Thời gian qua, cùng với quá trình đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo, nhiều cơ chế, chính sách đã được ban hành nhằm nâng cao chất lượng dạy và học trong các cơ sở giáo dục. Tuy nhiên, bên cạnh đội ngũ giáo viên, lực lượng nhân viên trường học - những người góp phần bảo đảm hoạt động nhà trường diễn ra ổn định, hiệu quả vẫn còn những "tâm tư" về thu nhập và chế độ đãi ngộ.
Nghị quyết 248/2025/QH15 ngày 10/12/2025 của Quốc hội về một số cơ chế, chính sách đặc thù, vượt trội để thực hiện đột phá phát triển giáo dục và đào tạo nêu rõ, phụ cấp ưu đãi nghề được thực hiện theo lộ trình do Chính phủ quy định đối với cơ sở giáo dục mầm non, giáo dục phổ thông công lập với mức tối thiểu 30% đối với nhân viên. Nội dung này sau đó đã được cụ thể hoá tại dự thảo Nghị định quy định chế độ phụ cấp ưu đãi theo nghề đối với viên chức, người lao động trong các cơ sở giáo dục công lập theo lộ trình rõ ràng.
Trong năm mới, nhân viên trường học và lãnh đạo nhà trường bày tỏ kỳ vọng chính sách phụ cấp ưu đãi theo nghề sẽ chính thức được triển khai vào thực tế.
Mong muốn phụ cấp ưu đãi nghề cho nhân viên trường học sớm đi vào thực tế
Chia sẻ với phóng viên Tạp chí điện tử Giáo dục Việt Nam, Tiến sĩ Hà Văn Hải - Hiệu trưởng Trường Trung học phổ thông Mỹ Tho (xã Phong Doanh, tỉnh Ninh Bình) nhận định, đội ngũ nhân viên trường học là những người “đứng phía sau sân khấu” nhưng giữ vai trò hết sức quan trọng trong hoạt động của nhà trường. Dù không trực tiếp đứng trên bục giảng, họ góp phần bảo đảm mỗi giờ học diễn ra an toàn, hiệu quả và chất lượng.
Chẳng hạn, nhân viên thiết bị chịu trách nhiệm chuẩn bị đầy đủ dụng cụ, hóa chất, phương tiện dạy học, góp phần giúp tiết học thành công. Nhân viên thư viện không chỉ quản lý sách mà còn phải cập nhật đầu sách mới, sắp xếp khoa học, hướng dẫn khai thác cả tài liệu in và tài liệu điện tử, tạo điều kiện để học sinh, giáo viên tiếp cận tri thức một cách thuận lợi, hiệu quả.
Bên cạnh đó, nhân viên y tế thực hiện nhiệm vụ chăm sóc sức khỏe ban đầu cho cán bộ, giáo viên và học sinh; bảo vệ giữ gìn an ninh, trật tự; nhân viên vệ sinh duy trì môi trường học tập sạch sẽ. Tất cả những công việc tưởng chừng thầm lặng ấy lại là nền tảng quan trọng, góp phần xây dựng môi trường giáo dục an toàn, lành mạnh và thân thiện.
Tại dự thảo Nghị định quy định chế độ phụ cấp ưu đãi theo nghề đối với viên chức, người lao động công tác trong các cơ sở giáo dục công lập quy định các vị trí nhân viên trường học được đề xuất được hưởng phụ cấp ưu đãi 20% và được áp dụng từ ngày 1/1/2026 đến hết ngày 31/12/2030.
Từ ngày 1/1/2031, việc thực hiện phụ cấp ưu đãi theo nghề đối với nhân viên trường học sẽ được áp dụng theo quy định tại Nghị quyết số 71-NQ/TW - tức tối thiểu 30%.
Thầy Hải bày tỏ: “Theo tôi, mức phụ cấp ưu đãi 20% cho đội ngũ nhân viên trường học rất hợp lý, thể hiện sự quan tâm và đánh giá đúng vai trò của lực lượng nhân viên trong cơ sở giáo dục công lập. Không chỉ góp phần cải thiện thu nhập, chính sách này còn mang ý nghĩa động viên tinh thần sâu sắc, khẳng định sự ghi nhận của Đảng và Nhà nước đối với những đóng góp bền bỉ, thầm lặng của đội ngũ nhân viên trường học.
Chính sách này không chỉ góp phần cải thiện đời sống mà còn tạo động lực để nhân viên trường học yên tâm công tác, tiếp tục nỗ lực, nâng cao chất lượng phục vụ, đồng hành cùng tiến trình đổi mới giáo dục”.
