Theo Thông tư số 74/2026/TT-BGDĐT của Bộ Giáo dục và Đào tạo quy định Danh mục ngành đào tạo các trình độ của giáo dục đại học, từ ngày 1/1/2027, danh mục ngành đào tạo ở các trình độ đại học, thạc sĩ và tiến sĩ sẽ được cập nhật, sắp xếp và chuẩn hóa.
Việc điều chỉnh không chỉ liên quan đến tên gọi, mã ngành mà còn đặt ra yêu cầu đối với các cơ sở đào tạo trong việc rà soát chương trình, cập nhật thông tin tuyển sinh và cung cấp thông tin đầy đủ cho người học.
Theo kế hoạch tuyển sinh đại học, cao đẳng năm 2027 của Bộ Giáo dục và Đào tạo, các cơ sở đào tạo phải công bố thông tin tuyển sinh năm 2027 trên website trước ngày 31/12/2026 để thí sinh có thời gian tìm hiểu, lựa chọn ngành học và chuẩn bị hồ sơ.
Đáng chú ý, thời điểm công bố thông tin tuyển sinh năm nay được đẩy lên sớm hơn so với thông lệ những năm trước, khi các trường thường hoàn thiện và công bố đề án tuyển sinh vào khoảng tháng 3.
Tuyển sinh theo chương trình đào tạo giúp phản ánh đúng hơn nội dung đào tạo
Trao đổi với phóng viên Tạp chí điện tử Giáo dục Việt Nam, Tiến sĩ Đỗ Trọng Tuấn - Phó Hiệu trưởng Trường Đại học Đông Á cho biết, thực hiện Thông tư số 74/2026/TT-BGDĐT, một số ngành đào tạo hiện nay của nhà trường sẽ có sự thay đổi về tên gọi, trong đó có ngành Quản trị dịch vụ du lịch và lữ hành chuyển thành Quản trị khách sạn; ngành Truyền thông đa phương tiện được đổi thành ngành Marketing theo danh mục mới.
Theo Tiến sĩ Đỗ Trọng Tuấn, những thay đổi này không tạo ra khó khăn đáng kể cho công tác tuyển sinh của nhà trường. Bởi lẽ, phương thức tổ chức tuyển sinh hiện nay đã có sự chuyển dịch từ tuyển sinh theo tên ngành sang tuyển sinh theo chương trình đào tạo.
Thực tế, một ngành đào tạo có thể triển khai nhiều chương trình đào tạo với định hướng và nội dung chuyên môn khác nhau. Vì vậy, việc chỉ công bố tên ngành đôi khi chưa phản ánh đầy đủ nội dung mà người học sẽ được tiếp cận.
Chẳng hạn, một trường có thể tuyển sinh ngành Văn học nhưng chương trình đào tạo được thiết kế theo định hướng ứng dụng báo chí. Khi đó, tên ngành được công bố và nội dung đào tạo thực tế có thể chưa tạo được sự tương thích rõ ràng đối với thí sinh.
Hiện nay, trên hệ thống phần mềm tuyển sinh của Bộ Giáo dục và Đào tạo, các cơ sở đào tạo thực hiện đăng ký theo từng chương trình đào tạo, đồng thời nhập tên chương trình để phục vụ công tác tuyển sinh. Do đó, theo thầy Tuấn, việc xác định cụ thể tên chương trình đào tạo giúp thông tin tuyển sinh phản ánh rõ hơn nội dung đào tạo, hạn chế những cách hiểu chưa chính xác về ngành học.
Từ góc độ này, lãnh đạo Trường Đại học Đông Á đánh giá cao những điều chỉnh trong Thông tư 74. Nhà trường cũng đã hoàn thành việc rà soát danh mục ngành đào tạo để chủ động triển khai các bước tiếp theo.
Các trường rà soát danh mục ngành, cập nhật chương trình đào tạo
Cùng với việc chuẩn hóa tên gọi và mã ngành, công tác rà soát, cập nhật chương trình đào tạo cũng đang được các trường triển khai nhằm bảo đảm phù hợp với danh mục mới.
