Chuyển đổi số đang trở thành động lực quan trọng thúc đẩy ngành y tế nâng cao chất lượng khám, chữa bệnh, tối ưu hoạt động quản lý và tăng cường kết nối giữa các cơ sở y tế. Trong quá trình này, các doanh nghiệp công nghệ không chỉ cung cấp giải pháp số mà còn đồng hành cùng bệnh viện, phòng khám xây dựng hệ sinh thái y tế thông minh, góp phần hiện thực hóa mục tiêu chuyển đổi số quốc gia.
Nhiều lợi ích khi cơ sở y tế ứng dụng chuyển đổi số
Trao đổi với phóng viên Tạp chí điện tử Giáo dục Việt Nam, ông Phạm Huy Triều - Chủ tịch Hội đồng quản trị Công ty Cổ phần ONENET (phường Từ Liêm, Hà Nội) chia sẻ, với mục tiêu phát triển các sản phẩm công nghệ mang tính đột phá trong chuyển đổi số, mang lại giá trị bền vững cho khách hàng và cộng đồng, doanh nghiệp đã tập trung phát triển giải pháp công nghệ và phần mềm chuyển đổi số cho ngành y tế Việt Nam.
Ông Triều cho biết thêm, trải qua gần 20 năm hình thành và phát triển, các sản phẩm của doanh nghiệp đã góp phần nâng cao hiệu quả quản lý, giảm áp lực vận hành cũng như hỗ trợ phòng khám, bệnh viện đẩy nhanh tiến trình chuyển đổi số. Cụ thể:
Giai đoạn 2008 - 2014, các cơ sở y tế bắt đầu ứng dụng công nghệ số vào công tác quản lý. Giai đoạn này, quá trình triển khai gặp nhiều khó khăn do hạn chế về nguồn lực tài chính, nhân sự cùng tâm lý e ngại chuyển đổi số khi chưa nhìn thấy hiệu quả rõ rệt. Mặc dù vậy, những bệnh viện tiên phong áp dụng chuyển đổi số đã ghi nhận kết quả khá tích cực. Hồ sơ chuyên môn được quản lý theo hướng chuẩn hóa, minh bạch.
Giai đoạn 2015 - 2024, nhờ sự chỉ đạo quyết liệt của Chính phủ, Bộ Y tế và Bảo hiểm xã hội Việt Nam, công tác chuyển đổi số trong lĩnh vực y tế đã có chuyển biến mạnh mẽ. Nhiều quy định mới được ban hành, yêu cầu cơ sở khám, chữa bệnh có sử dụng bảo hiểm y tế thực hiện hồ sơ bệnh án điện tử và kết nối, gửi dữ liệu đến Bộ Y tế, Bảo hiểm xã hội Việt Nam.
Việc triển khai đồng bộ các giải pháp chuyển đổi số trong giai đoạn này giúp dữ liệu và quy trình chuyên môn được chuẩn hóa, liên thông, góp phần thúc đẩy số hóa toàn diện hoạt động của các cơ sở y tế. Nhờ đó, chất lượng khám, chữa bệnh và dịch vụ phục vụ người dân từng bước được nâng cao, minh bạch hơn. Cơ quan quản lý có nguồn dữ liệu đồng bộ, đầy đủ, chính xác để phân tích, dự báo và hoạch định chính sách. Việc ứng dụng công nghệ cũng góp phần cắt giảm thủ tục hành chính, hạn chế tình trạng trục lợi quỹ bảo hiểm y tế.
Từ năm 2025 đến nay, Chính phủ, Bộ Y tế ngày càng quyết liệt hơn trong việc triển khai hồ sơ bệnh án điện tử, tiến tới thay thế bệnh án giấy. Điều này đã mở ra giai đoạn phát triển mới của chuyển đổi số trong ngành y tế.
Hồ sơ bệnh án điện tử mang lại nhiều lợi ích thiết thực như nâng cao chất lượng khám, chữa bệnh; chuẩn hóa quy trình chuyên môn giữa các tuyến y tế; tiệm cận các tiêu chuẩn quốc tế trong chăm sóc sức khỏe. Qua đó góp phần nâng cao tính minh bạch trong sử dụng quỹ bảo hiểm y tế, giúp người dân có hồ sơ sức khỏe được lưu trữ xuyên suốt, lâu dài và hình thành cơ sở dữ liệu y khoa quy mô lớn, tạo nền tảng cho việc phát triển các ứng dụng trí tuệ nhân tạo chuyên sâu trong lĩnh vực y tế.
