Hiện nay, nhu cầu sử dụng các sản phẩm có nguồn gốc tự nhiên, thân thiện với sức khỏe ngày càng gia tăng. Đây là cơ hội để doanh nghiệp đầu tư vào nghiên cứu, đổi mới sáng tạo và phát triển những sản phẩm mang giá trị riêng từ nguồn dược liệu trong nước.
Với nhiều chính sách hỗ trợ khởi nghiệp và đổi mới sáng tạo, Hà Nội đang tạo thêm động lực cho doanh nghiệp đầu tư nghiên cứu, hoàn thiện sản phẩm cũng như nâng cao năng lực cạnh tranh trên thị trường.
Doanh nghiệp được tiếp sức trong đổi mới sáng tạo, khởi nghiệp
Trao đổi với phóng viên Tạp chí điện tử Giáo dục Việt Nam, bà Nguyễn Thị Ánh Nguyệt - Nhà sáng lập, Tổng Giám đốc Công ty Cổ phần Đầu tư DDA Việt Nam (phường Hà Đông, Hà Nội) cho biết, đơn vị được thành lập vào năm 2019, nhưng bà bắt đầu hành trình khởi nghiệp từ hơn 20 năm trước trong lĩnh vực chăm sóc sức khỏe. Doanh nghiệp của bà tập trung ứng dụng khoa học công nghệ, phối hợp với đội ngũ giáo sư, tiến sĩ, bác sĩ để nghiên cứu, phát triển và sản xuất các sản phẩm thực phẩm chức năng, thực phẩm dinh dưỡng tự nhiên.
Trải qua giai đoạn dài nghiên cứu, doanh nghiệp đã tạo ra một hệ sinh thái sản phẩm chăm sóc sức khỏe từ nguồn nguyên liệu tự nhiên, trong đó có hai sản phẩm chủ lực được thương mại hóa. Đặc biệt, quy trình sản xuất canxi hữu cơ từ vỏ trứng gà và quy trình sản xuất sản phẩm kiềm thảo mộc của doanh nghiệp đã được Cục Sở hữu trí tuệ (Bộ Khoa học và Công nghệ) cấp bằng độc quyền sáng chế.
Việc này không chỉ khẳng định năng lực nghiên cứu, đổi mới sáng tạo của doanh nghiệp mà còn cho thấy tiềm năng ứng dụng khoa học công nghệ trong phát triển sản phẩm chăm sóc sức khỏe. Thành công của các nghiên cứu cũng góp phần hiện thực hóa định hướng phát triển công nghệ sinh học thân thiện với môi trường, thúc đẩy kinh tế tuần hoàn, chuyển hóa chất thải thành nguồn nguyên liệu có giá trị, phù hợp với tinh thần phát triển xanh, tuần hoàn và phát thải thấp.
Trong quá trình khởi nghiệp, Công ty Cổ phần Đầu tư DDA Việt Nam được Trung tâm Xúc tiến Đầu tư và Hỗ trợ Doanh nghiệp Hà Nội (Sở Tài chính Hà Nội) hỗ trợ thông qua nhiều hoạt động thiết thực. Theo đó, doanh nghiệp được tham gia các khóa đào tạo về bán hàng, marketing, quản trị doanh nghiệp như: chương trình hỗ trợ đào tạo quản trị kinh doanh chuyên sâu về kiến thức giám đốc điều hành doanh nghiệp (CEO) cho các doanh nghiệp nhỏ và vừa trên địa bàn thành phố Hà Nội; tiếp cận hệ thống bài giảng trực tuyến, tài khoản miễn phí cho doanh nghiệp nhỏ và vừa trên địa bàn thành phố Hà Nội như phương pháp xây dựng lợi điểm bán hàng độc nhất, KPI hiểu đúng - làm chuẩn... Bên cạnh đó, doanh nghiệp tham gia vào một số chương trình kết nối doanh nghiệp, hội thảo chuyên đề và hoạt động hỗ trợ khởi nghiệp sáng tạo khác.
Ngoài ra, doanh nghiệp nhận được sự đồng hành của Trung tâm Đổi mới sáng tạo Quốc gia (NIC) và Trung tâm Hỗ trợ Sáng kiến Phục vụ Cộng đồng (CSIP) thông qua chương trình hỗ trợ doanh nghiệp xã hội đổi mới sáng tạo. Thông qua chương trình, doanh nghiệp được đào tạo kỹ năng phát triển doanh nghiệp xã hội, lập kế hoạch kinh doanh, kết nối chuyên gia, đối tác và nhận các nguồn lực hỗ trợ khác.
Theo bà Nguyệt, các chính sách hỗ trợ của thành phố mang lại nhiều thuận lợi cho doanh nghiệp. Trước hết, việc hình thành không gian đổi mới sáng tạo giúp doanh nghiệp tiếp cận nguồn lực thuận lợi, từng bước tháo gỡ khó khăn ban đầu về vốn, cơ sở vật chất và môi trường phát triển.
