Bộ Giáo dục và Đào tạo đã ban hành Thông tư số 74/2026/TT-BGDĐT quy định danh mục ngành đào tạo các trình độ của giáo dục đại học, văn bản có hiệu lực thi hành từ ngày 12/10/2026 và chính thức áp dụng đối với các khóa tuyển sinh từ ngày 1/1/2027.
Danh mục này không chỉ bổ sung, điều chỉnh một số mã ngành mà còn thay đổi tên của nhiều ngành đang có trong danh mục hiện hành. Nhiều ngành có phạm vi chuyên sâu nay được quy về tên ngành rộng hơn, trong khi một số ngành được đổi sang tên gọi mới.
Theo đại diện một số cơ sở giáo dục đại học, việc rà soát, chuẩn hóa thông tin ngành đào tạo cần được thực hiện cẩn trọng, kỹ lưỡng và phải làm rõ mối liên hệ giữa tên ngành mới với chương trình đào tạo để thí sinh hiểu đúng, lựa chọn phù hợp.
Không để sự thay đổi về tên gọi hay mã ngành gây nhầm lẫn hoặc làm gián đoạn hoạt động đào tạo
Theo Thông tư số 74/2026/TT-BGDĐT, trong lĩnh vực Máy tính và Công nghệ thông tin, các ngành Khoa học và kỹ thuật máy tính, Khoa học máy tính và thông tin được quy về Khoa học máy tính. Kỹ thuật phần mềm ô tô được đổi thành Kỹ thuật phần mềm; Quản lý Hệ thống thông tin được đổi thành Hệ thống thông tin.
Hệ thống nhúng và IOT được quy về Kỹ thuật điện tử - viễn thông, trong khi Khoa học dữ liệu và trí tuệ nhân tạo được đổi thành Trí tuệ nhân tạo.
Ở nhóm Công nghệ kỹ thuật, Công nghệ kỹ thuật công trình xây dựng được đổi thành Công nghệ kỹ thuật xây dựng; Công nghệ chế tạo máy được đổi thành Công nghệ kỹ thuật cơ khí.
Trong lĩnh vực Kỹ thuật, Kỹ thuật chế tạo nay được quy về Kỹ thuật cơ khí; Kỹ thuật điện, điện tử được đổi thành Kỹ thuật điện; Kỹ thuật viễn thông được đổi thành Kỹ thuật điện tử - viễn thông.
Trao đổi với phóng viên Tạp chí điện tử Giáo dục Việt Nam, Phó Giáo sư, Tiến sĩ Phan Anh Cang - Phó Hiệu trưởng Trường Đại học Công nghệ Kỹ thuật Vĩnh Long khẳng định, Thông tư số 74/2026/TT-BGDĐT là cơ sở pháp lý quan trọng để các cơ sở giáo dục đại học rà soát, chuẩn hóa thông tin ngành đào tạo, bảo đảm tính thống nhất trong quản lý và tuyển sinh.
Đối với Trường Đại học Công nghệ Kỹ thuật Vĩnh Long, nhà trường xác định việc triển khai Thông tư cần được thực hiện một cách chủ động, thận trọng, đúng quy định, đồng thời bảo đảm tính ổn định trong hoạt động đào tạo và quyền lợi của người học.
Theo thầy Cang, trọng tâm trước mắt là rà soát, đối chiếu toàn bộ danh mục ngành đào tạo hiện có với danh mục mới, đặc biệt là những ngành có sự thay đổi về tên gọi, mã ngành hoặc phạm vi đào tạo. Việc rà soát không chỉ dừng lại ở tên và mã ngành mà còn xem xét mục tiêu, nội dung kiến thức cốt lõi, chuẩn đầu ra và định hướng nghề nghiệp của từng chương trình đào tạo.
Trên cơ sở đó, nhà trường xác định những nội dung cần cập nhật, điều chỉnh cho phù hợp, bảo đảm phản ánh đúng bản chất và đặc trưng của chương trình đào tạo theo quy định tại Điều 5 của Thông tư.
