10 nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm của ngành Giáo dục trong năm học 2026-2027

Năm học 2026 - 2027 là năm học có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, cần tạo chuyển biến rõ rệt, thực chất trong tổ chức thực hiện Nghị quyết Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng, Nghị quyết số 71-NQ/TW của Bộ Chính trị về đột phá phát triển giáo dục và đào tạo, Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia, qua đó đào tạo nguồn nhân lực có chất lượng, phát triển con người Việt Nam toàn diện, đáp ứng yêu cầu phát triển nhanh và bền vững đất nước trong kỷ nguyên mới.

Chính vì vậy, Bộ Giáo dục và Đào tạo cho biết, năm học 2026-2027 toàn ngành tiếp tục quán triệt sâu sắc quan điểm giáo dục và đào tạo là quốc sách hàng đầu, là nhân tố quyết định tương lai của dân tộc; tập trung đổi mới mạnh mẽ tư duy quản lý, chuyển từ quản lý hành chính sang quản trị phát triển. Việc triển khai nhiệm vụ năm học phải bảo đảm chủ động, đồng bộ, thực chất, hiệu quả, rõ trách nhiệm, rõ tiến độ, rõ sản phẩm; giữ vững kỷ cương, nền nếp, an toàn trường học và không để việc sắp xếp tổ chức bộ máy, đơn vị hành chính làm gián đoạn hoạt động dạy học và quyền học tập của người học. Toàn ngành xác định chủ đề năm học 2026 - 2027 là “Đổi mới tư duy - Chuyển biến mạnh mẽ - Kết quả thực chất".

Trên cơ sở đó, toàn ngành tập trung thực hiện các nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm sau:

Thứ nhất, tiếp tục hoàn thiện thể chế, nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước và đổi mới quản trị nhà trường

Tập trung rà soát, sửa đổi, bổ sung và tổ chức triển khai đồng bộ các văn bản quy định chi tiết, hướng dẫn thi hành các luật và các nghị quyết, nghị định mới ban hành. Tiếp tục hoàn thiện cơ chế phân cấp, phân quyền gắn với phân bổ nguồn lực, tăng cường kiểm tra, giám sát và trách nhiệm giải trình; xác định rõ thẩm quyền, trách nhiệm của Sở Giáo dục và Đào tạo, Ủy ban nhân dân cấp xã và người đứng đầu cơ sở giáo dục trong quản lý đội ngũ, tài chính, tài sản, chuyên môn và chất lượng giáo dục.

Đổi mới quản trị cơ sở giáo dục sau sắp xếp theo hướng hiện đại, dân chủ, công khai, minh bạch, tự chủ gắn với trách nhiệm giải trình; tăng cường ứng dụng dữ liệu trong quản trị nhà trường, quản lý chất lượng và ra quyết định.

Nâng cao chất lượng công tác kiểm tra, chú trọng kiểm tra trách nhiệm người đứng đầu, kiểm tra nội bộ và giám sát việc thực thi chính sách tại cơ sở; chuyển mạnh từ kiểm tra theo vụ việc sang quản lý rủi ro, cảnh báo sớm và phòng ngừa vi phạm. Xử lý nghiêm các hành vi vi phạm trong tổ chức thi, tuyển sinh, dạy thêm, học thêm, quản lý thu chi, lựa chọn và sử dụng tài liệu, thiết bị dạy học.

Thứ hai, tiếp tục đổi mới, nâng cao chất lượng giáo dục mầm non, giáo dục phổ thông và giáo dục thường xuyên

Tổ chức thí điểm Chương trình giáo dục mầm non mới tại các cơ sở được lựa chọn; đẩy nhanh tiến độ thực hiện phổ cập giáo dục mầm non cho trẻ em từ 3 đến 5 tuổi; ưu tiên phát triển mạng lưới trường, lớp tại địa bàn khó khăn, khu công nghiệp, khu chế xuất, khu đô thị đông dân cư. Nâng cao chất lượng nuôi dưỡng, chăm sóc, giáo dục trẻ.

Tiếp tục rà soát, tổ chức thực hiện hiệu quả Chương trình giáo dục phổ thông 2018 theo hướng tinh gọn, thiết thực, hiện đại, phát triển phẩm chất và năng lực người học; khắc phục tình trạng dạy học nặng về ghi nhớ kiến thức, “dạy để thi”, học thêm tràn lan và lạm dụng hồ sơ, sổ sách. Tổ chức thực hiện hiệu quả dạy học 2 buổi/ngày tại những nơi đủ điều kiện. Sử dụng ổn định, hiệu quả một bộ sách giáo khoa giáo dục phổ thông thống nhất dùng chung trong cả nước từ năm học 2026 - 2027.

