Năm 2026, em Dương Thị Huế (sinh năm 2004) xuất sắc trở thành thủ khoa đầu ra ngành Ngôn ngữ Anh của Trường Đại học Ngoại ngữ - Đại học Quốc gia Hà Nội với điểm trung bình tích lũy (GPA) 3.87/4.0. Không chỉ nổi bật với thành tích học tập, nữ sinh còn ghi dấu ấn qua nhiều giải thưởng tại các cuộc thi trong nước và quốc tế, cùng hàng loạt thành tích đáng chú ý trong hoạt động trải nghiệm thực tế và nghiên cứu khoa học.
Hành trình “đi tìm lời giải” cho những điều tò mò
Trao đổi với phóng viên Tạp chí điện tử Giáo dục Việt Nam về quyết định lựa chọn ngành Ngôn ngữ Anh tại Trường Đại học Ngoại ngữ - Đại học Quốc gia Hà Nội (ULIS), Huế cho biết: “Trước ngưỡng cửa đại học, em từng không tránh khỏi cảm giác chênh vênh khi đứng trước nhiều lựa chọn cho tương lai. Tuy nhiên, có một điều em khá chắc chắn, đó là niềm yêu thích dành cho ngoại ngữ - đây là lĩnh vực thế mạnh của em trong suốt những năm học phổ thông.
Từ sở thích và năng lực đó, em quyết định đăng ký theo học ngành Ngôn ngữ Anh. Ban đầu, em xem đây là một lựa chọn tương đối an toàn bởi phù hợp với năng lực và sở thích của bản thân. Thế nhưng, càng học em càng nhận ra, mình không chỉ phù hợp mà còn có thể phát huy tốt năng lực trong lĩnh vực này. Chính quá trình học tập và trải nghiệm tại trường đã giúp lựa chọn an toàn ban đầu dần trở thành một hướng đi mà em nghiêm túc theo đuổi”.
Trong quá trình học tập tại trường, nữ sinh rất hào hứng với nghiên cứu khoa học và cơ duyên đến khi em thực hiện khóa luận tốt nghiệp. Từ một công trình phục vụ việc tốt nghiệp, đề tài sau đó được Huế tiếp tục hoàn thiện để tham gia nghiệm thu nghiên cứu khoa học và giành được giải Nhì cấp trường.
“Em bắt đầu hình thành ý tưởng cho đề tài từ sớm bằng cách duy trì thói quen ghi lại những điều khiến bản thân tò mò. Dù theo học chuyên ngành Biên - Phiên dịch nhưng trong quá trình học, em nhận thấy mình đặc biệt hứng thú với ngôn ngữ học và phân tích diễn ngôn. Ngoài ra, sở thích chụp ảnh khiến em luôn tò mò về ý nghĩa và dụng ý phía sau mỗi bức ảnh, video. Từ đó, em quyết định kết hợp hai vấn đề này thành một đề tài phân tích hình ảnh.
Quá trình tìm kiếm giảng viên hướng dẫn cũng trở thành một kỉ niệm đáng nhớ khi em từng bị từ chối hai lần. Những lời từ chối ban đầu khiến em không tránh khỏi việc hoài nghi năng lực của bản thân nhưng sau đó, em quyết định gác lại những suy nghĩ tiêu cực và tiếp tục tìm kiếm cơ hội. May mắn, em đã gặp được người hướng dẫn phù hợp. Quá trình nghiên cứu giúp em dần nhận ra ngôn ngữ học không chỉ là những kiến thức hàn lâm trong sách vở mà hiện diện trong nhiều khía cạnh của đời sống xã hội, phản ánh tư duy, tâm lý,... Chính sự mở rộng về cách nhìn này khiến em ngày càng hứng thú với nghiên cứu”, Huế bày tỏ.
Theo nữ sinh, giai đoạn khó khăn nhất của quá trình nghiên cứu là xây dựng đề cương và xin duyệt. Có thời điểm, em chỉ ngủ vài tiếng mỗi ngày, thức khuya rồi dậy sớm để kịp tiến độ. Trong những ngày áp lực ấy, sự đồng hành, động viên của gia đình và bạn bè đã trở thành nguồn động lực giúp em giữ tinh thần và kiên trì với đề tài.
Sau khi đề cương được thông qua, quá trình nghiên cứu dần đi vào quỹ đạo. Huế bắt đầu phân tích từng dữ liệu, đồng thời thường xuyên nhận được những góp ý chi tiết từ giảng viên hướng dẫn. Tuy nhiên, thử thách lớn nhất không nằm ở việc phân tích từng dữ liệu riêng lẻ mà là kết nối những phát hiện nhỏ thành một bức tranh tổng thể để trả lời câu hỏi nghiên cứu.
“Có những ngày em mở máy tính nhưng ngồi rất lâu vẫn không thể viết được một dòng. Những lúc như vậy, em tự nhắc bản thân đã đi được hơn hai phần ba chặng đường và nếu bỏ cuộc vào thời điểm đó sẽ rất đáng tiếc”, Huế tâm sự.
Nhìn lại hành trình đã qua, nữ sinh cho rằng giá trị lớn nhất không chỉ nằm ở kết quả khóa luận hay giải thưởng nghiên cứu khoa học mà chính quá trình thực hiện đề tài giúp em hình thành khả năng đặt câu hỏi, tìm kiếm, xử lý tài liệu, phản biện và kiên trì theo đuổi mục tiêu đến cùng.