Tiến sĩ Hà Văn Hải - Hiệu trưởng Trường Trung học phổ thông Mỹ Tho (xã Phong Doanh, tỉnh Ninh Bình). Ảnh: website nhà trường
Trong khi đó, cô Phạm Thị Mai Duyên - Nhân viên thư viện Trường Tiểu học Hòa Bình (xã Sông Ray, tỉnh Đồng Nai) cho biết, hiện nay, để đáp ứng yêu cầu của Thông tư số 16/2022/TT-BGDĐT ngày 22/11/2022 của Bộ Giáo dục và Đào tạo ban hành quy định tiêu chuẩn thư viện cơ sở giáo dục mầm non và phổ thông, nhân viên thư viện trường học phải có trình độ chuyên môn vững vàng và tính đa năng cao trong thực hiện nhiệm vụ.
Nhân viên thư viện không chỉ cần am hiểu các lĩnh vực tri thức gắn với chương trình giáo dục của nhà trường, mà còn phải nắm bắt nhu cầu chuyên môn của giáo viên để kịp thời hỗ trợ đổi mới phương pháp giảng dạy. Việc lựa chọn, giới thiệu và cung cấp nguồn tài liệu phù hợp, phong phú, chất lượng là yếu tố quan trọng giúp giáo viên và học sinh tiếp cận tri thức hiệu quả. Trong đó, phát triển văn hóa đọc được xem là nhiệm vụ cốt lõi của thư viện nhà trường.
Bên cạnh chuyên môn nghiệp vụ, người làm công tác thư viện cần có khả năng tổ chức các hoạt động trải nghiệm, giới thiệu sách, sinh hoạt chuyên đề… nhằm thu hút giáo viên và học sinh tham gia, qua đó phát huy vai trò của thư viện trong môi trường giáo dục.
Đối với cấp tiểu học, kỹ năng giao tiếp và khả năng làm việc với trẻ em càng trở nên quan trọng. Nhân viên thư viện cần xây dựng hình ảnh thân thiện, cởi mở, tạo môi trường học tập tích cực thay vì giữ hình ảnh “thủ thư nghiêm khắc”.
Cô Duyên cho biết thêm, tính đến nay, cô đã có 22 năm 6 tháng công tác ở vị trí nhân viên trường học. Với trình độ đại học, từ tháng 11/2025, cô được nâng mức lương lên khoảng 9,7 triệu đồng/tháng, là mức lương khá cao trong mặt bằng chung. Có những đồng nghiệp của cô mức lương thấp hơn nhiều do hưởng lương trình độ trung cấp.
"Trước đó, năm 2020 mức lương của tôi khoảng 5 triệu đồng/tháng; năm 2023 khoảng 7 triệu đồng/tháng; năm 2024 là 9 triệu đồng/tháng. Mức thu nhập này chỉ đủ trang trải chi phí cá nhân, chưa thể bảo đảm cuộc sống gia đình. Chi phí chăm sóc con cái hiện nay phần lớn do chồng tôi đảm nhận”, cô Duyên nói.
Cô Duyên cho hay, khi Nghị quyết 248 được thông qua và nêu rõ việc nâng phụ cấp ưu đãi nghề đối với cơ sở giáo dục mầm non và phổ thông lên tối thiểu 30% không chỉ góp phần cải thiện thu nhập, ổn định đời sống cho nhân viên trường học mà còn thể hiện sự ghi nhận đối với vai trò thầm lặng nhưng quan trọng của lực lượng này trong hoạt động giáo dục.
“Tôi rất phấn khởi khi đội ngũ nhân viên được quan tâm hơn, thể hiện qua các chính sách thiết thực. Tôi mong chế độ ưu đãi theo nghề cho nhân viên trường học sớm đi vào thực tế để chúng tôi có thêm động lực gắn bó lâu dài, toàn tâm hỗ trợ nhà trường, góp phần thực hiện mục tiêu đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo”, cô Duyên bày tỏ.
Cùng chia sẻ về vấn đề này, cô Lê Thị Hằng - Nhân viên thư viện Trường Tiểu học Thiện Hưng A (xã Thiện Hưng, tỉnh Đồng Nai) cho hay: “Hiện tôi công tác tại trường học của một xã biên giới (trước đây thuộc tỉnh Bình Phước), địa bàn còn nhiều khó khăn. Tôi đã làm nhân viên trường học hơn 15 năm và hiện kiêm nhiệm thủ quỹ và phụ trách thiết bị trường học.
