Năm học 2026–2027, thành phố Hà Nội lần đầu tiên triển khai công nghệ bản đồ số GIS kết hợp trí tuệ nhân tạo (AI) trong phân tuyến tuyển sinh đầu cấp trực tuyến đối với trẻ mầm non, học sinh lớp 1 và lớp 6.
Việc ứng dụng công nghệ này góp phần nâng cao tính công khai, minh bạch, khách quan trong tuyển sinh, góp phần đẩy mạnh chuyển đổi số trong quản lý giáo dục.
Trao đổi với phóng viên Tạp chí điện tử Giáo dục Việt Nam, ông Nguyễn Quang Tuấn - Phó Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo Hà Nội cho biết, triển khai hiệu quả việc ứng dụng công nghệ bản đồ số GIS kết hợp AI trong phân tuyến tuyển sinh là một trong những nhiệm vụ trọng tâm của ngành Giáo dục và Đào tạo Hà Nội trong năm học vừa qua, nhằm hiện đại hóa công tác quản lý, nâng cao tính công khai, minh bạch, khách quan và tạo thuận lợi hơn cho người dân.
Để triển khai hiệu quả, Sở Giáo dục và Đào tạo Hà Nội đã chủ động tham mưu thành phố ban hành các văn bản chỉ đạo, đồng thời hướng dẫn ủy ban nhân dân các phường, xã, các cơ sở giáo dục rà soát, chuẩn hóa dữ liệu phục vụ tuyển sinh. Trong đó, đặc biệt chú trọng việc rà soát thông tin cư trú của học sinh, chỉ tiêu tuyển sinh, vị trí tọa độ của trường học, địa bàn tuyển sinh, dữ liệu tuyến tuyển sinh trên nền bản đồ số.
Sở Giáo dục và Đào tạo Hà Nội cũng đã phối hợp với các đơn vị kỹ thuật tổ chức tập huấn, hướng dẫn sử dụng hệ thống cho cán bộ phụ trách tuyển sinh tại địa phương và các nhà trường; tổ chức chạy thử nghiệm để phát hiện, điều chỉnh những điểm chưa phù hợp trước khi triển khai chính thức. Bên cạnh đó, Sở yêu cầu các địa phương tăng cường tuyên truyền, hướng dẫn cha mẹ học sinh chuẩn bị đầy đủ thông tin cá nhân, thiết bị kết nối internet và thực hiện đăng ký tuyển sinh đúng hướng dẫn và đúng thời gian quy định.
“Sở đã quán triệt rõ trách nhiệm của từng cấp. Trong đó, ủy ban nhân dân phường, xã chịu trách nhiệm chỉ đạo, rà soát tuyến tuyển sinh, xử lý các trường hợp cần phân bổ thủ công, tuyên truyền và hỗ trợ người dân; các cơ sở giáo dục có trách nhiệm bố trí cơ sở vật chất, nhân sự trực hỗ trợ, tiếp nhận và xử lý hồ sơ theo đúng quy trình. Mục tiêu chung là không để phụ huynh lúng túng, bức xúc; bảo đảm mọi trẻ em trong độ tuổi đều được hướng dẫn đăng ký và tiếp cận cơ hội học tập phù hợp”, Phó Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo Hà Nội Nguyễn Quang Tuấn chia sẻ.
Chuẩn hóa dữ liệu cư trú, trường học và địa bàn tuyển sinh
Thành phố Hà Nội ứng dụng công nghệ bản đồ số GIS giải quyết được nhiều vấn đề bất cập trong tuyển sinh đầu cấp.
Cụ thể, theo ông Tuấn, Hà Nội là đô thị lớn, dân số đông, tốc độ đô thị hóa nhanh, nhu cầu học tập biến động giữa các khu vực. Trước đây, công tác phân tuyến tuyển sinh chủ yếu dựa trên dữ liệu hành chính và xử lý thủ công nên việc xác định khoảng cách, địa bàn tuyển sinh, khả năng tiếp nhận của từng trường còn gặp khó khăn.
