Giáo viên đánh giá đề Toán tốt nghiệp THPT 2026 phân hóa rõ, bài toán xác suất quyết định điểm cao

11/06/2026 17:56
Thúy Hiền

GDVN - Các nội dung kiến thức bám sát chương trình GDPT 2018 với mức độ nhận thức tăng dần, vừa đáp ứng mục tiêu xét tốt nghiệp, vừa bảo đảm khả năng phân loại thí sinh.

Chiều 11/6/2026, sau khi hoàn thành bài thi môn Ngữ văn vào buổi sáng, thí sinh trên cả nước bước vào bài thi môn Toán trong khuôn khổ kỳ thi tốt nghiệp trung học phổ thông năm 2026.

Đề thi môn Toán năm nay gồm 22 câu hỏi, được thiết kế theo ba dạng thức gồm: lựa chọn đáp án đúng (A, B, C, D); chọn đáp án đúng/sai và trả lời ngắn, tương tự cấu trúc đề thi của năm 2025.

gdvn-de-thi-toan-0110-1.jpg
gdvn-de-thi-toan-0110-2.jpg
Đề thi tốt nghiệp trung học phổ thông năm 2026 môn Toán mã đề 0110. Ảnh: Thúy Hiền.

Đề thi dễ tiếp cận nhưng đủ khó để phân loại học sinh giỏi

Đánh giá về đề thi môn Toán trong kỳ thi tốt nghiệp trung học phổ thông năm 2026, trao đổi với phóng viên Tạp chí điện tử Giáo dục Việt Nam, cô Nguyễn Thị Mai Anh - Tổ trưởng chuyên môn Tổ Toán Tin, Trường Trung học phổ thông Nguyễn Gia Thiều (Hà Nội) cho biết, đề thi cơ bản giữ được sự ổn định về cấu trúc và ma trận kiến thức như Bộ Giáo dục và Đào tạo đã công bố cũng như ở đề thi của năm 2025.

Các nội dung kiến thức được phân bổ hợp lý, bám sát chương trình lớp 12 và được chia thành ba phần với mức độ nhận thức tăng dần, giúp vừa đáp ứng mục tiêu xét tốt nghiệp, vừa bảo đảm khả năng phân loại thí sinh.

Đối với mã đề 0110, phần I gồm 12 câu hỏi ở mức độ cơ bản, chủ yếu kiểm tra kiến thức nền tảng nên đa số học sinh có thể hoàn thành tốt. Phần II dạng đúng - sai được thiết kế theo hướng tăng dần độ khó, đòi hỏi học sinh phải nắm chắc bản chất kiến thức mới có thể đạt điểm tối đa. Đáng chú ý, một số ý hỏi thuộc mảng hình học không gian OXYZ đã thể hiện rõ tính phân hóa, yêu cầu thí sinh không chỉ thực hiện phép tính mà còn phải phân tích điều kiện hình học và lựa chọn phương pháp giải phù hợp.

Trong khi đó, phần III tiếp tục là khu vực phân loại thí sinh. Bên cạnh các câu hỏi về ứng dụng tích phân, hình học không gian, giá trị lớn nhất - nhỏ nhất của hàm số hay bài toán tối ưu quen thuộc, đề thi năm nay có sự phân hóa rõ hơn ở các bài toán xác suất. Theo cô Mai Anh, bài toán xác suất đòi hỏi học sinh không chỉ nắm vững kiến thức mà còn phải có khả năng tổng hợp, liên kết nhiều chuyên đề và tư duy logic tốt mới có thể giải quyết trọn vẹn. Đây chính là câu hỏi nhằm phân loại nhóm học sinh giỏi đạt từ 9,5-10 điểm.