Ngoài việc tổ chức tiết đọc, phối hợp các tiết học gắn với thư viện, nhân viên thư viện phải triển khai các hoạt động phát triển văn hóa đọc, quản lý phần mềm, cập nhật dữ liệu và thực hiện nhiều nhiệm vụ chuyên môn khác. Nếu như trước đây, công việc chủ yếu là quản lý sách, cho mượn và ghi chép sổ sách, thì hiện nay tính chất công việc đã thay đổi rõ rệt, đa dạng và áp lực hơn.
Trong khi giáo viên được hưởng phụ cấp nghề nghiệp, phụ cấp thâm niên và tiền dạy thêm giờ theo quy định, thì nhân viên trường học như tôi chỉ hưởng lương cơ bản và phụ cấp nặng nhọc, độc hại ở mức 0,2. Tôi đang hưởng lương theo trình độ trung cấp, tăng lương hai năm một lần; mỗi lần điều chỉnh chỉ tăng thêm vài trăm nghìn đồng. Hiện với mức lương hơn 7 triệu đồng/tháng, việc trang trải cuộc sống của tôi vẫn còn nhiều khó khăn”.
Với thu nhập như vậy, để có thêm nguồn trang trải chi phí sinh hoạt và chăm lo cho gia đình, cô Hằng phải làm thêm các công việc ngoài giờ, như bán hàng online và nhận công việc thủ công.
Trong bối cảnh yêu cầu công việc ngày càng nâng cao, cô Hằng mong muốn chế độ ưu đãi theo nghề sớm được thực hiện theo đúng lộ trình để tương xứng với trình độ chuyên môn, chất xám và công sức của nhân viên trường học.
"Bước sang năm mới, tôi rất kỳ vọng chính sách nâng phụ cấp cho nhân viên trường học sớm cụ thể hóa thành văn bản luật, góp phần ổn định đời sống và tạo thêm niềm tin cho những nhân viên trường học như chúng tôi", cô Hằng nói.
Chủ động nâng cao năng lực chuyên môn, đáp ứng yêu cầu công việc
Trong bối cảnh chuyển đổi số diễn ra mạnh mẽ trong ngành giáo dục, đội ngũ nhân viên trường học đã và đang chủ động nâng cao năng lực công nghệ thông tin để đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của công việc.
Cô Phạm Thị Mai Duyên chia sẻ, việc đẩy mạnh chuyển đổi số và tăng cường tích hợp công nghệ vào hoạt động nhà trường là xu thế tất yếu, nhân viên trường học buộc phải chủ động nâng cao năng lực chuyên môn để đáp ứng yêu cầu mới.
“Để đáp ứng yêu cầu ứng dụng công nghệ của công việc, tôi cũng chủ động tìm kiếm, đăng ký các khóa học trực tuyến trên mạng. Tuy nhiên, nếu việc học hoặc tham gia thi, kiểm tra chuyên môn diễn ra trong thời gian năm học và trùng với ngày làm việc, thu nhập có thể bị cắt giảm theo quy định của đơn vị. Điều này khiến quá trình tự bồi dưỡng vừa tốn kém chi phí, vừa tạo thêm áp lực cho nhân viên.
Do đó, tôi mong Bộ Giáo dục và Đào tạo cũng như ngành giáo dục địa phương sẽ tổ chức tập huấn riêng cho nhân viên trường học, tập trung vào các công cụ phục vụ công tác chuyên môn để công việc của chúng tôi được hiệu quả hơn”, cô Duyên nêu quan điểm.
Đồng tình với ý kiến trên, cô Lê Thị Hằng cho rằng, hiện nay, việc ứng dụng công nghệ, đặc biệt là trí tuệ nhân tạo (AI), vào công việc đang trở thành yêu cầu mới, đòi hỏi nhân viên trường học phải thay đổi và thích nghi liên tục để theo kịp tiến độ phát triển, đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của công việc.
Để làm được điều đó, cô Hằng chủ động học hỏi từ đồng nghiệp, tham gia các nhóm chuyên môn trên mạng xã hội, tìm kiếm tài liệu và tự bồi dưỡng thêm kiến thức.
Ngoài ra, cô Hằng đề xuất Bộ Giáo dục và Đào tạo cần xem xét bổ sung các chính sách ưu đãi đối với nhân viên trường học ở khu vực biên giới, vùng sâu, vùng xa, vùng có điều kiện kinh tế - xã hội khó khăn.