Đầu tư công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số đang là xu hướng được nhiều doanh nghiệp lựa chọn để thích ứng với yêu cầu phát triển trong giai đoạn mới. Tuy nhiên, để hiện thực hóa mục tiêu này, không ít doanh nghiệp, đặc biệt là doanh nghiệp khởi nghiệp, vẫn phải đối mặt với nhiều thách thức về nguồn lực, công nghệ và năng lực quản trị.
Khởi nghiệp trong lĩnh vực cơ khí nhiều thách thức
Trao đổi với phóng viên Tạp chí điện tử Giáo dục Việt Nam, ông Phan Văn Dương - Tổng Giám đốc Công ty Cổ phần Cơ khí và Giải pháp Công nghệ CDS Việt Nam (xã Đan Phượng, Hà Nội) cho biết, ông bắt đầu khởi nghiệp từ năm 2017 trong lĩnh vực cơ khí chế tạo và sản xuất công nghiệp.
Sau gần 10 năm hoạt động, doanh nghiệp đã mở rộng quy mô, cung cấp dịch vụ cho nhiều đối tác trong và ngoài nước. Với định hướng phát triển dựa trên kinh nghiệm và đổi mới sáng tạo, công ty hướng tới trở thành một trong những doanh nghiệp có uy tín trong lĩnh vực cơ khí chế tạo tại Việt Nam.
Ông Dương chia sẻ thêm, những năm đầu khởi nghiệp doanh nghiệp gặp nhiều khó khăn về vốn và kinh nghiệm quản trị, tiếp thị, bán hàng, chăm sóc khách hàng. Thách thức càng lớn khi cơ khí chế tạo là lĩnh vực đòi hỏi trình độ kỹ thuật và độ chính xác cao. Ở thời điểm mới thành lập, doanh nghiệp chỉ có một xưởng rộng khoảng 90m2 với các thiết bị cơ bản gồm một máy CNC (thiết bị gia công cơ khí), một máy tiện cơ, một máy phay cơ và một máy khoan.
"Có những ngày, chúng tôi chỉ đến xưởng để kiểm tra, vệ sinh máy móc vì chưa có đơn hàng. Phải sau khoảng 5 tháng hoạt động, doanh nghiệp mới ký được hợp đồng đầu tiên", ông Dương chia sẻ.
Vượt qua giai đoạn khởi nghiệp nhiều thử thách, doanh nghiệp từng bước ổn định hoạt động và mở rộng quy mô sản xuất. Từ một xưởng cơ khí nhỏ với những thiết bị cơ bản, đến nay doanh nghiệp đã nâng diện tích nhà xưởng lên khoảng 1.000m2, đồng thời mở rộng hoạt động tại khu vực phía Nam để đáp ứng nhu cầu của khách hàng.
Doanh nghiệp cũng đã ký kết hợp đồng, cung cấp sản phẩm cho nhiều doanh nghiệp, tập đoàn trong và ngoài nước như SWS, Nitori, Fujifilm, Pioneer, Panasonic... Những kết quả này tạo nền tảng để doanh nghiệp tiếp tục nâng cao năng lực sản xuất, mở rộng thị trường và khẳng định vị thế trong lĩnh vực cơ khí chế tạo.
Chuyển đổi số tối ưu quy trình, năng suất lao động tăng khoảng 30%
Theo ông Dương để doanh nghiệp phát triển bền vững phải đầu tư vào công nghệ và chuyển đổi số. Đối với lĩnh vực này, máy móc, thiết bị đóng vai trò quyết định đến chất lượng sản phẩm và năng suất lao động. Vì vậy, doanh nghiệp ưu tiên đầu tư các dây chuyền, thiết bị hiện đại nhập khẩu từ nước ngoài để nâng cao độ chính xác trong gia công, đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của khách hàng.
Bên cạnh đó, doanh nghiệp chú trọng ứng dụng chuyển đổi số vào hoạt động quản trị và sản xuất. Công ty đã đưa vào sử dụng một số phần mềm quản lý nhằm hỗ trợ điều hành, theo dõi tiến độ công việc, quản lý nhân sự và tối ưu quy trình vận hành. Nhờ vậy, năng suất lao động tăng khoảng 30%, đồng thời lãnh đạo dễ dàng đưa ra quyết định dựa trên dữ liệu thời gian thực.