"Tôi cho rằng điểm trung bình của đề thi năm nay có thể nhỉnh hơn năm trước do phần lớn câu hỏi bám sát chương trình và không mang tính đánh đố. Tuy nhiên, ở nhóm điểm cao từ 8,5 trở lên, mức độ phân hóa được tăng cường nên số lượng bài thi đạt từ 9,5 đến 10 điểm có thể sẽ ít hơn. Những thí sinh đạt mức điểm này phải thực sự có năng lực học tập tốt và tư duy toán học vững vàng", cô Mai Anh nhận định.

co-mai-anh.png
Cô Nguyễn Thị Mai Anh - Tổ trưởng chuyên môn Tổ Toán Tin, Trường Trung học phổ thông Nguyễn Gia Thiều (Hà Nội). Ảnh: NVCC.

Cùng đánh giá về đề thi môn Toán năm nay, thầy Nguyễn Phát Triệu - giáo viên môn Toán tại Hà Nội nhận định, đề thi bám sát định hướng mà Bộ Giáo dục và Đào tạo đã công bố trước đó khi tiếp tục giữ ổn định cấu trúc như đề thi chính thức năm 2025. Sự ổn định này giúp học sinh chủ động hơn trong quá trình ôn tập, đồng thời hạn chế tâm lý hoang mang trước những thay đổi về hình thức ra đề.

Theo thầy Triệu, điểm tích cực của đề thi năm nay nằm ở cách diễn đạt câu hỏi. So với năm trước, các câu hỏi được trình bày ngắn gọn, rõ ràng hơn, hạn chế các dữ kiện gây nhiễu. Điều này giúp thí sinh tập trung vào việc vận dụng kiến thức và tư duy toán học thay vì mất nhiều thời gian đọc hiểu đề bài.

thay-trieu.jpg
Thầy Nguyễn Phát Triệu - giáo viên môn Toán tại Hà Nội. Ảnh: NVCC.

Ở phần I, các câu hỏi chủ yếu kiểm tra kiến thức nền tảng và kỹ năng cơ bản của chương trình trung học phổ thông. Đề không xuất hiện các "bẫy" kỹ thuật hay câu hỏi đánh đố, do đó những học sinh có quá trình ôn tập bài bản hoàn toàn có thể đạt điểm tối đa ở phần này. Đây được xem là phần giúp bảo đảm yêu cầu xét tốt nghiệp và tạo tâm lý thuận lợi cho thí sinh trong quá trình làm bài.

Đối với phần II, mức độ khó không tăng đáng kể nhưng cách trình bày được tinh giản hơn so với năm ngoái. Đề không đặt ra những tình huống bất ngờ mà tập trung đánh giá khả năng hiểu bản chất kiến thức và vận dụng chính xác các phương pháp giải.

Chẳng hạn, đề bài câu 4 ở phần II về bài toán máy bay không người lái trong hệ tọa độ OXYZ được nêu ngắn gọn, rõ ràng. Để giải quyết câu hỏi này, học sinh chỉ cần vận dụng các kiến thức quen thuộc về phương trình đường thẳng trong không gian và bài toán tìm khoảng cách lớn nhất, nhỏ nhất từ một điểm đến đường tròn trong không gian.

Điểm phân hóa của đề thi tập trung chủ yếu ở phần III - phần trả lời ngắn. Theo đánh giá của thầy Triệu, mức độ phân hóa của đề thi được nâng lên so với năm ngoái. Với những học sinh có học lực khá, các câu hỏi về khoảng cách trong hình lập phương, bài toán tối ưu lợi nhuận doanh nghiệp hay tích phân tính thể tích khối tròn xoay dạng “hạt cườm” đều nằm trong phạm vi có thể xử lý nếu nắm vững kiến thức và kỹ năng cơ bản.

Tuy nhiên, các câu hỏi còn lại, đặc biệt ở phần tổ hợp và xác suất, đòi hỏi tư duy logic, khả năng phân tích tình huống và lựa chọn phương pháp giải phù hợp. Đây là những câu hỏi có độ khó và độ “gài” nhất định, đủ sức phân loại nhóm học sinh xuất sắc và hạn chế số lượng bài thi đạt điểm tuyệt đối.

