Vừa qua Bộ Chính trị ban hành Kế hoạch số 06-KH/TW "Thực hiện Kết luận Hội nghị lần thứ ba Ban chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV về tiếp tục hoàn thiện, vận hành hiệu quả mô hình tổ chức tổng thể của hệ thống chính trị, mô hình chính quyền địa phương 2 cấp".
Theo Kế hoạch, việc sắp xếp, tổ chức lại cơ sở giáo dục đại học công lập sẽ thực hiện theo hướng chuyển cơ sở giáo dục đại học đa ngành, đa lĩnh vực về Bộ Giáo dục và Đào tạo hoặc địa phương quản lý; đồng thời sáp nhập, hợp nhất cơ sở giáo dục trên cùng địa bàn, trừ các cơ sở giáo dục thuộc lĩnh vực đặc thù. Mục tiêu đặt ra là giảm tối thiểu 20% đầu mối cơ sở giáo dục đại học công lập, hoàn thành trước ngày 1/4/2027.
Chủ trương này đặt ra yêu cầu rà soát, sắp xếp, tổ chức lại lại mô hình quản lý đối với các trường đại học trực thuộc Bộ, ngành.
Để có góc nhìn tổng quát về thực trạng hoạt động của một số cơ sở giáo dục đại học trực thuộc Bộ, ngành, phóng viên đã tiến hành tìm hiểu thông tin công khai trên website và báo cáo thường niên năm gần nhất của Trường Đại học Lao động - Xã hội thuộc Bộ Nội vụ, Trường Đại học Luật Hà Nội thuộc Bộ Tư pháp, Học viện Dân tộc thuộc Bộ Dân tộc và Tôn giáo về sứ mạng, quy mô người học, tỉ lệ người học tốt nghiệp có việc làm đúng chuyên môn, đề tài nghiên cứu khoa học và tổng thu của nhà trường.
Trường Đại học Lao động - Xã hội công khai thiếu nhiều thông tin
Theo thông tin trên website, sứ mạng của Trường Đại học Lao động - Xã hội là cơ sở giáo dục đại học công lập đào tạo, bồi dưỡng và phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao, có năng lực đổi mới sáng tạo và tư duy phản biện, có khả năng cạnh tranh trên thị trường lao động trong nước và quốc tế; là trung tâm nghiên cứu khoa học, tư vấn chính sách, chuyển giao tri thức và kết quả nghiên cứu trong lĩnh vực lao động - xã hội - quản lý công - kinh tế và kinh doanh, đáp ứng yêu cầu phát triển của ngành Nội vụ, của đất nước và hội nhập quốc tế.
Theo thông tin công khai ngày 12/01/2026 của Trường Đại học Lao động - Xã hội, năm 2025 quy mô người học của nhà trường như sau:
Ở bậc đại học có 11.422 sinh viên đang học; 2.739 sinh viên tuyển mới và 2.716 sinh viên tốt nghiệp.
Ở trình độ thạc sĩ có 218 học viên đang học; 121 học viên tuyển mới; 52 học viên tốt nghiệp.
Ở trình độ tiến sĩ có 36 nghiên cứu sinh đang học; 17 nghiên cứu sinh tuyển mới và 2 nghiên cứu sinh tốt nghiệp.
Ngoài ra, năm 2025 tỉ lệ sinh viên tốt nghiệp đúng thời hạn của trường là 63,00%; tỉ lệ người tốt nghiệp có việc làm đúng chuyên môn là 83%.
Theo quy định tại Thông tư số 09/2024/TT-BGDĐT của Bộ Giáo dục và Đào tạo quy định về công khai trong hoạt động của các cơ sở giáo dục thuộc hệ thống giáo dục quốc dân, cơ sở giáo dục cần công khai kết quả tài chính (công khai kết quả thu chi hoạt động năm báo cáo và năm trước liền kề năm báo cáo), các đề tài nghiên cứu khoa học. Tuy nhiên, trong văn bản công khai của trường phóng viên không tìm thấy những nội dung này.
