Tính đến thời điểm hiện tại, nhiều trường trung học phổ thông đã tiến hành công tác rà soát và định hướng để học sinh lớp 12 lựa chọn môn thi phù hợp, chuẩn bị cho kỳ thi tốt nghiệp trung học phổ thông năm 2026.
Theo một số lãnh đạo trường trung học phổ thông, phần lớn học sinh đã xác định rõ các môn thi từ sớm, gắn với tổ hợp xét tuyển đại học. Xu hướng lựa chọn môn thi nhìn chung ổn định, phản ánh sự phân hóa theo tổ hợp môn học và định hướng nghề nghiệp của học sinh.
Học sinh lựa chọn cân bằng giữa nhóm môn về khoa học tự nhiên và khoa học xã hội
Chia sẻ với phóng viên Tạp chí điện tử Giáo dục Việt Nam, thầy Nguyễn Đình Bang - Hiệu trưởng Trường Trung học phổ thông Tô Hiệu - Thường Tín (thành phố Hà Nội) cho biết, công tác định hướng lựa chọn môn thi tốt nghiệp trung học phổ thông cho học sinh lớp 12 đã được nhà trường triển khai ngay từ đầu năm học.
Sau khi kết thúc học kỳ 1, nhà trường tiếp tục rà soát, tư vấn để học sinh điều chỉnh nếu cần thiết. Đến thời điểm hiện tại, về cơ bản học sinh đã chốt các môn thi đăng ký để phục vụ cả mục tiêu xét tốt nghiệp trung học phổ thông và xét tuyển đại học.
Về xu hướng lựa chọn môn thi, thầy Nguyễn Đình Bang thông tin, tại Trường Trung học phổ thông Tô Hiệu - Thường Tín, Lịch sử là môn học được học sinh lựa chọn nhiều nhất. Tiếp đến là Tiếng Anh, Vật lý và Hóa học. Trong khi đó, Địa lý có số lượng học sinh đăng ký ít hơn, còn Giáo dục kinh tế và pháp luật là môn có tỷ lệ lựa chọn thấp nhất.
“Xu hướng này nhìn chung không có nhiều thay đổi so với các năm trước, bởi việc lựa chọn môn thi của học sinh phần lớn đã gắn với định hướng nghề nghiệp và tổ hợp xét tuyển đại học từ sớm. Khi học sinh lựa chọn các môn tự chọn ngay từ quá trình học tập ở các lớp trước, các em đã phần nào định hình được lĩnh vực ngành nghề mà mình muốn theo đuổi”, thầy Bang đánh giá.
Ngoài ra, đối với những học sinh còn băn khoăn trong việc lựa chọn môn thi hoặc tổ hợp xét tuyển, nhà trường cũng có chỉ đạo, hướng dẫn giáo viên và tổ chuyên môn tư vấn cho học sinh dựa trên kết quả các đợt khảo sát chất lượng.
“Thông qua việc đánh giá năng lực học tập ở từng môn, giáo viên sẽ đưa ra khuyến nghị để học sinh cân nhắc lựa chọn môn thi phù hợp hơn. Tuy nhiên, số học sinh thay đổi môn thi ở giai đoạn này không nhiều.
Chẳng hạn, trong tổng số 573 học sinh lớp 12, chỉ có một số ít học sinh cân nhắc điều chỉnh, phân vân giữa môn Lịch sử hay Giáo dục kinh tế và pháp luật, chủ yếu nhằm phục vụ mục tiêu xét tốt nghiệp”, thầy Nguyễn Đình Bang cho hay.
Cùng chia sẻ về tình hình đăng ký môn thi của học sinh lớp 12 năm nay, thầy Bùi Văn Đường - Hiệu trưởng Trường Trung học phổ thông Chuyên Hoàng Văn Thụ (phường Hòa Bình, tỉnh Phú Thọ) cho hay, để bảo đảm công tác ôn tập và chuẩn bị cho kỳ thi tốt nghiệp trung học phổ thông, ngay từ đầu năm học, nhà trường đã tiến hành khảo sát, nắm bắt nguyện vọng của học sinh lớp 12 về các môn thi cũng như tổ hợp xét tuyển đại học. Trên thực tế, việc lựa chọn môn thi của học sinh đã sớm được định hướng ngay từ khi các em học lớp 10 và lớp 11.
Cũng theo thầy Đường: “Bên cạnh hai môn bắt buộc là Toán và Ngữ văn, phần lớn học sinh đã xác định khá rõ các môn lựa chọn để phục vụ cho cả mục tiêu xét tốt nghiệp và xét tuyển đại học.
Cùng với đó, do đặc thù là trường chuyên nên xu hướng lựa chọn môn thi tốt nghiệp trung học phổ thông và tổ hợp xét tuyển của học sinh đã có sự phân hóa khá rõ theo từng khối chuyên.