Tiếp đó, chương trình tư vấn, đào tạo kỹ năng quản trị, quản lý tài chính hay chuyển đổi số giúp doanh nghiệp có thêm kiến thức và công cụ để chuẩn hóa quy trình vận hành, nâng cao năng lực quản trị, đồng thời xây dựng mô hình kinh doanh theo hướng bền vững.
Những chương trình xúc tiến thương mại, kết nối giao thương, quảng bá sản phẩm tạo cơ hội để doanh nghiệp tiếp cận trực tiếp khách hàng, nâng cao nhận diện thương hiệu, mở ra cơ hội kết nối với nhà phân phối, hệ thống bán lẻ, đối tác tiềm năng.
Không chỉ vậy, chính sách hỗ trợ góp phần hình thành sự gắn kết chặt chẽ giữa Nhà nước, viện nghiên cứu và doanh nghiệp. Sự phối hợp này tạo điều kiện thuận lợi cho hoạt động chuyển giao công nghệ, ứng dụng kết quả nghiên cứu vào thực tiễn sản xuất, qua đó nâng cao năng lực cạnh tranh, thúc đẩy đổi mới sáng tạo trong doanh nghiệp.
Doanh nghiệp đề xuất chính sách "tín dụng xanh"
Chia sẻ thêm về những khó khăn trong quá trình khởi nghiệp, bà Nguyệt cho biết, thách thức lớn nhất đối với đơn vị là thời gian. Các đề tài nghiên cứu của doanh nghiệp đều hướng tới giải quyết những nhu cầu thực tiễn trong chăm sóc sức khỏe cộng đồng. Vì thế, hoạt động này đòi hỏi phải đồng thời giải quyết hai bài toán là bảo đảm hiệu quả thực chất của sản phẩm và tối ưu chi phí để người có thu nhập trung bình, thấp cũng có thể tiếp cận.
Việc theo đuổi đồng thời hai mục tiêu khiến quá trình nghiên cứu kéo dài nhiều năm, dẫn đến áp lực về nguồn lực, tài chính và duy trì hoạt động tăng cao. Tuy nhiên, với sự kiên trì của đội ngũ nghiên cứu cùng mong muốn tạo ra sản phẩm có giá trị cho cộng đồng, doanh nghiệp đã vượt qua thách thức, đưa kết quả nghiên cứu vào thực tiễn và tạo nền tảng cho quá trình phát triển trong những năm tiếp theo.
Mặc dù đã đạt được những kết quả tích cực, quá trình phát triển của doanh nghiệp vẫn còn nhiều khó khăn về tiếp cận vốn, chi phí nghiên cứu, phát triển sản phẩm, mặt bằng sản xuất và xây dựng vùng nguyên liệu. Vì vậy, để hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa, đặc biệt là doanh nghiệp khởi nghiệp, bà Ánh Nguyệt mong muốn trong thời gian tới, thành phố sẽ tiếp tục hoàn thiện các chính sách. Cụ thể:
Thứ nhất, xây dựng chính sách "tín dụng xanh" với thủ tục tiếp cận vốn đơn giản, thuận lợi. Mặc dù thành phố đã có chính sách hỗ trợ về vay vốn ngân hàng nhưng đây vẫn là thách thức với doanh nghiệp khởi nghiệp do thiếu tài sản đảm bảo. Vì vậy, cần có cơ chế bảo lãnh tín dụng hoặc các gói vay ưu đãi dành riêng cho dự án kinh tế tuần hoàn, nông nghiệp hữu cơ và chế biến dược liệu.
Thứ hai, có cơ chế hỗ trợ chi phí nghiên cứu, phát triển (R&D) và kiểm định chất lượng sản phẩm. Đối với sản phẩm chăm sóc sức khỏe, nguồn kinh phí để thực hiện nghiên cứu lâm sàng, kiểm nghiệm chất lượng và chứng nhận tiêu chuẩn (ISO, GMP, Organic) là rất lớn. Thành phố có thể xem xét hỗ trợ một phần chi phí hoặc tạo cơ chế liên kết với phòng thí nghiệm, viện nghiên cứu công để doanh nghiệp được sử dụng dịch vụ với mức giá ưu đãi.
Thứ ba, cần có chế tài xử lý nghiêm đối với các sản phẩm gắn mác "hữu cơ", "tự nhiên" nhưng không đạt chuẩn. Đồng thời, nên hỗ trợ doanh nghiệp ứng dụng công nghệ truy xuất nguồn gốc như blockchain, mã QR nhằm nâng cao niềm tin của người tiêu dùng.
Thứ tư, đẩy mạnh quy hoạch vùng nguyên liệu và phát triển khu công nghiệp sinh thái. Thành phố cần tăng cường kết nối doanh nghiệp với các vùng nguyên liệu đạt chuẩn nhằm bảo đảm nguồn cung ổn định; có chính sách ưu đãi về mặt bằng cho cơ sở sản xuất áp dụng tiêu chuẩn xanh, phát thải thấp.