và có tính cạnh tranh cao.
Theo Tiến sĩ Lê Thị Ngọc Thúy, hiện nay có nhiều cơ sở đào tạo ngành Quản lý giáo dục, tuy nhiên chương trình đào tạo tại Học viện Quản lý Giáo dục có những đặc trưng nổi bật riêng. Với bề dày kinh nghiệm trong đào tạo, bồi dưỡng và nghiên cứu về quản lý giáo dục, Học viện đã đào tạo nhiều thế hệ cán bộ quản lý giáo dục cho các cấp học trên cả nước.
Nền tảng truyền thống này giúp nhà trường có sự am hiểu sâu sắc về hệ thống giáo dục quốc dân, cơ chế chính sách cũng như thực tiễn quản lý, từ đó xây dựng chương trình đào tạo gắn chặt với thực tiễn, không chỉ dừng lại ở lý thuyết.
Bên cạnh đó, chương trình đào tạo ngành Quản lý giáo dục tại Học viện cũng được thiết kế theo hướng đổi mới, cập nhật yêu cầu của bối cảnh chuyển đổi số và hội nhập quốc tế. Các học phần liên quan đến quản lý chất lượng, kiểm định giáo dục, ứng dụng công nghệ trong quản lý, phân tích dữ liệu và ra quyết định ngày càng được chú trọng.
Nhờ vậy, sinh viên không chỉ tiếp cận mô hình quản lý hành chính truyền thống mà còn được trang bị tư duy quản trị hiện đại, quản trị dựa trên dữ liệu và công nghệ.
Đặc biệt, nhà trường chú trọng gắn kết chặt chẽ giữa đào tạo, nghiên cứu và thực tiễn quản lý giáo dục. Đội ngũ giảng viên của Học viện không chỉ có nền tảng học thuật mà còn tham gia vào quá trình xây dựng chính sách và triển khai các chương trình đổi mới giáo dục, giúp nội dung giảng dạy luôn cập nhật và bám sát những vấn đề đang đặt ra trong thực tiễn.
Về nội dung đào tạo, sinh viên theo học ngành Quản lý giáo dục tại Học viện được trang bị hệ thống kiến thức theo lộ trình từ nền tảng đến chuyên sâu. Ở giai đoạn đầu, sinh viên được tiếp cận các học phần cơ sở như Khoa học quản lý, Quản lý nhà nước về giáo dục, Lý thuyết hệ thống, Kinh tế học giáo dục… nhằm hình thành tư duy và hiểu biết nền tảng về lĩnh vực quản lý.
Ở các học phần chuyên ngành, chương trình tập trung vào những nội dung cốt lõi như quản lý nhà trường, quản lý nhân sự trong giáo dục, quản lý tài chính và cơ sở vật chất, quản lý chất lượng, cũng như ứng dụng công nghệ trong quản lý giáo dục.
Sinh viên đồng thời có thể lựa chọn các định hướng chuyên sâu như quản trị trường học hoặc đo lường – đánh giá trong giáo dục.
Cô Thúy cho biết, không chỉ chú trọng kiến thức chuyên môn, chương trình đào tạo còn hướng tới phát triển các kỹ năng nghề nghiệp thiết yếu cho sinh viên như lập kế hoạch chiến lược, phân tích và xử lý dữ liệu phục vụ ra quyết định, giao tiếp và phối hợp với nhiều nhóm đối tượng, tổ chức công việc và làm việc nhóm. Bên cạnh đó, sinh viên được rèn luyện khả năng sử dụng công nghệ số, các phần mềm hỗ trợ quản lý, cũng như phát triển tư duy phản biện, tư duy hệ thống và năng lực thích ứng với những thay đổi trong bối cảnh giáo dục hiện nay.
“Với cấu trúc chương trình như vậy, sinh viên không chỉ hiểu rõ bản chất của công tác quản lý giáo dục mà còn có khả năng vận dụng kiến thức vào thực tiễn, từng bước đảm nhận các nhiệm vụ quản trị trong bối cảnh đổi mới giáo dục và chuyển đổi số”, Tiến sĩ Lê Thị Ngọc Thúy chia sẻ.