Đẩy mạnh giáo dục STEM, khoa học máy tính, trí tuệ nhân tạo, công nghệ số, giáo dục hướng nghiệp và khởi nghiệp; từng bước đưa các nội dung công nghệ chiến lược, kỹ năng số và năng lực sử dụng AI an toàn, có trách nhiệm vào hoạt động giáo dục phù hợp với từng cấp học. Tăng cường liên kết giữa cơ sở giáo dục phổ thông với cơ sở giáo dục nghề nghiệp, cơ sở giáo dục đại học và doanh nghiệp trong tổ chức hoạt động hướng nghiệp, trải nghiệm và phân luồng học sinh.

Triển khai thực chất Đề án đưa tiếng Anh trở thành ngôn ngữ thứ hai trong trường học; thực hiện phân loại cơ sở giáo dục theo mức độ đáp ứng về đội ngũ, chương trình, học liệu, môi trường sử dụng ngoại ngữ và điều kiện bảo đảm chất lượng. Ưu tiên bồi dưỡng năng lực ngoại ngữ cho giáo viên, xây dựng môi trường sử dụng tiếng Anh trong trường học, đồng thời tiếp tục tổ chức dạy tiếng dân tộc thiểu số và ngôn ngữ các nước láng giềng tại địa bàn có nhu cầu, điều kiện phù hợp.

Tiếp tục củng cố, sắp xếp và nâng cao hiệu quả hoạt động của các trung tâm giáo dục thường xuyên, trung tâm giáo dục nghề nghiệp - giáo dục thường xuyên, trung tâm học tập cộng đồng. Đa dạng hóa chương trình học tập, tăng cường đào tạo kỹ năng số, ngoại ngữ, kỹ năng nghề nghiệp, kiến thức pháp luật, khoa học kỹ thuật và khởi nghiệp cho người dân; xây dựng hồ sơ học tập suốt đời và thúc đẩy phát triển xã hội học tập.

Phối hợp với cấp ủy chính quyền triển khai xây dựng trường học xã hội chủ nghĩa tại các xã, phường xã hội chủ nghĩa.

Thứ ba, đổi mới công tác thi, kiểm tra, đánh giá và kiểm định chất lượng giáo dục

Tổ chức Kỳ thi tốt nghiệp trung học phổ thông năm 2027 an toàn, nghiêm túc, khách quan, công bằng, đúng quy chế; tăng cường trách nhiệm của địa phương, hội đồng thi và người đứng đầu. Chủ động triển khai các giải pháp phòng, chống gian lận thi cử bằng thiết bị công nghệ cao và trí tuệ nhân tạo; tăng cường phối hợp giữa ngành Giáo dục với lực lượng công an, cơ quan thông tin và truyền thông trong bảo đảm an ninh, an toàn, bảo mật đề thi và dữ liệu thi.

Tiếp tục chuẩn bị các điều kiện về thể chế, hạ tầng, ngân hàng câu hỏi, phần mềm và nhân lực để từng bước tổ chức thi, kiểm tra, đánh giá trên máy tính tại những địa phương, cơ sở giáo dục đủ điều kiện từ năm 2027. Bảo đảm việc chuyển đổi phương thức thi được thực hiện thận trọng, có lộ trình, không tạo bất bình đẳng giữa các vùng, miền.

Triển khai đánh giá diện rộng cấp quốc gia đối với giáo dục phổ thông; tham gia có chất lượng các chương trình đánh giá quốc tế và khu vực. Tăng cường phân tích, khai thác kết quả thi, kết quả đánh giá diện rộng và dữ liệu học tập để điều chỉnh phương pháp dạy học, hỗ trợ học sinh và xây dựng chính sách giáo dục. Khắc phục bệnh thành tích trong công nhận trường đạt chuẩn quốc gia, bảo đảm đánh giá đúng thực chất, duy trì bền vững các tiêu chí sau công nhận.

Thứ tư, bảo đảm công bằng trong tiếp cận giáo dục có chất lượng

Tổ chức thực hiện đầy đủ, kịp thời, đúng đối tượng các chính sách miễn, giảm học phí, hỗ trợ chi phí học tập, hỗ trợ bữa ăn, chỗ ở, phương tiện đi lại, sách giáo khoa, đồ dùng học tập và các chính sách an sinh giáo dục khác. Không để học sinh bỏ học hoặc không được đến trường vì hoàn cảnh kinh tế khó khăn, điều kiện địa lý hoặc thiếu trường, lớp.