“Đối với công tác tuyển sinh năm 2027, nhà trường chú trọng ba nội dung chính: thứ nhất, cập nhật thống nhất tên ngành, mã ngành và các thông tin liên quan trong đề án, thông tin tuyển sinh và hệ thống quản lý; thứ hai, rà soát chương trình đào tạo để bảo đảm sự phù hợp giữa tên ngành, nội dung đào tạo và chuẩn đầu ra; thứ ba, tăng cường công tác truyền thông, tư vấn tuyển sinh, giúp thí sinh và phụ huynh hiểu rõ những thay đổi, nhất là đối với các ngành được điều chỉnh tên gọi hoặc mã ngành nhưng vẫn kế thừa định hướng đào tạo trước đây.
Chúng tôi cho rằng, điều quan trọng là không để sự thay đổi về tên gọi hay mã ngành gây nhầm lẫn cho thí sinh hoặc làm gián đoạn hoạt động đào tạo. Vì vậy, nhà trường sẽ chú trọng công khai, minh bạch thông tin, giải thích rõ sự tương ứng giữa ngành đào tạo theo danh mục cũ và danh mục mới, đồng thời duy trì tính ổn định của các chương trình đào tạo đang triển khai theo quy định chuyển tiếp”, Phó Hiệu trưởng Trường Đại học Công nghệ Kỹ thuật Vĩnh Long chia sẻ.
Đồng quan điểm, Tiến sĩ Nguyễn Trung Nhân - Trưởng phòng, phòng Đào tạo, Trường Đại học Công nghiệp Thành phố Hồ Chí Minh cho rằng, việc điều chỉnh danh mục ngành đào tạo theo Thông tư 74/2026/TT-BGDĐT là phù hợp với thực tiễn.
Trước đây, có những ngành được mở với mã ngành khác nhau nhưng nội dung, hàm lượng kiến thức tương đối gần nhau. Vì vậy, việc Bộ Giáo dục và Đào tạo rà soát, gom các ngành có nội dung tương đồng sẽ giúp danh mục ngành đào tạo rõ ràng hơn, đồng thời tạo sự phân biệt giữa tên gọi các ngành.
Cùng với việc sắp xếp danh mục ngành, Bộ cũng chú trọng hơn đến chương trình đào tạo theo hướng một ngành có thể bao gồm nhiều chương trình khác nhau. Đây là hướng mở, tạo điều kiện để các cơ sở giáo dục đại học linh hoạt xây dựng chương trình phù hợp với định hướng chuyên môn và nhu cầu thực tiễn. Theo đó, một số nội dung trước đây được xác định là ngành đào tạo có thể chuyển thành chương trình đào tạo thuộc một ngành rộng hơn.
Tuy nhiên, thầy Nhân cũng lưu ý, sự thay đổi này đòi hỏi các trường phải cung cấp thông tin tuyển sinh rõ ràng để thí sinh phân biệt giữa ngành đào tạo và chương trình đào tạo.
“Chương trình đào tạo có thể được hiểu gần với chuyên ngành trước đây, trong khi văn bằng tốt nghiệp được cấp theo tên ngành đào tạo. Vì vậy, nếu không được tư vấn đầy đủ, thí sinh có thể nhầm lẫn giữa chương trình mình theo học và tên ngành ghi trên văn bằng sau khi tốt nghiệp.
Do đó, các cơ sở đào tạo cần công khai thông tin về ngành, chương trình đào tạo và văn bằng dự kiến cấp trong đề án tuyển sinh, giúp thí sinh hiểu rõ nội dung học tập và định hướng chuyên môn trước khi đăng ký.
Các chương trình thuộc cùng một ngành thường có sự khác biệt về kiến thức chuyên môn ở mức khoảng 30%. Bên cạnh đó, chương trình đào tạo còn có thể khác nhau về hình thức tổ chức, chẳng hạn chương trình chuẩn, chương trình giảng dạy hoàn toàn bằng tiếng Anh hoặc chương trình tăng cường tiếng Anh”, Trưởng phòng, phòng Đào tạo, Trường Đại học Công nghiệp Thành phố Hồ Chí Minh bày tỏ.
Nhà trường thực hiện nhiều giải pháp để thí sinh lựa chọn phù hợp với năng lực, sở trường và mục tiêu nghề nghiệp
Trong giai đoạn đầu áp dụng Thông tư số 74/2026/TT-BGDĐT, Phó Giáo sư, Tiến sĩ Phan Anh Cang nhận định những thay đổi về tên gọi hoặc mã ngành có thể khiến thí sinh và phụ huynh cần thêm thời gian tìm hiểu, đối chiếu với các ngành đào tạo trước đây. Điều quan trọng là các cơ sở đào tạo phải làm rõ mối liên hệ giữa tên ngành mới với chương trình đào tạo, các định hướng chuyên sâu và cơ hội nghề nghiệp để thí sinh hiểu đúng, lựa chọn phù hợp.