Song song với nội dung lý thuyết, chương trình đào tạo ngành Quản lý giáo dục tại Học viện Quản lý Giáo dục cũng rất chú trọng tổ chức các hoạt động thực hành và thực tập nghề nghiệp.
Theo chia sẻ của Tiến sĩ Thúy, các học phần thực tập được thiết kế theo lộ trình tăng dần về mức độ tham gia và trách nhiệm nghề nghiệp. Ở học phần Thực tập 1, sinh viên chủ yếu quan sát và tham gia hỗ trợ một số công việc tại cơ sở thực tập để tìm hiểu cơ cấu tổ chức, quy trình vận hành và các hoạt động quản lý trong cơ sở giáo dục.
Đến học phần Thực tập 2, sinh viên được tham gia trực tiếp vào một số nhiệm vụ cụ thể gắn với vị trí việc làm có thể đảm nhận sau khi tốt nghiệp.
“Hiện nay, Học viện đang có mạng lưới các cơ sở thực tập vệ tinh là các trường học, cơ sở giáo dục và trung tâm giáo dục, tạo điều kiện để sinh viên được trải nghiệm môi trường thực tiễn đa dạng. Bên cạnh đó, nhiều học phần trong chương trình cũng tích hợp nội dung thực hành thông qua phân tích tình huống quản lý, xây dựng đề án, thực hiện khảo sát và xử lý dữ liệu thực tế.
Chưa kể, sinh viên còn có cơ hội tham gia các hội thảo khoa học, tọa đàm chuyên đề và hội nghị chuyên môn để tiếp cận những vấn đề đang đặt ra trong quá trình đổi mới giáo dục”, cô Thúy thông tin.
Nhiều hướng phát triển nghề nghiệp cho cử nhân ngành Quản lý giáo dục
Trong bối cảnh giáo dục ngày càng chú trọng nâng cao hiệu quả quản trị và chất lượng đào tạo, nhu cầu về nguồn nhân lực có chuyên môn trong lĩnh vực quản lý giáo dục đang ngày càng gia tăng. Vì vậy, ngành Quản lý giáo dục được đánh giá có nhiều triển vọng về cơ hội việc làm và khả năng phát triển nghề nghiệp trong những năm tới.
Theo Tiến sĩ Lê Thị Ngọc Thúy, người học sau khi tốt nghiệp ngành Quản lý giáo dục có nhiều cơ hội làm việc trong các môi trường khác nhau. Trong khu vực quản lý nhà nước, có thể đảm nhiệm vai trò cán bộ, chuyên viên tại các cơ quan như Bộ Giáo dục và Đào tạo, Sở Giáo dục và Đào tạo hoặc các phòng chuyên môn liên quan.
Tại các cơ sở giáo dục nghề nghiệp, đại học và cao đẳng, cử nhân ngành này có thể công tác tại các đơn vị chức năng như phòng đào tạo, công tác học sinh - sinh viên, nhân sự, hành chính, khảo thí và đảm bảo chất lượng giáo dục. Ngoài ra, người học cũng có thể tham gia hoạt động nghiên cứu tại các viện nghiên cứu hoặc giảng dạy tại các cơ sở giáo dục đại học khi đáp ứng các điều kiện chuyên môn.
Ở bậc giáo dục phổ thông, cơ hội việc làm trải rộng ở nhiều vị trí như cán bộ quản lý, phụ trách truyền thông, tuyển sinh hoặc quản lý thiết bị giáo dục.
Bên cạnh hệ thống trường học, nguồn nhân lực ngành Quản lý giáo dục còn có thể làm việc tại các trung tâm, dự án giáo dục, cũng như các tổ chức và tập đoàn giáo dục trong nước và quốc tế.
Chưa kể, nhờ được trang bị kiến thức về nguyên lý quản lý cùng các kỹ năng quản trị tổ chức, nhiều sinh viên sau khi tích lũy kinh nghiệm làm việc trong lĩnh vực giáo dục có thể linh hoạt chuyển sang các lĩnh vực khác như doanh nghiệp, truyền thông hay cơ quan nhà nước và vẫn đạt được những bước tiến tích cực trong sự nghiệp.