Chia sẻ về lợi ích khi sử dụng các sản phẩm chuyển đổi số, Phó Giáo sư, Tiến sĩ Hoàng Long - Phó giám đốc Trung tâm Đào tạo và Chỉ đạo tuyến, Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức cho biết, bệnh viện đang áp dụng hệ thống y học từ xa (telemedicine platform) để phục vụ hoạt động khám, chữa bệnh từ xa. Cụ thể, đơn vị đang sử dụng phần mềm OneTMP của Công ty Cổ phần ONENET, qua đó hỗ trợ kết nối, trao đổi và hội chẩn chuyên môn giữa các cơ sở y tế, góp phần nâng cao hiệu quả khám, chữa bệnh và đào tạo, chuyển giao chuyên môn.
Theo đó, các buổi hội thảo, hội nghị và tập huấn chuyên môn đều được kết nối trực tuyến với các bệnh viện tuyến dưới. Bác sĩ tại các cơ sở y tế tuyến cơ sở tiếp cận hệ thống thông tin, tham gia đào tạo trực tuyến và cập nhật kiến thức chuyên môn một cách thuận tiện, phù hợp với nhu cầu thực tế.
Không chỉ vậy, việc đưa hệ thống hỗ trợ y học từ xa vào vận hành, bệnh viện đã kết nối với nhiều tỉnh, thành phố khu vực phía Bắc để triển khai hội chẩn, tư vấn khám, chữa bệnh từ xa và đào tạo trực tuyến. Việc ứng dụng đồng bộ nền tảng OneTMP góp phần nâng cao hiệu quả hoạt động của hệ thống hỗ trợ y học từ xa, tăng cường kết nối giữa Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức với các bệnh viện tuyến dưới; hỗ trợ đội ngũ bác sĩ địa phương hội chẩn, tiếp cận chuyên môn và xử lý ca bệnh phức tạp khi cần.
Cần tạo môi trường cạnh tranh công bằng cho doanh nghiệp
Mặc dù chuyển đổi số mang lại nhiều lợi ích, nhưng quá trình phát triển và triển khai các giải pháp công nghệ trong lĩnh vực y tế vẫn đối mặt với không ít khó khăn.
Theo ông Triều, mỗi bệnh viện sẽ có quy trình quản lý và vận hành khác nhau, khiến doanh nghiệp phải dành nhiều thời gian để khảo sát, tùy biến giải pháp để triển khai phù hợp.
Bên cạnh đó, tốc độ chuyển đổi số ngày càng được đẩy nhanh, trong khi nguồn lực đầu tư chưa theo kịp yêu cầu thực tiễn. Hạ tầng công nghệ thông tin tại nhiều cơ sở y tế còn hạn chế; công tác bảo đảm an toàn, an ninh thông tin chưa được quan tâm đúng mức; đội ngũ nhân lực công nghệ thông tin còn thiếu cả về lượng và chất.
Đặc biệt, chi phí đầu tư cho chuyển đổi số chưa được tính vào giá dịch vụ khám, chữa bệnh. Đây là một trong những nguyên nhân khiến lĩnh vực chuyển đổi số y tế, bao gồm cả các doanh nghiệp phát triển phần mềm, gặp khó khăn trong việc bổ sung và giữ chân nguồn nhân lực chất lượng cao, nhất là khi cạnh tranh với các lĩnh vực như ngân hàng hay tài chính.
Từ những khó khăn trên, Chủ tịch Hội đồng quản trị Công ty Cổ phần ONENET cho rằng, để thúc đẩy chuyển đổi số trong ngành y tế, trước hết cần có cơ chế bảo đảm nguồn lực đầu tư ổn định. Các cơ sở y tế cần quan tâm hơn đến việc phát triển đội ngũ nhân lực công nghệ thông tin và có chính sách đủ sức thu hút, giữ chân nhân sự chất lượng cao.
Doanh nghiệp cũng mong muốn có thêm các chính sách để các dự án chuyển đổi số trong khu vực công được triển khai cô. Điều này sẽ tạo cơ hội bình đẳng cho doanh nghiệp thuộc mọi quy mô, tránh tình trạng doanh nghiệp nhỏ và vừa gặp bất lợi về cơ chế, nguồn lực cũng như năng lực cạnh tranh so với các tập đoàn, tổng công ty lớn.