Tính đến ngày 21/8, đã có hơn 633 nghìn thí sinh xác nhận nhập học đại học trong đợt 1 năm 2026, tăng khoảng 4,2% so với đợt 1 năm 2025. Trong đó, khoảng 212,6 nghìn thí sinh lựa chọn các ngành STEM, chiếm 33,6% tổng số thí sinh xác nhận nhập học.
Trao đổi về kết quả tuyển sinh đại học đợt 1 năm 2026, Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Tiến Thảo - Vụ trưởng Vụ Giáo dục Đại học (Bộ Giáo dục và Đào tạo), cho rằng tuyển sinh năm nay cơ bản ổn định, song cơ cấu nguồn nhân lực đang dịch chuyển rõ hơn về khoa học, công nghệ và những lĩnh vực đất nước đang cần.
Một phần ba thí sinh nhập học lựa chọn các ngành STEM
Đánh giá về kết quả tuyển sinh sau đợt 1, Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Tiến Thảo cho rằng cần nhìn vào số thí sinh đã xác nhận nhập học, bởi đây là dữ liệu phản ánh rõ hơn lựa chọn thực tế của người học.
Tính đến ngày 21/8, hơn 633 nghìn thí sinh đã xác nhận nhập học đại học, tăng khoảng 4,2% so với đợt 1 năm 2025. Quy mô tuyển sinh như vậy được đánh giá là ổn định và tăng nhẹ.
Điểm nổi bật trong bức tranh tuyển sinh đại học năm 2026 nằm ở cơ cấu các nhóm ngành. Có khoảng 212,6 nghìn thí sinh đã xác nhận nhập học vào các ngành STEM, chiếm 33,6% tổng số xác nhận nhập học đại học, tức xấp xỉ một phần ba.
Đáng chú ý, trong 15 nhóm ngành khoa học cơ bản, kỹ thuật then chốt và công nghệ chiến lược thuộc phạm vi Nghị định 179/2026/NĐ-CP, có hơn 121 nghìn người đã xác nhận nhập học, chiếm khoảng 19,1%, gần 1/5 tổng số nhập học đại học.
Trong số này, nhóm ngành khoa học cơ bản có hơn 11 nghìn người học xác nhận nhập học; nhóm ngành kỹ thuật then chốt, công nghệ chiến lược có xấp xỉ 110 nghìn người nhập học.
“Những con số này cho thấy sự chuyển dịch không còn chỉ nằm ở số ngành mở hay chỉ tiêu tuyển sinh, mà đã đi vào quyết định nhập học thực tế của người học”, Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Tiến Thảo nhận định.
Theo Vụ trưởng, tuyển sinh đại học năm 2026 cơ bản ổn định, nhưng cơ cấu nguồn nhân lực đang dịch chuyển rõ hơn về khoa học, công nghệ và những lĩnh vực đất nước đang cần.
Xuất hiện những “cực điểm chuẩn cao” trong một số ngành STEM
Phân tích về chất lượng nguồn tuyển của các nhóm ngành STEM, Vụ trưởng Vụ Giáo dục Đại học lưu ý STEM là một khối rất rộng và phân hóa sâu, vì vậy không nên hiểu rằng tất cả ngành STEM đều có điểm cao.
Điều đáng chú ý là đã xuất hiện những “cực điểm chuẩn cao” ở một số nhóm ngành và chương trình đào tạo, bên cạnh các ngành đào tạo sư phạm, sức khỏe, luật vẫn có mặt bằng điểm chuẩn cao nhất và đồng đều trong thời gian qua.
Trong nhóm trí tuệ nhân tạo, khoa học dữ liệu, nhiều chương trình có điểm chuẩn trên 25 điểm. Riêng các chương trình có tên liên quan vi mạch - bán dẫn, trên 60% lượt ngành có điểm chuẩn từ 22,5 trở lên.
Các nhóm máy tính, điện - điện tử, cơ khí, vật liệu cũng đã xuất hiện nhiều chương trình có nguồn tuyển tốt trên 22,5 điểm.
Ở chiều khác, các lĩnh vực biển và hàng hải, đường sắt đã hình thành quy mô nhập học đáng kể, cho thấy người học bắt đầu quan tâm hơn đến những lĩnh vực gắn với các chiến lược và dự án phát triển dài hạn của quốc gia.
“Tôi cho rằng đây là tín hiệu tích cực. STEM không chỉ tăng về tỷ trọng, mà bên trong STEM đã bắt đầu hình thành những nhóm có sức hút và chất lượng đầu vào cao”, Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Tiến Thảo chia sẻ.
Tuy nhiên, Vụ trưởng cũng cho rằng cần tiếp tục theo dõi trong nhiều năm, bởi lựa chọn ngành còn phụ thuộc vào thị trường lao động, uy tín từng trường và kỳ vọng nghề nghiệp của người học.
