Năm 2026 là năm thứ hai Bộ Giáo dục và Đào tạo tổ chức thi môn Tin học trong kỳ thi tốt nghiệp trung học phổ thông. Do đó, công tác tổ chức ôn tập cho học sinh lớp 12 cũng đòi hỏi những yêu cầu cụ thể hơn, đặc biệt trong việc rèn luyện kỹ năng làm bài và nâng cao khả năng vận dụng kiến thức.
Từ thực tế giảng dạy, nhiều giáo viên đã chia sẻ những kinh nghiệm trong quá trình ôn luyện cho học sinh trong giai đoạn nước rút.
Học sinh nên đọc kỹ từng phương án, loại trừ dần các đáp án sai, tránh chọn theo cảm tính
Trao đổi với phóng viên Tạp chí điện tử Giáo dục Việt Nam, thầy Trần Văn Chính - Phó Tổ trưởng chuyên môn tổ Tin học, Trường Trung học cơ sở và Trung học phổ thông Lý Văn Lâm (phường Lý Văn Lâm, tỉnh Cà Mau) cho biết, dù là môn thi mới được đưa vào danh sách môn tự chọn trong kỳ thi tốt nghiệp trung học phổ thông từ năm 2025, nhưng nhìn chung, học sinh của nhà trường thích ứng khá nhanh. Tuy nhiên, đây là năm đầu tiên nhà trường có học sinh đăng ký thi môn Tin học nên quá trình ôn tập vẫn gặp một số khó khăn nhất định. Nhiều em chưa hình thành thói quen học tập một cách hệ thống, đồng thời chưa chú trọng rèn luyện kỹ năng làm bài trắc nghiệm. Đặc biệt, với những học sinh chuyển từ các môn khác sang, các em buộc phải nỗ lực nhiều hơn để theo kịp tiến độ ôn tập.
Theo thầy Chính, học sinh thường mắc các lỗi như đọc chưa kỹ đề, hiểu sai yêu cầu câu hỏi hoặc nhầm lẫn giữa những khái niệm gần giống nhau. Bên cạnh đó, nhiều em có xu hướng học thuộc lý thuyết nhưng chưa hiểu bản chất nên khi thay đổi một chút câu hỏi sẽ dễ khoanh sai đáp án.
Ngoài ra, những nội dung khiến học sinh gặp khó khăn chủ yếu là các câu hỏi vận dụng kiến thức, đặc biệt ở chủ đề F của lớp 10 và lớp 11. Đây là phần kiến thức vừa khó, vừa được học từ lâu nên nhiều em dễ quên và mất điểm. Bên cạnh đó, các câu hỏi yêu cầu xác định cú pháp đúng hoặc sai của các câu lệnh trong HTML và CSS cũng dễ khiến học sinh nhầm lẫn.
“Do đó, đối với dạng câu hỏi vận dụng, tôi luôn dặn học sinh cần rèn thói quen phân tích đề bài một cách chậm và chắc. Trong đó, các em phải xác định rõ yêu cầu của câu hỏi, sau đó liên hệ với kiến thức đã học để tìm ra hướng giải phù hợp. Khi làm bài, học sinh nên đọc kỹ từng phương án, loại trừ dần các đáp án sai trước khi lựa chọn, tránh chọn theo cảm tính. Quan trọng hơn, các em cần tập trung vào bản chất vấn đề thay vì chỉ học thuộc máy móc, đồng thời thường xuyên luyện tập với các câu hỏi tình huống để nâng cao khả năng suy luận.
Đối với dạng câu hỏi đúng - sai, tôi lưu ý học sinh cần đọc thật kỹ phần tình huống dẫn, bởi đây là cơ sở để đưa ra câu trả lời chính xác.
Trong giai đoạn này, học sinh nên hệ thống lại kiến thức theo từng chủ đề. Bên cạnh đó, các em cần giữ tâm lý ổn định, tránh căng thẳng quá mức và phân bổ thời gian ôn tập hợp lý giữa các môn”, thầy Chính đưa ra lời khuyên.
Cùng chia sẻ về phương pháp ôn tập môn Tin học, thầy Nguyễn Văn Tin - Tổ trưởng chuyên môn tổ Tin học, Trường Trung học phổ thông Lê Trung Đình (phường Cẩm Thành, tỉnh Quảng Ngãi) cho biết, qua quá trình ôn luyện từ đầu năm học, lỗi phổ biến của học sinh không nằm ở những câu hỏi khó mà chủ yếu xuất hiện ở các câu hỏi cơ bản. Nguyên nhân là do nhiều em chưa nắm vững kiến thức nền, nhất là các nội dung về thuật toán, tư duy logic và các dạng bài vận dụng quen thuộc.
