Thông tư 01/2024/TT-BGDĐT (gọi tắt là Thông tư 01) về Chuẩn cơ sở giáo dục đại học là cơ sở để thực hiện quy hoạch, sắp xếp mạng lưới cơ sở giáo dục đại học; đánh giá và giám sát các điều kiện đảm bảo chất lượng, việc thực hiện trách nhiệm giải trình của các cơ sở giáo dục đại học theo quy định của pháp luật.
Theo quy định, các cơ sở giáo dục đại học phải chốt số liệu vào ngày 31 tháng 12 hằng năm; đối với số liệu về tài chính, thời điểm chốt số liệu là ngày 31 tháng 3 của năm tiếp theo.
Để tìm hiểu rõ hơn về việc đáp ứng các tiêu chuẩn, tiêu chí tại Thông tư 01, phóng viên Tạp chí điện tử Giáo dục Việt Nam gửi câu hỏi tới Học viện Hàng không Việt Nam và đã nhận được chia sẻ của nhà trường.
Nhiều lĩnh vực chưa có giáo sư, phó giáo sư
Tỷ lệ giảng viên toàn thời gian có trình độ tiến sĩ theo điểm a, tiêu chí 2.3, Thông tư số 01/2024/TT-BGDĐT về Chuẩn cơ sở giáo dục đại học quy định: “Không thấp hơn 20% và từ năm 2030 không thấp hơn 30% đối với cơ sở giáo dục đại học không đào tạo tiến sĩ; không thấp hơn 5% và từ năm 2030 không thấp hơn 10% đối với các trường đào tạo ngành đặc thù không đào tạo tiến sĩ".
Theo bảng thống kê đội ngũ giảng viên, viên chức quản lý và nhân viên tại Báo cáo thường niên năm 2024 do Tiến sĩ Nguyễn Thị Hải Hằng - Giám đốc Học viện Hàng không Việt Nam ký cho thấy, tỷ lệ giảng viên có trình độ tiến sĩ của nhà trường trong năm 2024 đạt 25,4%, cao hơn so với chuẩn. Tỷ lệ giảng viên cơ hữu trong độ tuổi lao động đạt 98,2%.
Trao đổi với phóng viên Tạp chí điện tử Giáo dục Việt Nam, Thạc sĩ Vũ Hoàng Minh - Trưởng phòng Khảo thí và Đảm bảo chất lượng, Học viện Hàng không Việt Nam cho biết: “Tại thời điểm tháng 12 năm 2024, tỷ lệ giảng viên có trình độ tiến sĩ của Học viện Hàng không Việt Nam đạt 25,4%. Đến cuối tháng 12 năm 2025 tỷ lệ này đạt 34%, vượt Chuẩn cơ sở giáo dục đại học theo Thông tư 01/2024/TT-BGDĐT ngày 05/02/2024 của Bộ Giáo dục và Đào tạo tính đến năm 2030.
Ước tính cuối quý I năm 2026 và cuối năm 2026, tỷ lệ này đạt tương ứng là 41,2% và trên 50%. Theo chiến lược phát triển Học viện Hàng không Việt Nam đến cuối năm 2030, tỷ lệ giảng viên có trình độ tiến sĩ của Học viện sẽ đạt trên 70%”.
Theo bảng thống kê, nhà trường có tổng 306 giảng viên toàn thời gian; trong đó có 1 giáo sư, 4 phó giáo sư, 86 tiến sĩ, 194 thạc sĩ và 26 cử nhân. Nhiều lĩnh vực của nhà trường hiện chưa có giáo sư, phó giáo sư. Tuy nhiên, khi phóng viên tính tổng đội ngũ giảng viên của từng lĩnh vực cụ thể có số lượng chênh lệch so với báo cáo tính.
Cụ thể, theo báo cáo, ở lĩnh vực Kinh doanh và quản lý, nhà trường có 1 giáo sư, 17 tiến sĩ, 45 thạc sĩ và 2 cử nhân, tổng là 64 giảng viên. Tuy nhiên, theo số liệu phóng viên thống kê, lĩnh vực Kinh doanh và quản lý của trường có tổng là 65 giảng viên.