Chính sách học bổng tạo “cú hích” bước đầu
Đề cập tác động của chính sách học bổng theo Nghị định 179/2026/NĐ-CP, Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Tiến Thảo cho rằng chính sách đã tạo một “cú hích” bước đầu.
Nghị định 179/2026/NĐ-CP không chỉ xác định những lĩnh vực ưu tiên mà còn tạo hỗ trợ tài chính trực tiếp, với mức học bổng khoảng 3,7 đến 8,4 triệu đồng/tháng tùy đối tượng và trình độ. Theo Vụ trưởng, đây là tín hiệu đủ cụ thể để người học giỏi cân nhắc những ngành vốn có yêu cầu học tập cao, thời gian đào tạo dài hoặc thị trường chưa tự tạo đủ sức hút.
Kết quả xác nhận nhập học cho thấy hơn 121 nghìn sinh viên đã lựa chọn các ngành thuộc 15 nhóm chiến lược, trong đó khoảng 11,4 nghìn thuộc khoa học cơ bản và gần 109,7 nghìn thuộc kỹ thuật then chốt, công nghệ chiến lược. Như vậy, gần 1/5 số sinh viên xác nhận nhập học đại học đang ở trong phạm vi các nhóm ngành được chính sách ưu tiên.
Trên cơ sở tính toán sơ bộ theo tiêu chí nhóm 30% và ngưỡng điểm từ 22,5 trở lên, hiện ước tính khoảng 23 nghìn sinh viên có thể nằm trong phạm vi tiếp tục được xem xét về tiêu chí đầu vào để hưởng học bổng năm học 2026-2027.
Vụ trưởng Vụ Giáo dục Đại học lưu ý đây là số dự kiến, chưa phải số chính thức được cấp học bổng; các cơ sở đào tạo còn phải đối soát dữ liệu và xét đầy đủ điều kiện theo quy định.
“Điều quan trọng hơn con số là chính sách đang chuyển từ định hướng sang tác động thực tế, người học có năng lực nhìn thấy một lựa chọn nghề nghiệp được Nhà nước đầu tư và hỗ trợ cụ thể”, Vụ trưởng nói.
Theo Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Tiến Thảo, đây là tiền đề để thu hút nhân lực cho khoa học cơ bản, bán dẫn, trí tuệ nhân tạo, điện hạt nhân, đường sắt, năng lượng mới, công nghệ biển và các lĩnh vực chiến lược khác. Những lĩnh vực gắn trực tiếp với các chương trình nhân lực quốc gia đã bắt đầu tạo sức hút rõ hơn.
Cơ sở đào tạo cần cải cách hành chính từ bước nhập học sinh viên
Đối với các thí sinh chuẩn bị nhập học, Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Tiến Thảo khuyến nghị sau khi hoàn thành xác nhận nhập học trên hệ thống, cần thực hiện các thủ tục theo đúng hướng dẫn chính thức của trường; kiểm tra kỹ học phí, học bổng, ký túc xá và các khoản phải nộp.
Đặc biệt, thí sinh cần cảnh giác với đường link, tài khoản hoặc yêu cầu chuyển tiền không chính thức, các hình thức giả mạo giấy thông báo trúng tuyển hay kêu gọi đóng góp tài chính, gói học bổng không xác định.
Với các cơ sở đào tạo, Vụ trưởng cho rằng cải cách hành chính cần được thực hiện ngay từ bước nhập học sinh viên. Các trường cần đối soát dữ liệu nhanh, chính xác, giảm tối đa việc yêu cầu người học cung cấp lại thông tin mà hệ thống đã có; sớm xác định đúng đối tượng được xem xét hưởng học bổng theo Nghị định 179/2026/NĐ-CP. Đồng thời, cần sử dụng dữ liệu tuyển sinh và nhập học để rà soát quy mô, cơ cấu ngành, năng lực đào tạo và chất lượng đầu vào.
Với các tân sinh viên, Vụ trưởng nhấn mạnh, “hành trang vào đại học” không chỉ là chiếc máy tính hay bộ hồ sơ nhập học. Quan trọng hơn là khả năng tự học, ngoại ngữ, năng lực bản thân, tính kỷ luật và liêm chính học thuật.
“Trúng tuyển là một thành quả, nhưng chưa phải đích đến. Các em sinh viên hãy chuẩn bị hành trang nghiêm túc, nỗ lực thực học. Trong thời đại trí tuệ nhân tạo, lợi thế lâu dài không nằm ở việc hôm nay chúng ta nhớ được bao nhiêu kiến thức, mà ở khả năng tiếp tục học, thích ứng và giải quyết những vấn đề thực của xã hội và đất nước”, Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Tiến Thảo nhắn nhủ.