Tập trung hoàn thành đúng tiến độ, bảo đảm chất lượng các trường phổ thông nội trú liên cấp tại các xã biên giới đất liền; đồng thời chuẩn bị đầy đủ đội ngũ, chương trình, thiết bị, ký túc xá, bếp ăn, nước sạch, y tế và các điều kiện vận hành sau đầu tư. Phát huy vai trò của các trường nội trú trong nâng cao dân trí, đào tạo nguồn nhân lực, giữ gìn bản sắc văn hóa và củng cố quốc phòng, an ninh khu vực biên giới.

Tiếp tục củng cố vững chắc kết quả phổ cập giáo dục, xóa mù chữ; triển khai các giải pháp huy động trẻ em, học sinh đến trường, duy trì sĩ số, hạn chế bỏ học, đặc biệt tại vùng dân tộc thiểu số, miền núi, biên giới, hải đảo và khu vực có điều kiện kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn.

Nâng cao chất lượng tăng cường tiếng Việt cho trẻ em dân tộc thiểu số trước khi vào lớp Một; phát triển tài liệu, học liệu phù hợp với ngôn ngữ, văn hóa và đặc điểm vùng miền. Duy trì, mở rộng việc dạy và học tiếng dân tộc thiểu số; có chính sách phù hợp đối với giáo viên, nghệ nhân và người tham gia giảng dạy tiếng dân tộc.

Phát triển mạng lưới cơ sở giáo dục hòa nhập, trung tâm hỗ trợ phát triển giáo dục hòa nhập và trường chuyên biệt; tăng cường học liệu số, sách chữ nổi, ngôn ngữ ký hiệu và thiết bị hỗ trợ cho người khuyết tật. Bảo đảm trẻ em khuyết tật có khả năng học tập được tiếp cận giáo dục phù hợp, được hỗ trợ can thiệp sớm và hòa nhập hiệu quả.

Có giải pháp đặc thù phát triển trường, lớp tại các khu công nghiệp, khu chế xuất, khu đô thị có tốc độ tăng dân số cơ học cao; ưu tiên dành quỹ đất, chuyển đổi công năng trụ sở dôi dư và huy động nguồn lực hợp pháp để giảm sĩ số lớp học, đáp ứng nhu cầu học tập của con công nhân và người lao động.

Thứ nă, phát triển đội ngũ nhà giáo và cán bộ quản lý giáo dục

Tổ chức triển khai đồng bộ, hiệu quả Luật Nhà giáo và các văn bản hướng dẫn thi hành; thực hiện đầy đủ, kịp thời các chế độ tiền lương, phụ cấp, chính sách thu hút, đãi ngộ và tôn vinh nhà giáo. Ưu tiên chính sách đối với nhà giáo công tác tại vùng dân tộc thiểu số, miền núi, biên giới, hải đảo, địa bàn đặc biệt khó khăn và giáo viên các môn học còn thiếu.

Các địa phương khẩn trương tuyển dụng hết số biên chế giáo viên được giao; rà soát nhu cầu giáo viên theo quy mô học sinh, số lớp, số môn học và yêu cầu tổ chức dạy học 2 buổi/ngày. Thực hiện linh hoạt việc điều động, biệt phái, dạy liên trường, bố trí giáo viên theo cụm trường; khắc phục tình trạng thừa, thiếu giáo viên cục bộ và không để xảy ra tình trạng có biên chế nhưng chậm tuyển dụng. Tiếp tục thực hiện lộ trình nâng trình độ chuẩn được đào tạo của giáo viên; đổi mới công tác bồi dưỡng thường xuyên theo nhu cầu vị trí việc làm, năng lực nghề nghiệp và điều kiện thực tế. Tập trung bồi dưỡng năng lực quản trị nhà trường, năng lực số, sử dụng AI, ngoại ngữ, tư vấn tâm lý, giáo dục hòa nhập, tổ chức dạy học STEM và kiểm tra, đánh giá theo hướng phát triển năng lực.

Rà soát, sắp xếp, kiện toàn đội ngũ cán bộ quản lý giáo dục sau khi sắp xếp mạng lưới cơ sở giáo dục; có phương án bố trí, sử dụng phù hợp đối với cán bộ quản lý, nhân viên dôi dư. Việc bổ nhiệm, điều động, đánh giá cán bộ quản lý phải căn cứ vào phẩm chất, năng lực, uy tín và kết quả thực hiện nhiệm vụ, không để xảy ra tình trạng cục bộ, khép kín hoặc né tránh trách nhiệm.