Trường Đại học Luật Hà Nội nguồn thu chủ yếu đến từ học phí
Theo thông tin giới thiệu trên website, Trường Đại học Luật Hà Nội có sứ mạng là đào tạo nguồn nhân lực pháp luật chất lượng cao; nghiên cứu, chuyển giao các sản phẩm khoa học pháp lý có chất lượng cao và truyền bá tư tưởng pháp lý phục vụ sự nghiệp xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa và hội nhập quốc tế.
Báo cáo gần nhất của nhà trường là Báo cáo thường niên năm 2024 do Phó Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Bá Bình ký ngày 27/6/2025. Theo đó, quy mô người học năm 2024 của trường như sau:
Ở bậc đại học chính quy trường có 11.362 sinh viên đang học; 3.363 sinh viên tuyển mới; 2.978 sinh viên tốt nghiệp. Ngoài ra, hệ vừa làm vừa học trường có 760 học viên đang học; 338 học viên tuyển mới; 510 học viên tốt nghiệp.
Ở trình độ thạc sĩ có 1.786 học viên đang học; 683 học viên tuyển mới; 282 học viên tốt nghiệp.
Ở trình độ tiến sĩ có 246 nghiên cứu sinh đang học; 65 nghiên cứu sinh tuyển mới; 21 nghiên cứu sinh tốt nghiệp.
Về tỉ lệ sinh viên tốt nghiệp đúng hạn của trường năm 2023 là 76,68%, đến năm 2024, tỉ lệ sinh viên tốt nghiệp đúng hạn của trường tăng nhẹ lên 78,23%. Tỉ lệ người tốt nghiệp có việc làm đúng chuyên môn năm 2023 của trường đạt 86,16%, đến năm 2024, tỉ lệ người tốt nghiệp có việc làm đúng chuyên môn đạt 90,9%.
Về các đề tài nghiên cứu khoa học thực hiện trong năm 2024, Trường Đại học Luật Hà Nội thực hiện 38 đề tài, chủ yếu là đề tài cấp cơ sở với tổng kinh phí là 16,123 tỷ đồng. Trong đó, có 1 đề tài cấp Nhà nước (1,329 tỷ đồng); 6 đề tài cấp Bộ, tỉnh (2,630 tỷ đồng); 31 đề tài cấp cơ sở (12,164 tỷ đồng). Ngoài ra, nhà trường không có đề tài hợp tác doanh nghiệp (trong nước); đề tài hợp tác quốc tế nào.
Về kết quả thu chi hoạt động, năm 2023, tổng thu của trường đạt 236,179 tỷ đồng; trong đó, nguồn thu chủ yếu đến từ học phí, lệ phí từ người học với 220,212 tỷ đồng; thu khoa học và công nghệ là 505 triệu đồng.
Năm 2024, tổng thu của nhà trường đạt 333,225 tỷ đồng, nguồn thu cũng chủ yếu đến từ học phí, lệ phí từ người học với 308,557 tỷ đồng. Năm học này, nhà trường không kê khai nguồn thu từ khoa học và công nghệ.
Đáng chú ý, theo Quyết định số 2708/QĐ-BTP ngày 10/11/2023 về việc giao quyền tự chủ tài chính cho Trường Đại học Luật Hà Nội giai đoạn 2023-2025, Trường Đại học Luật Hà Nội được phân loại là đơn vị sự nghiệp công tự bảo đảm chi thường xuyên.
Học viện Dân tộc quy mô đào tạo nhỏ, phụ thuộc lớn vào ngân sách Nhà nước
Theo thông tin trên website, sứ mạng của Học viện Dân tộc là trung tâm khoa học, giáo dục công lập, nghiên cứu về các dân tộc, chiến lược, chính sách dân tộc; đào tạo trình độ đại học, sau đại học góp phần phát triển nguồn nhân lực trình độ cao; bồi dưỡng kiến thức dân tộc cho cán bộ, công chức, viên chức trong nước và quốc tế.