Ứng dụng bản đồ số GIS giúp trực quan hóa dữ liệu tuyển sinh trên không gian địa lý, hỗ trợ xác định khu vực cư trú của học sinh, vị trí trường học, khoảng cách di chuyển và địa bàn tuyển sinh một cách rõ ràng hơn. Khi kết hợp với AI, hệ thống có thêm khả năng hỗ trợ phân tích dữ liệu, gợi ý phương án phân tuyến, cảnh báo những khu vực có nguy cơ quá tải hoặc những trường hợp cần rà soát thêm. Nhờ đó, công tác tuyển sinh có cơ sở dữ liệu đầy đủ hơn, giảm phụ thuộc vào xử lý thủ công và hạn chế tối đa yếu tố cảm tính.
Riêng tuyển sinh lớp 1 và lớp 6 các trường công lập, đạt khoảng 98,6%. Tỷ lệ đăng ký cao cho thấy việc chuyển từ phương thức quản lý thủ công sang nền tảng dữ liệu số đã tạo cơ sở quan trọng để ngành Giáo dục và Đào tạo Hà Nội theo dõi, điều hành và hỗ trợ tuyển sinh kịp thời, chính xác hơn.
“Giải pháp này có ý nghĩa rất quan trọng đối với chuyển đổi số của ngành Giáo dục Thủ đô, là bước chuyển từ quản lý dựa trên hồ sơ rời rạc sang quản lý dựa trên dữ liệu số, bản đồ số và quy trình số. Khi dữ liệu được chuẩn hóa, liên thông và cập nhật thường xuyên, ngành giáo dục có thêm căn cứ khoa học để hoạch định mạng lưới trường lớp, dự báo nhu cầu học tập, tham mưu đầu tư cơ sở vật chất và nâng cao chất lượng phục vụ người dân”, ông Tuấn cho biết.
Sau thời gian chạy thử nghiệm và triển khai chính thức, có thể khẳng định hệ thống ứng dụng GIS kết hợp AI đã bước đầu phát huy hiệu quả tích cực trong công tác tuyển sinh đầu cấp của thành phố. Trước hết, hệ thống đã hỗ trợ các địa phương và nhà trường có cái nhìn trực quan hơn về địa bàn tuyển sinh, phân bố học sinh, vị trí trường học và khả năng tiếp nhận của từng cơ sở giáo dục. Đây là cơ sở quan trọng để việc phân tuyến được thực hiện khoa học, minh bạch và phù hợp hơn với thực tế.
Tính đến thời điểm cập nhật ngày 21/7/2026, đối với tuyển sinh lớp 1 các trường công lập năm học 2026–2027, hệ thống ghi nhận 137.622 hồ sơ trên 139.967 chỉ tiêu, đạt 98,32%. Trong đó, có 128.995 hồ sơ đã đăng ký trực tuyến, gồm 122.639 hồ sơ đăng ký cùng địa bàn và 6.356 hồ sơ ở các địa bàn giáp ranh. Còn một số ít hồ sơ chưa đăng ký hoặc đã đăng ký vào các trường chất lượng cao và tư thục.
Đối với tuyển sinh vào lớp 6 các trường công lập, năm học 2026–2027, hệ thống ghi nhận 146.958 hồ sơ trên 148.675 chỉ tiêu; trong đó có 136.523 hồ sơ đã đăng ký trực tuyến, đạt 98,85%; gồm 128.954 hồ sơ đăng ký cùng địa bàn và 7.569 hồ sơ ở các địa bàn giáp ranh. Còn một số ít hồ sơ chưa đăng ký do có các trường hợp học sinh mới chuyển nơi cư trú, từ tỉnh khác hoặc nước ngoài về, đã đăng ký tại trường tư thục hoặc trường chất lượng cao hoặc có hoàn cảnh đặc thù.