Tăng cường bảo vệ danh dự, uy tín, quyền và lợi ích hợp pháp của nhà giáo; đồng thời kiên quyết xử lý các hành vi vi phạm đạo đức nhà giáo, bạo hành, xúc phạm người học, gian lận trong chuyên môn và lợi dụng hoạt động giáo dục để trục lợi.

Thứ sáu, tăng cường cơ sở vật chất và nâng cao hiệu quả sử dụng các nguồn lực đầu tư cho giáo dục

Tổ chức triển khai hiệu quả Chương trình mục tiêu quốc gia hiện đại hóa, nâng cao chất lượng giáo dục và đào tạo giai đoạn 2026 - 2035; ưu tiên đầu tư trường, lớp học, phòng học bộ môn, thư viện, nhà vệ sinh, nước sạch, thiết bị dạy học và hạ tầng số tại địa bàn khó khăn, khu vực đông dân cư, khu công nghiệp và vùng thường xuyên chịu ảnh hưởng của thiên tai.

Rà soát, xây dựng kế hoạch khắc phục tình trạng thiếu phòng học, phòng chức năng và thiết bị dạy học tối thiểu; ưu tiên xóa phòng học tạm, phòng học nhờ, bảo đảm an toàn công trình trường học. Có giải pháp phù hợp đối với những địa phương thiếu quỹ đất, trong đó nghiên cứu áp dụng mô hình trường học cao tầng, trường liên cấp và sử dụng hiệu quả quỹ đất, trụ sở công dôi dư.

Các địa phương bảo đảm bố trí đủ ngân sách thực hiện nhiệm vụ giáo dục, dành tỷ lệ hợp lý chi cho hoạt động chuyên môn, giảng dạy và học tập; nâng cao hiệu quả phân bổ, sử dụng và giải ngân vốn đầu tư công. Tăng cường kiểm tra, giám sát, phòng, chống thất thoát, lãng phí, đầu tư dàn trải và mua sắm thiết bị không phù hợp nhu cầu sử dụng.

Hoàn thiện cơ chế huy động nguồn lực xã hội theo hướng công khai, minh bạch, tự nguyện, đúng pháp luật; khuyến khích doanh nghiệp, tổ chức, cá nhân đầu tư cho giáo dục STEM, phòng thí nghiệm, thư viện, thiết bị số, học bổng và hỗ trợ học sinh khó khăn. Không lợi dụng xã hội hóa để đặt ra các khoản thu trái quy định hoặc chuyển gánh nặng chi phí sang người học và cha mẹ học sinh.

Thực hiện nghiêm các quy định về quản lý thu, chi đầu năm học; công khai đầy đủ căn cứ pháp lý, nội dung, mức thu và phương thức sử dụng. Thiết lập, công khai đường dây nóng tiếp nhận phản ánh; kiểm tra và xử lý nghiêm tình trạng lạm thu, ép buộc tài trợ, thu sai quy định.

Thứ bảy, đẩy mạnh chuyển đổi số, phát triển dữ liệu và ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong giáo dục

Hoàn thiện, kết nối và khai thác hiệu quả cơ sở dữ liệu ngành Giáo dục, bảo đảm dữ liệu “đúng, đủ, sạch, sống, thống nhất và dùng chung”; kết nối với các cơ sở dữ liệu quốc gia và cơ sở dữ liệu chuyên ngành có liên quan. Quy định rõ trách nhiệm cập nhật, xác thực, bảo vệ và khai thác dữ liệu của từng cấp quản lý và cơ sở giáo dục.

Đẩy mạnh số hóa hồ sơ học tập, học bạ, văn bằng, chứng chỉ; từng bước xây dựng hồ sơ học tập suốt đời của người học. Mở rộng cung cấp dịch vụ công trực tuyến toàn trình, thanh toán không dùng tiền mặt, tuyển sinh trực tuyến và giải quyết thủ tục hành chính trên môi trường số; giảm hồ sơ giấy, giảm thời gian và chi phí thực hiện thủ tục cho người dân, nhà trường.

Phát triển kho học liệu số dùng chung, nền tảng dạy học trực tuyến và các công cụ hỗ trợ cá thể hóa việc học. Khuyến khích ứng dụng AI trong thiết kế bài giảng, kiểm tra, đánh giá, hỗ trợ học sinh và quản trị nhà trường nhưng phải bảo đảm an toàn, đạo đức, bảo mật dữ liệu và vai trò chủ thể của nhà giáo.

Tăng cường đào tạo, bồi dưỡng năng lực số, năng lực sử dụng AI cho cán bộ quản lý, giáo viên và học sinh; trang bị kiến thức về an toàn thông tin, bảo vệ dữ liệu cá nhân, nhận diện thông tin xấu độc, lừa đảo trực tuyến và sử dụng mạng xã hội có trách nhiệm.