Để chủ động thích ứng, Phó Hiệu trưởng Trường Đại học Công nghệ Kỹ thuật Vĩnh Long cho biết nhà trường dự kiến rà soát, cập nhật thông tin ngành học trong đề án tuyển sinh năm 2027 và các tài liệu có liên quan; trong đó chú trọng làm rõ tên ngành, mã ngành, nội dung đào tạo, cơ hội nghề nghiệp và những thay đổi so với danh mục trước đây theo hướng không chỉ giới thiệu tên ngành mà còn làm rõ nội dung học tập, định hướng chuyên môn, kỹ năng nghề nghiệp và vị trí việc làm sau tốt nghiệp.
“Nhà trường sẽ chú trọng sự thống nhất về thông tin giữa đề án tuyển sinh, website, các kênh truyền thông chính thức, cổng thông tin tuyển sinh, các ấn phẩm truyền thông và những kênh tư vấn chính thức, hạn chế tình trạng thông tin không thống nhất hoặc gây nhầm lẫn cho thí sinh.
Việc cập nhật thông tin sẽ được phối hợp giữa các đơn vị chuyên môn và bộ phận phụ trách tuyển sinh nhằm giúp thí sinh, phụ huynh tiếp cận thông tin rõ ràng, thuận tiện và có cơ sở lựa chọn ngành học phù hợp”, Phó Giáo sư, Tiến sĩ Phan Anh Cang cho hay.
Cũng theo thầy Cang, thực tế cho thấy, cùng một tên ngành đào tạo nhưng mỗi cơ sở giáo dục đại học có thể xây dựng chương trình với định hướng chuyên môn, thế mạnh và phương pháp đào tạo khác nhau. Vì vậy, công tác tư vấn tuyển sinh không chỉ giúp thí sinh chọn đúng ngành mà còn cần giúp các em hiểu rõ chương trình đào tạo, từ đó lựa chọn phù hợp với năng lực, sở trường và mục tiêu nghề nghiệp.
Để hỗ trợ thí sinh lựa chọn đúng chương trình đào tạo, Trường Đại học Công nghệ Kỹ thuật Vĩnh Long tập trung vào bốn giải pháp: công khai thông tin cụ thể về mục tiêu đào tạo, chuẩn đầu ra, học phần chuyên môn, kỹ năng nghề nghiệp và vị trí việc làm sau tốt nghiệp; đổi mới tư vấn tuyển sinh theo hướng cá nhân hóa, gắn với năng lực và định hướng nghề nghiệp của từng thí sinh; tăng cường các hoạt động trải nghiệm như tham quan phòng thí nghiệm, xưởng thực hành, tìm hiểu công nghệ và giao lưu với doanh nghiệp; đồng thời xây dựng tài liệu đối chiếu trực quan, làm rõ sự khác biệt giữa các chương trình trong cùng một ngành để thí sinh thuận tiện tìm hiểu, lựa chọn và sắp xếp nguyện vọng.
“Việc chọn đúng chương trình đào tạo ngay từ đầu không chỉ cung cấp thông tin để thí sinh đăng ký xét tuyển, mà còn giúp các em đưa ra quyết định có cơ sở và phù hợp với định hướng phát triển lâu dài, góp phần nâng cao động lực học tập, phát huy năng lực cá nhân và tạo nền tảng thuận lợi cho quá trình phát triển nghề nghiệp sau khi tốt nghiệp”, Phó Giáo sư, Tiến sĩ Phan Anh Cang chia sẻ.
Còn theo Tiến sĩ Nguyễn Trung Nhân, cùng một chương trình đào tạo nhưng ở các cơ sở giáo dục đại học khác nhau có thể được xếp vào những ngành khác nhau, tùy thuộc vào định hướng và cách tổ chức đào tạo của từng trường. Chẳng hạn, chương trình đào tạo về đường sắt ở một trường có thể thuộc ngành Giao thông, nhưng ở trường khác lại được xếp vào ngành Công nghệ ô tô hoặc Cơ khí chế tạo máy. Vì vậy, tên văn bằng tốt nghiệp có thể khác nhau, dù chương trình có định hướng chuyên môn tương tự.