Bên cạnh học tập và nghiên cứu khoa học, việc tham gia Câu lạc bộ Phát triển Kỹ năng Sư phạm ETDC cũng để lại cho Huế nhiều trải nghiệm đáng nhớ trong những năm tháng sinh viên tại ULIS. Môi trường hoạt động tại đây cũng giúp Huế thử sức ở nhiều công việc khác nhau, từ thiết kế, viết nội dung truyền thông, hỗ trợ kỹ thuật đến tham gia ban tổ chức Cuộc thi Tài năng Sư phạm. Mỗi vị trí đều mang đến một trải nghiệm riêng, đồng thời giúp nữ sinh nhận ra bản thân có thể làm được nhiều điều mà trước đó chưa từng nghĩ tới.
Một trong những kỷ niệm đáng nhớ nhất là lần đầu Huế đến Nhà Nhân đạo ở xã Sóc Sơn (Hà Nội) để dạy học cho các em nhỏ. Lần đầu đứng lớp, em không tránh khỏi sự hồi hộp và lúng túng, chưa biết cách tạo không khí cũng như kết nối với học sinh. Những buổi dạy sau đó, khi có thêm một người bạn đồng hành, Huế lại có cơ hội học hỏi nhiều hơn về kỹ năng sư phạm, từ cách tạo năng lượng cho lớp học, tương tác với học sinh. Từ trải nghiệm này, Huế nhận ra việc tham gia hoạt động tình nguyện không chỉ đơn thuần là mang kiến thức đến cho học sinh mà còn được tiếp thêm những bài học về chuyên môn và cuộc sống từ chính những người đồng hành.
Không có phương pháp học hoàn hảo, chỉ có người học đủ nỗ lực
Chia sẻ về bí quyết trong học tập để đạt được thành tích thủ khoa đầu ra ngành Ngôn ngữ Anh, Huế cho rằng, điều quan trọng trước tiên là mỗi người cần hiểu rõ năng lực của bản thân. Nếu không có lợi thế về thiên phú, người học càng cần bù đắp bằng sự chăm chỉ, kiên trì và nỗ lực nhiều hơn.
Về phương pháp học tập, nữ sinh nhận thấy bản thân tiếp thu hiệu quả nhất vào buổi sáng. Vì vậy, những khi có nhiều bài cần hoàn thành hoặc phải ôn tập những nội dung khó, em thường chủ động dậy sớm để học. Sau mỗi buổi lên lớp, Huế dành khoảng 4-5 tiếng để tự học, đọc lại tài liệu và củng cố kiến thức, thay vì chỉ học để hoàn thành yêu cầu.
Nữ sinh cũng quan tâm đến việc tạo ra không gian học tập phù hợp với khả năng tập trung của bản thân. Việc hiểu được đặc điểm và thói quen học tập của bản thân giúp Huế lựa chọn cách học phù hợp, thay vì cố gắng áp dụng một phương pháp giống với người khác. Theo Huế, học hiệu quả không đơn thuần là tiếp nhận hay ghi nhớ kiến thức từ người khác mà phải biến những kiến thức ấy thành hiểu biết của chính mình.
“Thay vì chỉ đọc đi đọc lại giáo trình, em thường tự tóm tắt nội dung bằng cách hiểu của bản thân. Nếu lý thuyết giúp hiểu bản chất vấn đề thì những tình huống thực tế lại giúp người học hình dung rõ hơn cách vận dụng kiến thức. Việc kết nối lý thuyết với các ví dụ cụ thể cũng giúp em ghi nhớ lâu và hiểu sâu hơn.
Một phương pháp khác được em duy trì là sử dụng sơ đồ tư duy. Việc vẽ sơ đồ không chỉ nhằm hệ thống hóa kiến thức mà còn là quá trình tự sắp xếp, phân loại và kết nối các ý tưởng. Sau khi hoàn thành một sơ đồ tư duy, em có thể hình dung được mối liên hệ giữa các nội dung trong cả một chương học, thay vì ghi nhớ rời rạc từng phần”, Huế cho hay.
Từ trải nghiệm của bản thân, nữ sinh cho rằng người học không nên quá chú trọng vào việc tìm kiếm một “phương pháp học hoàn hảo”. Mỗi người có khả năng tiếp thu và điều kiện tập trung khác nhau. Điều quan trọng là hiểu bản thân học tốt trong hoàn cảnh nào, lựa chọn phương pháp phù hợp và kiên trì với cách học đó. Khi tìm được phương pháp phù hợp với chính mình, việc học sẽ trở nên nhẹ nhàng, chủ động và bền vững hơn.
Từ câu chuyện lựa chọn ngành Ngôn ngữ Anh, Huế cho rằng trước sự phát triển nhanh của AI và những thay đổi trên thị trường lao động, người học vẫn có thể mở rộng cơ hội nếu chủ động cập nhật kiến thức, trau dồi kỹ năng và sẵn sàng thích nghi. Bởi ngành học chỉ là điểm khởi đầu, còn con đường sự nghiệp là một hành trình dài và mỗi người hoàn toàn có thể chủ động định hình hướng đi của mình.
Cuối cùng, nữ thủ khoa tin rằng cơ hội chỉ thực sự đến với những người đã chuẩn bị sẵn sàng. Những điều từng được em xem là xa vời dần trở thành hiện thực nhờ quá trình học tập, trải nghiệm và tích lũy từng ngày. Vì vậy, các bạn sinh viên có thể đặt ra những mục tiêu lớn, nhưng quan trọng hơn là biến mong muốn thành hành động và bền bỉ tiến gần đến điều mình hướng tới.