"Tôi cho rằng đề thi năm nay có sự cân bằng tương đối tốt giữa mục tiêu xét tốt nghiệp và mục tiêu tuyển sinh đại học. Phổ điểm cao, đặc biệt ở khoảng 8-9 điểm có thể vẫn xuất hiện nhiều. Tuy nhiên, số lượng bài thi đạt điểm tuyệt đối sẽ giảm đáng kể do phần phân hóa đã được thiết kế rõ nét hơn ở nhóm câu hỏi vận dụng và vận dụng cao", thầy Nguyễn Phát Triệu nhận định.

Đề thi tăng cường bài toán thực tiễn, chú trọng năng lực vận dụng

Còn theo cô Nguyễn Thị Hải Yến - Tổ trưởng chuyên môn tổ Toán trung học phổ thông, Trường Trung học cơ sở - Trung học phổ thông Phenikaa (Hà Nội), cấu trúc đề được sắp xếp theo mức độ từ nhận biết, thông hiểu đến vận dụng và vận dụng cao. Cách thiết kế này vừa bảo đảm mục tiêu xét tốt nghiệp, vừa tạo cơ sở để các cơ sở giáo dục đại học sử dụng kết quả thi trong công tác tuyển sinh.

Đề thi bao quát hầu hết các chuyên đề trọng tâm của chương trình trung học phổ thông như hàm số và đạo hàm, mũ - logarit, nguyên hàm - tích phân, xác suất - thống kê, dãy số, cấp số cộng, cấp số nhân, hình học không gian và tọa độ. Kiến thức lớp 12 vẫn chiếm tỷ trọng chủ đạo, trong khi kiến thức lớp 10 và lớp 11 được tích hợp hợp lý nhằm đánh giá khả năng kết nối, vận dụng kiến thức của học sinh thay vì kiểm tra riêng lẻ từng chuyên đề.

co-hai-yen.jpg
Cô Nguyễn Thị Hải Yến - Tổ trưởng chuyên môn tổ Toán trung học phổ thông, Trường Trung học cơ sở - Trung học phổ thông Phenikaa (Hà Nội). Ảnh: NVCC.

“Điểm đáng chú ý của đề thi năm nay là việc tăng cường các bài toán gắn với thực tiễn. Nhiều câu hỏi được xây dựng trên các bối cảnh gần gũi như ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong cảnh báo sức khỏe, lưu trữ năng lượng mặt trời, sản xuất nông nghiệp hay tối ưu hóa lợi nhuận doanh nghiệp. Điều này cho thấy định hướng chuyển từ đánh giá kỹ năng giải toán thuần túy sang đánh giá khả năng mô hình hóa, phân tích và giải quyết vấn đề thực tế bằng công cụ toán học.

Khoảng 60-65% nội dung đề thi nằm ở mức độ cơ bản, phù hợp với mục tiêu xét tốt nghiệp. Học sinh nắm chắc kiến thức nền tảng, làm bài cẩn thận và phân bổ thời gian hợp lý có thể đạt mức từ 6 điểm đến 7 điểm. Các câu hỏi có tính phân hóa tập trung chủ yếu ở phần đúng - sai và phần trả lời ngắn, đặc biệt là các nội dung liên quan đến hình học không gian, tổ hợp - xác suất, thể tích khối tròn xoay và bài toán tối ưu.

Để đạt từ 8 điểm trở lên, thí sinh không chỉ cần nắm vững kiến thức mà còn phải có khả năng đọc hiểu đề, phân tích dữ kiện và lựa chọn phương pháp giải phù hợp.

Nhìn chung, đây là một đề thi có mức độ vừa sức, bám sát chương trình, đồng thời bảo đảm khả năng phân loại thí sinh. Phổ điểm nhiều khả năng sẽ tập trung ở nhóm từ 5,5 điểm đến 7 điểm. Trong khi đó, nhóm điểm từ 8 trở lên sẽ đòi hỏi học sinh có tư duy toán học tốt, kỹ năng xử lý bài toán thực tiễn và khả năng vận dụng kiến thức linh hoạt", cô Nguyễn Thị Hải Yến nhận định.

Thúy Hiền