Ưu tiên đầu tư hạ tầng số, đường truyền, thiết bị đầu cuối và học liệu số cho vùng khó khăn; có giải pháp hỗ trợ học sinh thiếu thiết bị, bảo đảm chuyển đổi số góp phần thu hẹp, không làm gia tăng khoảng cách giáo dục giữa các vùng, miền.

Thứ tám, tăng cường giáo dục chính trị, tư tưởng, đạo đức, lối sống; bảo đảm an toàn trường học và chăm sóc sức khỏe học sinh

Tiếp tục tăng cường giáo dục lý tưởng cách mạng, đạo đức, lối sống, lòng yêu nước, khát vọng cống hiến và trách nhiệm công dân; gắn việc học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh với xây dựng văn hóa học đường và thực hiện các phong trào thi đua trong toàn ngành.

Xây dựng môi trường giáo dục dân chủ, kỷ cương, nhân văn, an toàn, lành mạnh và hạnh phúc. Thực hiện nghiêm bộ quy tắc ứng xử; tăng cường tư vấn tâm lý, công tác xã hội trường học, phòng, chống bạo lực học đường, xâm hại trẻ em, tội phạm, ma túy, thuốc lá điện tử, tệ nạn xã hội và các hành vi lệch chuẩn trên không gian mạng.

Nâng cao chất lượng giáo dục quốc phòng và an ninh, giáo dục thể chất và thể thao trường học; tăng cường tổ chức các hoạt động thể thao, rèn luyện thân thể, phòng, chống đuối nước và tai nạn thương tích. Quan tâm phát hiện, bồi dưỡng năng khiếu thể thao trong học sinh.

Củng cố hệ thống y tế trường học; tổ chức khám sức khỏe định kỳ, theo dõi thể lực và tình trạng dinh dưỡng của học sinh. Thực hiện nghiêm các quy định về an toàn thực phẩm, bếp ăn bán trú, nước uống, nhà vệ sinh và phòng, chống dịch bệnh; tăng cường phối hợp giữa nhà trường, gia đình và cơ quan y tế trong chăm sóc sức khỏe thể chất, tinh thần cho người học.

Thứ chín, nâng cao chất lượng công tác hướng nghiệp, phân luồng và gắn giáo dục với nhu cầu phát triển nguồn nhân lực

Đổi mới nội dung, phương pháp giáo dục hướng nghiệp từ cấp trung học cơ sở, giúp học sinh nhận biết năng lực, sở trường, xu hướng nghề nghiệp và nhu cầu nhân lực của địa phương, vùng và quốc gia; tăng cường phối hợp giữa trường trung học cơ sở, trường trung học phổ thông với cơ sở giáo dục nghề nghiệp, giáo dục đại học trong hoạt động trải nghiệm nghề nghiệp; cung cấp thông tin thị trường lao động, ngành nghề mới, các lĩnh vực khoa học cơ bản, kỹ thuật, công nghệ chiến lược và kinh tế xanh.

Thực hiện hiệu quả phân luồng học sinh sau trung học cơ sở và trung học phổ thông; tăng cường liên thông giữa giáo dục phổ thông, giáo dục thường xuyên, giáo dục nghề nghiệp và giáo dục đại học; từng bước tổ chức thực hiện mô hình trung học nghề nhằm mở rộng cơ hội học tập, tăng cường phân luồng học sinh sau trung học cơ sở.

Thứ mười, đẩy mạnh công tác truyền thông và các phong trào thi đua

Chủ động truyền thông đầy đủ, chính xác, kịp thời về các chủ trương, chính sách mới và kết quả đổi mới giáo dục; tăng cường đối thoại, cung cấp thông tin, xử lý nhanh các vấn đề dư luận quan tâm. Nâng cao năng lực truyền thông chính sách của đội ngũ cán bộ quản lý và người đứng đầu cơ sở giáo dục; không để khoảng trống thông tin dẫn đến hiểu sai hoặc tạo dư luận tiêu cực.

Tổ chức hiệu quả các phong trào thi đua yêu nước, gắn thi đua với nhiệm vụ chính trị, chất lượng giáo dục và trách nhiệm của từng tập thể, cá nhân. Kịp thời phát hiện, biểu dương, khen thưởng và nhân rộng các mô hình hay, cách làm sáng tạo, gương nhà giáo, học sinh tiêu biểu; khắc phục bệnh hình thức, chạy theo thành tích trong thi đua, khen thưởng.