Theo số liệu thống kê của Bộ Nông nghiệp và Môi trường, cả nước hiện có khoảng 52.000 ha trồng dứa, trong đó 48.000 ha đang cho thu hoạch, với sản lượng hơn 860.000 tấn/năm. [1]
Cùng với sản lượng lớn là hàng triệu tấn lá dứa bị thải bỏ sau mỗi vụ thu hoạch. Phần lớn lượng lá này được xử lý bằng cách đốt ngay trên đồng ruộng, khiến phát thải một lượng lớn khí CO2 ra môi trường. Thực trạng này vừa gây lãng phí nguồn phụ phẩm nông nghiệp vừa đặt ra những thách thức về môi trường.
Việc tìm ra giải pháp tận dụng lá dứa để tạo ra sản phẩm có giá trị kinh tế được xem là hướng đi góp phần thúc đẩy kinh tế tuần hoàn và phát triển bền vững. Đây cũng là động lực để doanh nghiệp nghiên cứu, khai thác tiềm năng từ loại phụ phẩm lâu nay vẫn bị xem là chất thải nông nghiệp.
Từ phụ phẩm nông nghiệp đến sản phẩm xuất khẩu
Trao đổi với phóng viên Tạp chí điện tử Giáo dục Việt Nam, bà Vũ Thị Liễu - Nhà sáng lập, Giám đốc Công ty Cổ phần Nghiên cứu Sản xuất và Phát triển Sợi Eco (phường Định Công, Hà Nội) cho biết, bà có thời gian dài làm việc trong lĩnh vực môi trường nên hiểu rõ tác động tiêu cực từ việc đốt lá dứa sau thu hoạch. Từ trăn trở đó, năm 2021, bà bắt đầu hành trình khởi nghiệp với ý tưởng tận dụng phụ phẩm nông nghiệp để tạo ra sản phẩm thân thiện với môi trường, đồng thời tăng thêm thu nhập cho người dân.
Tuy nhiên, việc biến lá dứa trở thành nguyên liệu xanh cho ngành dệt may là một mô hình đổi mới sáng tạo khá mới tại Việt Nam. Vì vậy, trong giai đoạn đầu, đơn vị phải đối mặt với nhiều thách thức về nguồn vốn, công nghệ và khả năng tiếp cận thị trường.
Trong đó, thách thức lớn nhất là nguồn vốn do việc nghiên cứu, thử nghiệm và hoàn thiện sản phẩm từ lá dứa đòi hỏi chi phí đầu tư lớn và thời gian dài. Bên cạnh đó, bài toán về công nghệ cần lời giải khi doanh nghiệp phải tự tìm tòi, lựa chọn và điều chỉnh máy móc, thiết bị phù hợp với đặc tính của lá dứa.
Ngoài ra, thị trường cũng là một rào cản lớn do sản phẩm xơ, sợi, vải dứa khá mới tại Việt Nam. Hiểu biết của người tiêu dùng về loại vật liệu này còn hạn chế, khiến quá trình đưa sản phẩm ra thị trường gặp nhiều thách thức.
Sau thời gian vượt qua nhiều khó khăn, Sợi Eco đã từng bước khẳng định vị thế trên thị trường. Các sản phẩm của doanh nghiệp đã tiếp cận nhiều thị trường quốc tế, như Nhật Bản, Trung Quốc, Ấn Độ, Mỹ, Hungary, Ý. Hiện doanh nghiệp sản xuất được khoảng 60 tấn xơ thô/năm và 100 tấn sợi/năm. Trong thời gian tới, doanh nghiệp đặt mục tiêu tiếp tục nâng cao công suất nhằm đáp ứng nhu cầu ngày càng tăng của thị trường quốc tế.
Doanh thu tăng trưởng cùng kết quả mở rộng thị trường xuất khẩu tạo thêm động lực phát triển cho doanh nghiệp. Đây cũng là cơ sở để doanh nghiệp được lựa chọn tham gia các chương trình kết nối, hỗ trợ đổi mới sáng tạo và mở rộng thị trường quốc tế.
Mở rộng cơ hội kết nối tại Hàn Quốc
Sau khi từng bước khẳng định sản phẩm trên thị trường, bài toán tiếp theo của doanh nghiệp là mở rộng quy mô sản xuất và nâng cao năng lực cạnh tranh. Đây là giai đoạn doanh nghiệp cần sự đồng hành từ các chương trình hỗ trợ của hệ sinh thái đổi mới sáng tạo nhằm kết nối đầu tư, học hỏi kinh nghiệm quốc tế và mở rộng mạng lưới hợp tác.