Ở lĩnh vực Kỹ thuật, nhà trường thống kê có 68 giảng viên; trong đó có 2 phó giáo sư, 26 tiến sĩ, 27 thạc sĩ và 15 cử nhân. Tuy nhiên, theo số liệu phóng viên thống kê, lĩnh vực này của nhà trường có tổng là 70 giảng viên.
Theo báo cáo, lĩnh vực Kiến trúc và xây dựng có 1 phó giáo sư, 8 tiến sĩ, 5 thạc sĩ; tổng là 13 giảng viên. Tuy nhiên, theo số liệu phóng viên thống kê, lĩnh vực này của trường có tổng là 14 giảng viên.
Lĩnh vực Du lịch, khách sạn, thể thao và dịch vụ cá nhân theo báo cáo có 1 phó giáo sư, 8 tiến sĩ, 20 thạc sĩ, 2 cử nhân; tổng là 30 giảng viên. Tuy nhiên, theo số liệu phóng viên thống kê, lĩnh vực này của trường có tổng là 31 giảng viên.
Lý giải về vấn đề này, Thạc sĩ Vũ Hoàng Minh cho biết, cách tính của nhà trường được thực hiện theo nguyên tắc tách biệt giữa học hàm và học vị. Cụ thể, một giảng viên là giáo sư sẽ được thống kê ở cả hai cột “tiến sĩ” và “giáo sư”; tương tự, phó giáo sư cũng được ghi nhận ở cột “tiến sĩ” và “phó giáo sư”. Do học hàm và học vị được tính riêng biệt, nên tổng số giảng viên theo từng lĩnh vực có thể chênh lệch so với phép cộng đơn thuần của từng thành phần.
Nỗ lực đầu tư về cơ sở vật chất
Tiêu chí 3.1, Thông tư số 01/2024/TT-BGDĐT về Chuẩn cơ sở giáo dục đại học quy định: Từ năm 2030, diện tích đất (có hệ số theo vị trí khuôn viên) tính bình quân trên một người học chính quy quy đổi theo trình độ và lĩnh vực đào tạo không nhỏ hơn 25 m², đối với các trường ở thành phố trực thuộc Trung ương là 10 m².
Theo báo cáo, Học viện Hàng không Việt Nam có tổng diện tích đất phục vụ đào tạo là 79.260 m²; diện tích sàn là 40.366 m². Trong đó, cơ sở 1 và cơ sở 2 của trường tại Thành phố Hồ Chí Minh sở hữu diện tích đất lần lượt là 5.502,3 m² và 13.713,2 m²; cơ sở tại tỉnh Khánh Hòa sở hữu 60.045 m². Diện tích sàn tại cơ sở 1 và cơ sở 2 của trường tại Thành phố Hồ Chí Minh lần lượt là 11.093 m² và 18.520 m²; cơ sở tại tỉnh Khánh Hòa sở hữu 10.752,08 m².
Diện tích đất/người học là 8,91 m², chưa đạt Chuẩn cơ sở giáo dục đại học đối với các trường ở thành phố trực thuộc Trung ương; diện tích sàn/người học là 2,87 m².
Chia sẻ về lộ trình đảm bảo Tiêu chí 3.1, Thạc sĩ Vũ Hoàng Minh cho biết: “Theo lộ trình, Học viện Hàng không Việt Nam đã và đang triển khai phát triển cơ sở vật chất, cụ thể là triển khai các dự án đầu tư tăng cường diện tích đất sử dụng phục vụ cho công tác đào tạo giai đoạn năm 2025-2050 để đảm bảo các tiêu chí về cơ sở vật chất theo Chuẩn cơ sở giáo dục đại học.
Cụ thể, tại tỉnh Bắc Ninh, Học viện Hàng không Việt Nam đã triển khai các dự án đầu tư cơ sở 4 tại xã Đại Lai (gần Cảng Hàng không Quốc tế Gia Bình) với quy mô 30ha, dự kiến trong giai đoạn 2026-2030, đáp ứng quy mô đào tạo 12.000 sinh viên.