Những học sinh thuộc các lớp chuyên Toán, Vật lý, Hóa học, Sinh học thường lựa chọn các môn thuộc nhóm khoa học tự nhiên để phục vụ cho các tổ hợp xét tuyển đại học liên quan. Trong khi đó, học sinh các lớp chuyên Ngữ văn, Lịch sử, Địa lý, Ngoại ngữ thường có xu hướng lựa chọn các môn thuộc nhóm khoa học xã hội.
Nhìn chung tỷ lệ học sinh lựa chọn các môn thiên về khoa học tự nhiên và khoa học xã hội tương đối cân bằng, do cơ cấu các lớp chuyên trong trường được phân bổ khá đồng đều”.
Trong khi đó, tại Trường Trung học phổ thông Nguyễn Du (phường Lê Thanh Nghị, thành phố Hải Phòng), theo thầy Nguyễn Văn Phúc, phó hiệu trưởng nhà trường thông tin, nếu như những năm trước học sinh của trường có xu hướng lựa chọn nhiều các tổ hợp thiên về khoa học xã hội, thì trong khoảng ba năm trở lại đây xu hướng này đã có sự dịch chuyển rõ rệt.
“Hiện nay, tỷ lệ học sinh lựa chọn các môn thuộc nhóm khoa học tự nhiên để thi tốt nghiệp trung học phổ thông và xét tuyển đại học đang có xu hướng tăng lên. Sự gia tăng này cho thấy học sinh ngày càng quan tâm nhiều hơn đến các ngành đào tạo thuộc lĩnh vực khoa học - công nghệ. Nhờ đó, cơ cấu lựa chọn môn thi của học sinh tại nhà trường không còn nghiêng nhiều về một nhóm môn như trước, mà dần hình thành sự cân bằng hơn giữa các môn khoa học tự nhiên và khoa học xã hội”, thầy Nguyễn Văn Phúc nhận định.
Nhà trường đẩy mạnh ôn tập, khảo sát chất lượng để hỗ trợ học sinh trong giai đoạn nước rút
Song song với việc rà soát, nắm bắt tình hình đăng ký môn thi và tổ hợp xét tuyển đại học, các trường trung học phổ thông cũng triển khai nhiều giải pháp nhằm hỗ trợ học sinh lớp 12 trong giai đoạn ôn tập nước rút. Từ việc phổ biến những điểm mới trong quy chế tuyển sinh đại học năm 2026 đến tổ chức các lớp ôn tập, khảo sát chất lượng, nhà trường đang nỗ lực giúp học sinh bước vào kỳ thi với tâm thế chủ động và vững vàng hơn.
Theo thầy Bùi Văn Đường chia sẻ: “Trên cơ sở nguyện vọng đăng ký môn thi của học sinh, nhà trường đã xây dựng kế hoạch ôn tập phù hợp. Đồng thời, thực hiện chỉ đạo của sở giáo dục và đào tạo, nhà trường đã tổ chức một đợt khảo sát chất lượng học sinh lớp 12, dự kiến trong tháng 4 sẽ tiếp tục tổ chức thêm một đợt khảo sát nữa. Dự kiến sau khi kết thúc chương trình học vào cuối tháng 5, nhà trường sẽ tổ chức thêm một đợt khảo sát nhằm đánh giá toàn diện mức độ sẵn sàng của học sinh trước kỳ thi tốt nghiệp trung học phổ thông năm nay.
Thông qua các đợt khảo sát và thi thử, nhà trường có thể nắm bắt được chất lượng học tập của học sinh, từ đó xác định những nội dung kiến thức học sinh còn thiếu hoặc còn yếu để kịp thời điều chỉnh kế hoạch ôn tập. Đồng thời, kết quả khảo sát cũng giúp học sinh tự đánh giá năng lực của bản thân, từ đó có sự điều chỉnh trong quá trình học tập và ôn luyện”.
Đồng thời, Trường Trung học phổ thông Chuyên Hoàng Văn Thụ cũng tổ chức phân nhóm ôn tập theo năng lực học sinh. Những học sinh có học lực tốt được bố trí các lớp ôn tập chuyên sâu để hướng tới kết quả cao trong kỳ thi và phục vụ xét tuyển vào các trường đại học trọng điểm. Trong khi đó, nhóm học sinh còn hạn chế về kiến thức được sắp xếp lớp riêng để giáo viên tập trung củng cố kiến thức nền tảng, bảo đảm mục tiêu đỗ tốt nghiệp.
“Ngoài ra, nhà trường cũng chú trọng phối hợp với phụ huynh, khuyến khích học sinh xây dựng kế hoạch học tập cá nhân và chủ động trong quá trình ôn luyện. Nhìn chung, học sinh đang tích cực ôn tập và có sự chuẩn bị khá tốt cho kỳ thi sắp tới”, thầy Đường chia sẻ.