Với những kết quả đã đạt được, năm 2025, Công ty Cổ phần Nghiên cứu Sản xuất và Phát triển Sợi Eco được thành phố Hà Nội lựa chọn vào Top 30 startup tham gia "Viet Startup Interchange 2025" - chương trình tăng cường năng lực dành cho startup Việt tại Hàn Quốc, diễn ra tại thành phố Ulsan và Seoul. Đây là chương trình được phê duyệt bởi Sở Kế hoạch và Đầu tư Hà Nội, thuộc Đề án "Hỗ trợ khởi nghiệp sáng tạo trên địa bàn thành phố Hà Nội giai đoạn 2019-2025", nhằm kết nối hệ sinh thái đổi mới sáng tạo giữa hai quốc gia, tạo nền tảng thúc đẩy hợp tác và mở rộng thị trường quốc tế.
Bà Liễu cho biết, trong khuôn khổ chương trình, bà được tham gia nhiều hoạt động làm việc, kết nối và khảo sát thực tế tại Hàn Quốc. Tại thành phố Ulsan, bà có cơ hội làm việc với Đại học Ulsan và Trung tâm Kinh tế Sáng tạo và Đổi mới Ulsan (UCCEI), qua đó tìm hiểu cách Hàn Quốc xây dựng và vận hành hệ sinh thái hỗ trợ startup từ phát triển sản phẩm, kết nối nguồn vốn đến hạ tầng kỹ thuật.
Bà cũng tham quan cơ sở sản xuất của Hyundai Heavy Industries (HHI), tìm hiểu quy trình đóng tàu quy mô lớn và năng lực công nghiệp của Hàn Quốc. Bên cạnh đó, bà kết nối với nhiều startup công nghệ như Metsakuur, QANDA Study và SmoreTalk.
Chương trình còn bao gồm các phiên làm việc tại nhiều tổ chức hỗ trợ khởi nghiệp hàng đầu như TIPS Town, Hiệp hội các đơn vị tăng tốc và quỹ đầu tư Hàn Quốc (KAIA) và Seoul Startup Hub. Qua đó, doanh nghiệp có thêm cơ hội tiếp cận các mô hình hỗ trợ khởi nghiệp, gọi vốn và phát triển thị trường đã được triển khai thành công tại Hàn Quốc.
![ecosoi-2.jpg](https://cdn-gdvn.mcms.one/images/9c39cd4fd3b98c91272a05ecd92abc58d6fc9976aa0950080adb7decd4fc2958e1f74807b7a3784ffa5e605110c499bc/ecosoi-2.jpg "Bà Vũ Thị Liễu tham gia chương trình "Viet Startup Interchange 2025". Ảnh: NVCC.")
Theo bà Liễu, thông qua chương trình tại Hàn Quốc, doanh nghiệp được tiếp cận nhiều mô hình hỗ trợ khởi nghiệp, đổi mới sáng tạo và phát triển thị trường đã được triển khai hiệu quả. Đây là cơ hội để đơn vị học hỏi kinh nghiệm, mở rộng mạng lưới hợp tác và tìm kiếm những giải pháp phù hợp nhằm phát triển chuỗi giá trị sợi dứa trong thời gian tới. Đồng thời, việc kết nối với 29 startup Việt Nam hoạt động trong nhiều lĩnh vực khác nhau cũng mở ra cơ hội hợp tác, chia sẻ kinh nghiệm và nguồn lực, tạo nền tảng cho các hoạt động phát triển trong tương lai.
Trong thời gian tới, để hỗ trợ doanh nghiệp khởi nghiệp hiệu quả hơn, bà Liễu cho rằng, cần tăng cường chính sách hỗ trợ tham gia hiệp hội ngành nghề, giúp doanh nghiệp kết nối đối tác và từng bước tham gia sâu hơn vào các chuỗi cung ứng.
Đặc biệt, bà kỳ vọng thành phố tiếp tục có chính sách hỗ trợ doanh nghiệp hiện diện trên các nền tảng số và thương mại điện tử, như giảm chi phí khi đưa sản phẩm lên các sàn thương mại điện tử quốc tế. Đây là giải pháp thiết thực giúp doanh nghiệp mở rộng thị trường, tăng doanh thu và có thêm nguồn lực để tái đầu tư sản xuất. Theo bà Liễu, cùng với chính sách hỗ trợ phù hợp và sự kết nối của hệ sinh thái khởi nghiệp, các doanh nghiệp đổi mới sáng tạo sẽ có thêm điều kiện nâng cao năng lực cạnh tranh, mở rộng thị trường và tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu.
Theo bà Liễu, cùng với chính sách hỗ trợ phù hợp và sự kết nối của hệ sinh thái khởi nghiệp, các doanh nghiệp đổi mới sáng tạo sẽ có thêm điều kiện nâng cao năng lực cạnh tranh, mở rộng thị trường và tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu.
Tài liệu tham khảo:
[1] https://baochinhphu.vn/trai-dua-viet-nam-dang-dung-truoc-co-hoi-but-pha-huong-toi-muc-tieu-ty-usd-102250808094959572.htm