Như vậy, riêng hai cấp học lớp 1 và lớp 6, tỷ lệ đã đăng ký tuyển sinh đạt trên 98,6%. Đây là kết quả bước đầu rất quan trọng, thể hiện khả năng tiếp nhận, xử lý và theo dõi dữ liệu tuyển sinh tập trung của toàn Thành phố trên nền tảng số.
Hệ thống đã góp phần giảm đáng kể khối lượng công việc thủ công cho các nhà trường và cán bộ tuyển sinh, nhất là ở các khâu tra cứu địa bàn, đối chiếu tuyến tuyển sinh, hỗ trợ phụ huynh đăng ký, tổng hợp và theo dõi dữ liệu. Thời gian xử lý hồ sơ được rút ngắn hơn so với phương thức truyền thống; phụ huynh có thể chủ động thực hiện đăng ký trực tuyến, theo dõi thông tin và hạn chế việc phải đi lại nhiều lần.
Cơ sở phục vụ điều hành tuyển sinh và quy hoạch mạng lưới trường lớp
Thực tiễn cũng cho thấy, việc ứng dụng công nghệ GIS kết hợp AI trong tuyển sinh đầu cấp đã mang lại nhiều lợi ích thiết thực cho các bên liên quan, đồng thời tạo cơ sở dữ liệu quan trọng để điều hành tuyển sinh và quy hoạch mạng lưới trường lớp một cách khoa học, hiệu quả.
Đối với học sinh, hệ thống góp phần bảo đảm việc phân tuyến khách quan, phù hợp với nơi cư trú và khả năng tiếp nhận của nhà trường.
Đối với phụ huynh, việc đăng ký trực tuyến giúp tiết kiệm thời gian, giảm đi lại, dễ theo dõi thông tin và hạn chế phải nộp hồ sơ thủ công.
Đối với nhà trường, hệ thống giúp giảm khối lượng tổng hợp, rà soát hồ sơ; hỗ trợ theo dõi số lượng đăng ký, hồ sơ chưa đăng ký, hồ sơ khác tuyến, hồ sơ chưa phân bổ để chủ động phương án tiếp nhận.
Đối với cơ quan quản lý, dữ liệu trên bản đồ số là căn cứ quan trọng để điều hành tuyển sinh, nhận diện khu vực quá tải, điều chỉnh phân tuyến và phục vụ quy hoạch mạng lưới trường lớp trong những năm tiếp theo.
Bên cạnh những thuận lợi, do là năm học đầu tiên triển khai với quy mô toàn thành phố, hệ thống còn gặp một số khó khăn do dữ liệu dân cư thường xuyên biến động, nhu cầu tuyển sinh giữa các địa bàn chưa đồng đều và khả năng sử dụng công nghệ thông tin của người dân còn khác nhau. Một bộ phận phụ huynh chưa quen với việc đăng ký tuyển sinh trực tuyến có ứng dụng bản đồ số, do vậy công tác tuyên truyền, hướng dẫn và hỗ trợ trực tiếp tại địa phương, nhà trường cần tiếp tục được chú trọng.
Tuy nhiên, với sự phối hợp chặt chẽ của Ủy ban nhân dân các phường, xã, các cơ sở giáo dục và sự đồng hành của phụ huynh, công tác tuyển sinh đã cơ bản được triển khai thuận lợi, công khai, minh bạch và đúng tiến độ.
Phó Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo Hà Nội cho biết, trong thời gian tới, Sở sẽ tiếp tục hoàn thiện hệ thống theo hướng ổn định, chính xác, thân thiện và dễ sử dụng; chuẩn hóa dữ liệu địa chỉ, tọa độ trường học; nâng cao khả năng cảnh báo quá tải, hỗ trợ phân tuyến và tăng cường hướng dẫn người dân.
“Mục tiêu là phục vụ phụ huynh, học sinh ngày càng tốt hơn, bảo đảm mọi học sinh đều được tiếp cận cơ hội học tập công bằng, thuận lợi và phù hợp”, ông Tuấn chia sẻ.