Theo Báo cáo thường niên năm 2025 do Tiến sĩ Phạm Xuân Hoàng ký ngày 12/6/2025, quy mô đào tạo của nhà trường trong năm 2025 khá khiêm tốn. Theo đó, ở bậc đại học trường chỉ có 112 sinh viên đang học, 47 sinh viên tuyển mới.
Bên cạnh đó, theo Quyết định số 125/QĐ-HVDT ngày 30/7/2021 của Học viện Dân tộc về việc ban hành chương trình đào tạo ngành Kinh tế giáo dục vùng dân tộc thiểu số, năm 2021 nhà trường bắt đầu tuyển sinh khóa đầu tiên, thời gian đào tạo 4 năm.
Tuy nhiên, tại Báo cáo thường niên năm 2025, nhà trường kê khai chưa có sinh viên tốt nghiệp nên chưa có thông tin về tỉ lệ sinh viên tốt nghiệp đúng hạn và tỉ lệ người tốt nghiệp có việc làm đúng chuyên môn.
Về đề tài nghiên cứu khoa học thực hiện trong năm, nhà trường thực hiện 14 đề tài với kinh phí là 22,03 tỷ đồng. Trong đó gồm 11 đề tài cấp bộ, tỉnh (21,9 tỷ đồng); 3 đề tài cấp cơ sở (60 triệu đồng).
Về kết quả thu chi hoạt động của nhà trường có sự biến động nhẹ trong 2 năm gần đây. Cụ thể như sau:
Năm 2024, tổng thu của trường là 37,964 tỷ đồng, trong đó, hỗ trợ chi thường xuyên từ Nhà nước/nhà đầu tư là 28,070 tỷ đồng; thu từ học phí, lệ phí từ người học là 314 triệu đồng; thu từ khoa học và công nghệ là 858 triệu đồng.
Năm 2025, tổng thu của trường là 37,164 tỷ đồng, trong đó, hỗ trợ chi thường xuyên từ Nhà nước/nhà đầu tư là 35,264 tỷ đồng; thu từ học phí, lệ phí từ người học là 400 triệu đồng; thu từ khoa học và công nghệ là 500 triệu đồng.
Như vậy, theo khảo sát của phóng viên, trước yêu cầu giảm tối thiểu 20% đầu mối các cơ sở giáo dục đại học công lập, các trường trực thuộc Bộ, ngành đều có những vấn đề cần tiếp tục rà soát, hoàn thiện để nâng cao hiệu quả hoạt động. Cụ thể:
Đối với Trường Đại học Lao động - Xã hội, phóng viên chưa tìm thấy Báo cáo thường niên năm 2025 cũng như một số nội dung về kết quả thu, chi hoạt động và đề tài nghiên cứu khoa học theo quy định của Thông tư 09/2024/TT-BGDĐT. Điều này khiến người học, phụ huynh gặp khó khăn trong việc tiếp cận đầy đủ thông tin về hoạt động của nhà trường.
Đối với Trường Đại học Luật Hà Nội, nhà trường có quy mô đào tạo khá lớn, tuy nhiên, nguồn thu chủ yếu đến từ học phí; hoạt động nghiên cứu chưa ghi nhận đề tài hợp tác với doanh nghiệp trong nước và đối tác quốc tế.
Đối với Học viện Dân tộc, quy mô đào tạo còn khiêm tốn. Bên cạnh đó, nguồn thu chủ yếu đến từ hỗ trợ chi thường xuyên của Nhà nước, trong khi nguồn thu từ học phí và hoạt động khoa học, công nghệ chiếm tỷ trọng nhỏ.
Một trong những nhiệm vụ, giải pháp trong nội dung về hiện đại hóa, nâng tầm giáo dục đại học, tạo đột phá phát triển nhân lực trình độ cao và nhân tài, dẫn dắt nghiên cứu, đổi mới sáng tạo ở Nghị quyết 71-NQ/TW của Bộ Chính trị về đột phá phát triển giáo dục và đào tạo có nêu: Triển khai sắp xếp, tái cấu trúc các cơ sở giáo dục đại học; sáp nhập, giải thể các cơ sở giáo dục đại học không đạt chuẩn;...