“Thực tế cho thấy, nhiều cựu sinh viên sau thời gian làm việc và tích lũy kinh nghiệm đã khởi nghiệp trong lĩnh vực giáo dục, như xây dựng hệ thống trường mầm non, thành lập trung tâm tư vấn – đào tạo hoặc doanh nghiệp cung ứng nguồn nhân lực”, cô Thúy cho hay.
Nhận định về đối tượng phù hợp với ngành học, Tiến sĩ Lê Thị Ngọc Thúy cho rằng ngành Quản lý giáo dục phù hợp với những học sinh quan tâm đến lĩnh vực giáo dục nhưng đồng thời yêu thích công việc tổ chức, điều hành và phát triển hệ thống, thay vì chỉ tham gia trực tiếp vào giảng dạy. Người học cần có tư duy hệ thống, khả năng nhìn nhận vấn đề tổng thể, đồng thời có tinh thần trách nhiệm, sự cẩn trọng và kỹ năng giao tiếp, phối hợp trong công việc.
Trong bối cảnh đổi mới giáo dục và chuyển đổi số hiện nay, ngành học này cũng đặc biệt phù hợp với những bạn trẻ sẵn sàng học hỏi công nghệ mới và mong muốn góp phần nâng cao chất lượng giáo dục.
Để theo học tốt ngành Quản lý giáo dục, thí sinh có thể chủ động chuẩn bị một số năng lực nền tảng ngay từ bậc trung học phổ thông như tư duy phân tích, khả năng đọc hiểu và lập luận. Việc tích cực tham gia các hoạt động Đoàn, câu lạc bộ hoặc tổ chức sự kiện tại trường cũng giúp học sinh rèn luyện kỹ năng tổ chức, làm việc nhóm và xử lý tình huống.
Bên cạnh đó, thói quen sử dụng công nghệ thông tin và các công cụ hỗ trợ học tập trên nền tảng số sẽ giúp quá trình học tập ở bậc đại học thuận lợi hơn.
Chia sẻ thêm về đầu ra của ngành học, Tiến sĩ Lê Thị Ngọc Thúy cho biết tỷ lệ sinh viên ngành Quản lý giáo dục của Học viện Quản lý Giáo dục có việc làm sau khi tốt nghiệp trong những năm gần đây ở mức khá cao, phản ánh nhu cầu thực tế của thị trường đối với nguồn nhân lực được đào tạo bài bản về quản lý giáo dục. Không ít cựu sinh viên sau khi tốt nghiệp tiếp tục theo học bậc sau đại học đúng chuyên ngành.
Để hỗ trợ sinh viên định hướng nghề nghiệp và nâng cao cơ hội việc làm, Học viện Quản lý Giáo dục triển khai nhiều hoạt động tư vấn và kết nối thực tiễn từ sớm. Thông qua các tọa đàm nghề nghiệp, gặp gỡ nhà quản lý giáo dục và cựu sinh viên, người học được cung cấp thông tin về vị trí việc làm và yêu cầu năng lực của ngành.
Đồng thời, nhà trường cũng tăng cường hợp tác với các cơ sở giáo dục, tổ chức và doanh nghiệp trong lĩnh vực giáo dục nhằm mở rộng mạng lưới thực hành, thực tập và cơ hội tuyển dụng cho sinh viên. Nhiều sinh viên nhờ đó có cơ hội tiếp cận môi trường làm việc thực tế và được tuyển dụng ngay sau khi hoàn thành chương trình học.
Bên cạnh đó, các thông tin tuyển dụng được cập nhật thường xuyên qua các kênh truyền thông của nhà trường, cùng với mạng lưới cựu sinh viên đóng vai trò cầu nối quan trọng trong việc chia sẻ kinh nghiệm, định hướng nghề nghiệp và giới thiệu cơ hội việc làm cho sinh viên đang theo học.