Từ thực tế này, Tiến sĩ Nguyễn Trung Nhân khuyến nghị thí sinh không nên chỉ căn cứ vào tên ngành để lựa chọn mà cần tìm hiểu kỹ chương trình đào tạo, kiến thức chuyên môn và vị trí việc làm hướng tới sau khi tốt nghiệp. Đồng thời, các trường cần giải thích rõ mối quan hệ giữa chương trình đào tạo, ngành được cấp bằng và định hướng nghề nghiệp để người học có đủ thông tin đưa ra quyết định phù hợp.
Về công tác tuyển sinh năm 2027, thầy Nhân cho biết các cơ sở đào tạo sẽ cập nhật danh mục ngành theo Thông tư 74/2026/TT-BGDĐT. Tuy nhiên, những điều chỉnh liên quan đến phương thức và tổ hợp xét tuyển cần chờ quy chế tuyển sinh chính thức của Bộ Giáo dục và Đào tạo làm căn cứ triển khai. Sau khi quy chế được ban hành, các trường cần khẩn trương xây dựng đề án và công bố thông tin tuyển sinh theo lộ trình. Theo thầy Nhân, mốc ngày 31/12/2026 là phù hợp để thí sinh có thời gian tìm hiểu, cân nhắc và lựa chọn ngành học.
Đánh giá về mức độ ảnh hưởng của danh mục ngành mới, Tiến sĩ Nguyễn Trung Nhân nhận định, tại Trường Đại học Công nghiệp Thành phố Hồ Chí Minh, việc cập nhật về cơ bản không gây xáo trộn trong công tác tuyển sinh. Dù vậy, các cơ sở đào tạo vẫn cần chủ động rà soát thông tin, bảo đảm đề án tuyển sinh được xây dựng rõ ràng, thống nhất với danh mục ngành mới và giúp thí sinh hiểu đúng chương trình mình đăng ký theo học.
Cùng chia sẻ về công tác tuyển sinh từ năm 2027, đại diện một trường đại học khu vực phía Bắc đánh giá, sự phát triển của công nghệ thông tin, đặc biệt là trí tuệ nhân tạo (AI), cũng đang tạo thêm công cụ hỗ trợ thí sinh trong quá trình định hướng nghề nghiệp.
Thông qua các nền tảng tư vấn và công cụ hỗ trợ lựa chọn ngành học, thí sinh có thể tham khảo mức độ phù hợp của chương trình đào tạo dựa trên năng lực học tập, sở trường và mục tiêu nghề nghiệp. Tuy nhiên, công nghệ chỉ đóng vai trò hỗ trợ; việc lựa chọn vẫn cần có sự tìm hiểu chủ động của thí sinh, kết hợp với tư vấn từ gia đình, người thân và các cơ sở giáo dục đại học.
Đối với việc tra cứu thông tin và sắp xếp nguyện vọng, vị đại diện này khuyến nghị thí sinh cần dành thời gian nghiên cứu kỹ đề án tuyển sinh chính thức của từng trường, không nên lựa chọn nguyện vọng chỉ dựa trên tên ngành hoặc sự hấp dẫn của tên gọi. Trong đề án tuyển sinh, thí sinh cần đặc biệt chú ý các thông tin về tên ngành, mã ngành, mã xét tuyển và những nội dung liên quan đến chương trình đào tạo.
“Việc chuẩn hóa danh mục ngành đào tạo sẽ chỉ thực sự phát huy hiệu quả khi các trường thực hiện tốt trách nhiệm công khai thông tin, còn thí sinh chủ động tìm hiểu và có sự cân nhắc toàn diện trước khi đăng ký.
Thay vì chỉ quan tâm đến một tên ngành cụ thể, các em cần xác định rõ mình sẽ học chương trình nào, được trang bị những năng lực gì và có thể phát triển nghề nghiệp theo hướng nào sau khi tốt nghiệp. Đây là cách tiếp cận cần thiết để hạn chế nhầm lẫn trong tuyển sinh, đồng thời giúp người học đưa ra lựa chọn phù hợp và có trách nhiệm với tương lai của chính mình”, đại diện trường này cho hay.