Tại tỉnh Đồng Nai, Học viện Hàng không Việt Nam sẽ triển khai cơ sở 5 với quy mô 40ha tại xã Phước Thái (gần cảng Hàng không Quốc tế Long Thành) giai đoạn 2030-2050, đáp ứng quy mô đào tạo 16.000 sinh viên”.
Năm 2025, Học viện mở thêm 15 ngành/chuyên ngành mới
Theo bảng quy mô đào tạo, tuyển mới và tốt nghiệp trong năm 2025, trình độ đại học chính quy của Học viện Hàng không Việt Nam có 8.133 sinh viên đang theo học, tuyển mới 3.462 sinh viên và 1.627 sinh viên tốt nghiệp.
Ở trình độ đại học hình thức vừa làm vừa học, nhà trường có 268 sinh viên đang theo học, 115 sinh viên tuyển mới và 35 sinh viên đã tốt nghiệp. Đối với đào tạo sau đại học, trình độ thạc sĩ có 51 học viên đang theo học, tuyển mới 26 học viên và 26 học viên tốt nghiệp.
Theo bảng chỉ số đánh giá về tuyển sinh và đào tạo năm 2024, tỷ lệ sinh viên tốt nghiệp của nhà trường đạt 86%; trong đó có 72,4% sinh viên tốt nghiệp đúng hạn.
Năm 2025, Học viện Hàng không Việt Nam mở thêm 15 ngành/chuyên ngành mới bao gồm: Kinh doanh số, Thương mại quốc tế, Marketing, Công nghệ phần mềm và trí tuệ nhân tạo, Trí tuệ nhân tạo và dữ liệu lớn, Trí tuệ nhân tạo và Internet vạn vật, Điện tử ứng dụng trí tuệ nhân tạo và Internet vạn vật, Điện tử viễn thông trí tuệ nhân tạo, Hệ thống kỹ thuật quản lý bay, Quản lý và khai thác bay, Điện tự động cảng hàng không, Kỹ thuật bảo dưỡng tàu bay, Kỹ thuật thiết bị bay không người lái, Thiết bị bay không người lái và Robotics, Ngôn ngữ Anh ứng dụng.
Theo Thạc sĩ Vũ Hoàng Minh, những ngành/chuyên ngành mới mở của nhà trường trong năm 2025 đều thuộc những lĩnh vực đang cần nhân lực trình độ cao, đón đầu xu thế tương lai như trí tuệ nhân tạo, thiết bị bay không người lái, kinh doanh số,…
“Nhìn chung, bước đầu công tác tuyển sinh các ngành/chuyên ngành mới này đã đạt được những kết quả khá tích cực. Một số ngành chưa đạt được tỷ lệ tuyển sinh 100% như ngành Quản lý và khai thác bay (chương trình học bằng Tiếng Anh) chủ yếu do đầu vào khó và điểm tuyển sinh cao (điểm trúng tuyển theo phương thức xét điểm thi trung học phổ thông năm 2025 là 27 điểm).
Thành quả này có được là nhờ những nỗ lực nghiên cứu, đổi mới phương hướng tuyển sinh, sự đầu tư, nâng cấp chất lượng đào tạo không ngừng và chiến lược đón đầu xu hướng dịch chuyển của thị trường lao động, cũng như sự tin tưởng của phụ huynh, thí sinh vào thương hiệu giáo dục của nhà trường.
Dựa trên những tín hiệu khả quan này, nhà trường dự kiến sẽ tiếp tục điều chỉnh tăng chỉ tiêu tuyển sinh và mở rộng thêm các ngành/chuyên ngành đào tạo mới nhằm đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao cho lĩnh vực hàng không nói riêng và toàn quốc nói chung. Việc mở rộng quy mô sẽ luôn đi kèm với cam kết về nguồn lực giảng viên và cơ sở vật chất, nhằm mục tiêu cao nhất là mang lại giá trị bền vững cho người học và đóng góp thiết thực cho sự phát triển của xã hội”, Thạc sĩ Vũ Hoàng Minh cho hay.