Tiến sĩ Trần Vũ Phương - Trưởng phòng Đào tạo, Trường Đại học Tân Trào cho biết, nhà trường đang tiến hành rà soát danh mục ngành đào tạo theo Thông tư 74 để cập nhật, hoàn thiện đề án tuyển sinh năm 2027.
Theo Tiến sĩ Trần Vũ Phương, danh mục mới góp phần chuẩn hóa tên gọi các ngành đào tạo. Việc điều chỉnh không đơn thuần là thay đổi tên ngành hay mã ngành mà còn tạo cơ hội để các cơ sở đào tạo rà soát chương trình, đổi mới nội dung giảng dạy, bảo đảm quyền lợi người học và đáp ứng tốt hơn nhu cầu nhân lực của xã hội.
Đối với công tác tuyển sinh, Tiến sĩ Trần Vũ Phương lưu ý, điều quan trọng là thí sinh cần phân biệt rõ tên ngành, mã ngành và chương trình đào tạo, nhất là những ngành có sự thay đổi so với danh mục trước đây.
Tại Trường Đại học Quy Nhơn, công tác rà soát cũng đang được triển khai ở cả ba trình độ đại học, thạc sĩ và tiến sĩ.
Tiến sĩ Lê Xuân Vinh - Trưởng phòng Đào tạo, Trường Đại học Quy Nhơn cho biết, nhà trường đã chủ động rà soát, cập nhật và điều chỉnh tên gọi cũng như hệ thống mã ngành đào tạo theo Thông tư 74, hướng tới bảo đảm tính chuẩn hóa, đồng bộ và hội nhập.
Ở trình độ đại học, nhà trường cập nhật hệ thống mã ngành theo cấu trúc 6 chữ số, đồng thời điều chỉnh tên gọi một số ngành theo danh mục mới. Cụ thể, ngành Sư phạm Tiếng Anh (mã ngành cũ 7140231) chuyển thành Sư phạm tiếng nước ngoài (mã ngành mới 140238); ngành Kinh tế (mã ngành cũ 7310101) chuyển thành Kinh tế học (mã ngành mới 310101). Ngành Logistics và Quản lý chuỗi cung ứng được cập nhật mã ngành mới là 340123.
Đối với phần lớn các ngành đại học hiện hành khác như Quản lý giáo dục, Sư phạm Toán học, Công nghệ thông tin, Quản trị kinh doanh..., nhà trường giữ nguyên tên gọi chuyên môn nhưng cập nhật mã ngành theo hệ thống mới.
Ở trình độ thạc sĩ và tiến sĩ, việc điều chỉnh tập trung vào việc quy tụ các chuyên ngành hẹp về những ngành đào tạo có phạm vi rộng hơn, thống nhất theo danh mục chung.
Cụ thể, ở trình độ thạc sĩ, các chuyên ngành Lý luận và phương pháp dạy học bộ môn (Giáo dục thể chất, Tiếng Anh) và Lý luận và phương pháp dạy học (Giáo dục tiểu học) được quy tụ về ngành Lý luận và phương pháp dạy học (mã ngành 140110). Ngành Sinh học thực nghiệm chuyển thành Sinh học (mã ngành 420101); Hóa lý thuyết và hóa lý chuyển thành Hóa lý (mã ngành 440119).
Tương tự, các chuyên ngành Toán giải tích, Đại số và lý thuyết số, Phương pháp toán sơ cấp được thống nhất về ngành Toán học (mã ngành 460101); ngành Kỹ thuật viễn thông chuyển thành Kỹ thuật điện tử - viễn thông (mã ngành 520207).
Ở trình độ tiến sĩ, ngành Hóa lý thuyết và hóa lý được cập nhật thành Hóa lý (mã ngành 440119); các chuyên ngành Toán giải tích, Đại số và lý thuyết số được thống nhất dưới tên ngành Toán học (mã ngành 460101).
Theo Tiến sĩ Lê Xuân Vinh, đối với những ngành có thay đổi tên gọi hoặc cập nhật mã ngành, Trường Đại học Quy Nhơn đặt nguyên tắc bảo đảm tính khoa học, thực tiễn, kế thừa và khả thi trong quá trình điều chỉnh chương trình đào tạo.