Còn theo thầy Nguyễn Văn Phúc, trước những thay đổi trong quy chế tuyển sinh đại học năm nay như thí sinh phải có tổng điểm ba môn thi tốt nghiệp trung học phổ thông đạt tối thiểu 15 điểm theo thang điểm 30 mới đủ điều kiện xét tuyển đại học, hay giới hạn số lượng nguyện vọng đăng ký, cũng như xu hướng giảm tỷ lệ xét tuyển bằng học bạ so với các năm trước, nhà trường đã chủ động triển khai nhiều hoạt động nhằm phổ biến và tư vấn để học sinh nắm bắt kịp thời thông tin. Từ đó, các em có định hướng phù hợp trong việc lựa chọn môn thi và xây dựng kế hoạch học tập, ôn tập hiệu quả.
“Trong bối cảnh xu hướng tuyển sinh năm nay có nhiều điều chỉnh, nhà trường tập trung đẩy mạnh công tác ôn thi tốt nghiệp trung học phổ thông nhằm nâng cao chất lượng kết quả thi.
Đây không chỉ là mục tiêu bảo đảm tốt nghiệp cho học sinh mà còn là cơ sở quan trọng để các em sử dụng kết quả thi trong xét tuyển vào các trường đại học”, Phó Hiệu trưởng Trường Trung học phổ thông Nguyễn Du nhấn mạnh.
Thầy Phúc thông tin thêm, ngay sau khi học sinh đăng ký các môn thi tốt nghiệp trung học phổ thông, nhà trường đã tổ chức các lớp ôn tập theo đúng định hướng và chỉ đạo của Bộ Giáo dục và Đào tạo, đặc biệt là bám sát quy định theo Thông tư số 29/2024/TT-BGDĐT ngày 30/12/2024 do Bộ Giáo dục và Đào tạo ban hành quy định về dạy thêm, học thêm.
Thầy Nguyễn Văn Phúc cho biết, đến thời điểm hiện tại, cả giáo viên và học sinh nhà trường đang tích cực bước vào giai đoạn ôn tập cao điểm theo đúng kế hoạch đã đề ra. Với sự nỗ lực và quyết tâm của thầy và trò, nhà trường kỳ vọng kết quả kỳ thi tốt nghiệp trung học phổ thông cũng như kết quả xét tuyển đại học của học sinh trong năm nay sẽ tiếp tục được nâng cao.
Còn tại Trường Trung học phổ thông Tô Hiệu - Thường Tín, theo thầy Nguyễn Đình Bang chia sẻ, để giúp học sinh bước vào kỳ thi với tâm thế chủ động, nhà trường đã triển khai nhiều giải pháp hỗ trợ.
Thứ nhất, tổ chức dạy học theo đúng chương trình, đồng thời tổ chức các đợt khảo sát chất lượng, thi thử nhằm giúp học sinh làm quen với cấu trúc đề thi và rèn luyện kỹ năng làm bài.
Thứ hai, các tổ chuyên môn cũng xây dựng đề cương ôn tập chi tiết, giúp học sinh hệ thống hóa kiến thức và tập trung vào những nội dung trọng tâm.
Thứ ba, nhà trường khuyến khích học sinh tăng cường tự học, vì sẽ giúp các em củng cố kiến thức và nâng cao khả năng vận dụng khi bước vào phòng thi. Bên cạnh sự hỗ trợ của nhà trường, sự đồng hành, động viên từ gia đình cũng được xem là yếu tố quan trọng giúp học sinh duy trì tâm lý ổn định trong giai đoạn ôn tập.
Thầy Bang cho biết thêm, theo thống kê của nhà trường, trong kỳ thi tốt nghiệp trung học phổ thông năm 2025, tỷ lệ học sinh của trường đỗ tốt nghiệp đạt 100%, tỷ lệ học sinh trúng tuyển vào các trường đại học đạt khoảng 82%. Nhà trường kỳ vọng, năm nay tỷ lệ học sinh theo học bậc đại học sẽ tăng lên.
Do đó, thầy Bang khuyến nghị học sinh khi lựa chọn ngành nghề và sắp xếp nguyện vọng xét tuyển cần cân nhắc kỹ giữa đam mê, năng lực cá nhân và cơ hội trúng tuyển. Cụ thể, trong quá trình đăng ký nguyện vọng, học sinh nên xây dựng chiến lược hợp lý, vừa có nguyện vọng mang tính phấn đấu, vừa có các nguyện vọng phù hợp với năng lực để tăng cơ hội trúng tuyển, tránh rủi ro phải chờ đợi thêm một năm.
Đồng quan điểm, thầy Bùi Văn Đường cũng cho rằng, đối với việc lựa chọn ngành nghề và sắp xếp nguyện vọng xét tuyển đại học, học sinh trước hết cần xác định rõ sở thích và năng lực của bản thân.
“Bên cạnh đó, học sinh cần tìm hiểu kỹ thông tin tuyển sinh của các trường, cân nhắc điểm chuẩn các năm trước cũng như xu hướng ngành nghề trong tương lai để có lựa chọn phù hợp. Việc sắp xếp nguyện vọng cũng cần được nghiên cứu kỹ lưỡng để vừa đúng với mong muốn cá nhân, vừa đảm bảo khả năng trúng tuyển”, Hiệu trưởng Trường Trung học phổ thông Chuyên Hoàng Văn Thụ nhắn nhủ.