Ngoài ra, doanh nghiệp ứng dụng các phần mềm thiết kế bản vẽ kỹ thuật trong quá trình sản xuất, giúp rút ngắn thời gian thiết kế, giảm sai sót xuống còn dưới 5% và nâng cao độ chính xác của sản phẩm trước khi đưa vào gia công.
Không chỉ vậy, trước sự phát triển mạnh mẽ của trí tuệ nhân tạo (AI), doanh nghiệp đang từng bước tiếp cận công nghệ này. Dù AI còn khá mới trong lĩnh vực cơ khí nhưng công ty đã chủ động tìm hiểu các giải pháp phù hợp để từng bước đưa vào hoạt động sản xuất, kinh doanh.
Theo đó, đơn vị đang thử nghiệm ứng dụng AI để hỗ trợ phân tích dữ liệu từ quá trình sản xuất, nhận diện những bất thường trong quá trình gia công và đưa ra cảnh báo sớm đối với các vấn đề có thể ảnh hưởng đến chất lượng sản phẩm. Trên cơ sở dữ liệu được thu thập trong quá trình vận hành, hệ thống sẽ hỗ trợ kỹ thuật viên theo dõi các thông số, phát hiện những điểm chưa phù hợp và chủ động điều chỉnh khi cần thiết.
Doanh nghiệp kỳ vọng có thể giảm thời gian kiểm tra thủ công, hạn chế sản phẩm lỗi, giảm thời gian máy móc phải dừng để xử lý sự cố. Về lâu dài, việc tích lũy và phân tích dữ liệu sản xuất cũng tạo cơ sở để doanh nghiệp xác định những công đoạn còn hạn chế, từng bước điều chỉnh quy trình cũng như sử dụng hiệu quả hơn máy móc, nhân lực trong hoạt động gia công cơ khí.
Ở góc nhìn của một doanh nghiệp đã khởi nghiệp thành công, ông Dương cho rằng, bên cạnh nỗ lực của doanh nghiệp, sự đồng hành của cơ quan quản lý có ý nghĩa quan trọng trong việc tạo dựng môi trường thuận lợi cho doanh nghiệp khởi nghiệp.
Mặc dù Hà Nội đã triển khai nhiều chính sách hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa, đặc biệt về chuyển đổi số và đổi mới sáng tạo. Tuy nhiên, để doanh nghiệp khởi nghiệp có thêm động lực phát triển, thành phố cần tiếp tục hoàn thiện cơ chế hỗ trợ theo hướng thiết thực, sát với nhu cầu thực tế của từng nhóm doanh nghiệp.
Trước hết, cần mở rộng chính sách hỗ trợ doanh nghiệp tiếp cận nguồn vốn với lãi suất ưu đãi, nhất là trong giai đoạn đầu mới khởi nghiệp.
Bên cạnh đó, cần tăng cường chương trình tư vấn về quản trị doanh nghiệp, xây dựng thương hiệu, chuyển đổi số và ứng dụng công nghệ mới nhằm giúp doanh nghiệp nâng cao năng lực cạnh tranh.
Việc tạo điều kiện để doanh nghiệp tham gia các chương trình xúc tiến thương mại, kết nối cung - cầu và mở rộng mạng lưới đối tác cũng rất cần thiết. Đây không chỉ là cơ hội giúp doanh nghiệp tìm kiếm khách hàng, mở rộng thị trường mà còn tạo điều kiện để học hỏi kinh nghiệm, tiếp cận các xu hướng công nghệ và mô hình quản trị mới.
Theo ông Dương, doanh nghiệp khởi nghiệp rất cần một hệ sinh thái hỗ trợ đồng bộ. Khi có môi trường thuận lợi cùng các chính sách hỗ trợ phù hợp, doanh nghiệp sẽ có thêm động lực để đầu tư, đổi mới sáng tạo và phát triển bền vững.