Theo đó, nhà trường tiến hành rà soát, tái cấu trúc các học phần nhằm giảm trùng lặp nội dung giữa các môn học, hạn chế những học phần nhỏ từ 1-2 tín chỉ và ưu tiên xây dựng các học phần tích hợp từ 3 tín chỉ trở lên. Các học phần cơ sở ngành và chuyên ngành cũng được bố trí ngay từ năm học đầu tiên nhằm giúp sinh viên sớm định hình định hướng nghề nghiệp.
Về khối lượng học tập, nhà trường dự kiến chương trình đào tạo trình độ cử nhân có từ 120-125 tín chỉ; chương trình chuyên sâu đặc thù trình độ kỹ sư là 150 tín chỉ. Ở trình độ sau đại học, chương trình thạc sĩ có từ 50-60 tín chỉ, chương trình tiến sĩ có từ 90-135 tín chỉ.
Bên cạnh đó, chương trình đào tạo được định hướng cập nhật các khối kiến thức hiện đại, trong đó có năng lực số và trí tuệ nhân tạo (AI), nâng cao năng lực ngoại ngữ, kiến thức pháp luật và tăng thời lượng thực tập thực tế tại doanh nghiệp. Đây là những nội dung nhằm tăng cường khả năng vận dụng kiến thức, kỹ năng thực hành và khả năng thích ứng với yêu cầu của thị trường lao động.
Chủ động cung cấp thông tin để thí sinh tránh nhầm lẫn khi đăng ký xét tuyển
Về lộ trình triển khai, Tiến sĩ Lê Xuân Vinh cho biết, Trường Đại học Quy Nhơn đã xây dựng kế hoạch rà soát và hoàn thiện chương trình đào tạo theo từng giai đoạn.
Từ tháng 10/2026 đến tháng 3/2027, các khoa chuyên môn chủ trì rà soát, lấy ý kiến chuyên gia, nhà tuyển dụng và cựu sinh viên để hoàn thành dự thảo chương trình đào tạo cập nhật.
Trước ngày 30/4/2027, các hội đồng chuyên môn và Hội đồng Khoa học và Đào tạo của trường sẽ tiến hành thẩm định. Dự kiến đến ngày 15/5/2027, Hiệu trưởng ban hành các chương trình đào tạo cập nhật để áp dụng cho khóa tuyển sinh năm 2027 (K50).
Nhà trường cũng chú trọng công tác truyền thông, tư vấn tuyển sinh, trong đó có việc công khai thông tin chương trình đào tạo và đăng tải bảng đối chiếu tên ngành, mã ngành cũ và mới trên cổng thông tin điện tử cùng các kênh truyền thông chính thức.
Theo Tiến sĩ Lê Xuân Vinh, việc cập nhật danh mục ngành đào tạo theo Thông tư 74 không chỉ góp phần đồng bộ hệ thống đào tạo của nhà trường với quy định quản lý chung mà còn giúp tên gọi, cấu trúc ngành phản ánh sát hơn bản chất chuyên môn và yêu cầu nghề nghiệp hiện đại.
Đồng thời, việc chuẩn hóa cũng tạo thuận lợi cho công tác quản lý văn bằng, chứng chỉ, liên thông giữa các trình độ đào tạo; giúp người học và đơn vị tuyển dụng nhận diện rõ hơn lĩnh vực đào tạo, năng lực của người tốt nghiệp.
Trong bối cảnh danh mục ngành đào tạo có nhiều thay đổi từ năm 2027, việc công khai, minh bạch thông tin được xem là yêu cầu quan trọng đối với các cơ sở giáo dục đại học. Thí sinh cần chủ động tìm hiểu tên ngành, mã ngành mới và nội dung chương trình đào tạo của từng trường, thay vì chỉ dựa vào tên gọi quen thuộc trước đây để lựa chọn nguyện vọng.
Đặc biệt, với những ngành có sự thay đổi tên gọi hoặc được sắp xếp lại, thí sinh nên đối chiếu thông tin giữa danh mục cũ và mới, tìm hiểu định hướng chuyên sâu, nội dung học tập và cơ hội nghề nghiệp để có lựa chọn phù hợp.