Bên cạnh đó, nhiều em gặp khó khăn trong việc trau dồi kỹ năng đọc hiểu đề. Không ít học sinh xác định chưa đúng yêu cầu câu hỏi, bỏ sót dữ kiện hoặc hiểu sai từ khóa, dẫn đến lựa chọn đáp án sai dù nội dung kiến thức không quá phức tạp.
“Theo tôi quan sát, có những em vẫn làm sai câu hỏi rất cơ bản do đọc lướt, không phân tích kỹ đề bài. Đây là lỗi đáng tiếc và hoàn toàn có thể khắc phục nếu được rèn luyện kỹ năng làm bài thường xuyên.
Bên cạnh đó, nhà trường đã triển khai phương pháp ôn tập bám sát đề minh họa từ năm trước của Bộ Giáo dục và Đào tạo, kết hợp giữa việc hệ thống hóa kiến thức và tăng cường luyện đề. Hàng tuần, học sinh được ôn tập lại các chuyên đề trọng tâm, sau đó làm các đề thi thử hoặc đề luyện tập theo đúng cấu trúc đề thi. Sau mỗi lần làm bài, giáo viên tiến hành chữa chi tiết, phân tích từng câu hỏi nhằm giúp học sinh hiểu rõ bản chất và nhận diện những lỗi sai thường gặp. Cách làm này giúp các em rút kinh nghiệm kịp thời và hạn chế lặp lại sai sót ở những lần làm bài tiếp theo”, thầy Tin bày tỏ.
Song song với công tác ôn tập, thầy Tin cho biết, nhà trường tăng cường tổ chức các đợt thi thử nội bộ nhằm giúp học sinh làm quen với áp lực phòng thi, đồng thời rèn luyện kỹ năng phân bổ thời gian khi làm bài. Dự kiến, mỗi học sinh sẽ tham gia ít nhất hai lần thi thử trước kỳ thi chính thức, với hình thức và cấu trúc tương tự kỳ thi tốt nghiệp trung học phổ thông. Thông qua các đợt thi này, giáo viên cũng có cơ sở đánh giá mức độ nắm vững kiến thức của từng học sinh để kịp thời điều chỉnh phương pháp ôn tập phù hợp.
Ở giai đoạn ôn tập nước rút, theo thầy Tin, học sinh cần giữ tâm lý ổn định. Do đó, thay vì học dàn trải, các em cần tập trung củng cố kiến thức cốt lõi, ưu tiên những nội dung thường xuất hiện trong đề thi. Bên cạnh đó, học sinh luyện tập theo từng dạng đề, kết hợp rèn kỹ năng đọc đề, xác định từ khóa và phân tích yêu cầu câu hỏi sẽ giúp các em nâng cao tốc độ cũng như độ chính xác khi làm bài.
“Trong quá trình ôn luyện, học sinh cần chủ động rà soát lại những lỗi sai thường gặp, từ đó rút kinh nghiệm và tránh lặp lại trong các lần làm bài sau. Việc duy trì thói quen luyện đề đều đặn, kết hợp với hệ thống hóa kiến thức một cách khoa học sẽ giúp các em củng cố nền tảng vững chắc hơn.
Tôi cho rằng chỉ cần nắm chắc kiến thức cơ bản, ôn tập có định hướng và giữ được sự bình tĩnh trong phòng thi, học sinh hoàn toàn có thể đạt kết quả tốt ở môn Tin học”, thầy Tin nhấn mạnh.
4 yếu tố then chốt giúp học sinh đạt điểm cao môn Tin học
Thầy Nguyễn Hồng Phương - Giáo viên môn Tin học, Trường Trung học phổ thông Nguyễn Đức Mậu (xã Quỳnh Phú, tỉnh Nghệ An) cho biết, do đây mới là năm thứ hai kỳ thi được tổ chức trên phạm vi cả nước nên không chỉ học sinh mà ngay cả nhiều trường học còn lúng túng trong quá trình ôn luyện và định hướng nội dung.
Theo thầy Phương, qua các đợt kiểm tra thử cũng như trong quá trình giảng dạy, giáo viên nhận thấy học sinh thường bị mất điểm ở phần kiến thức lớp 11. Đây là nội dung mà học sinh đã được học từ trước nhưng chưa được ôn tập đầy đủ trong giai đoạn nước rút. Nhiều em có xu hướng dồn trọng tâm vào kiến thức lớp 12, trong khi đề thi vẫn có những câu hỏi cơ bản liên quan đến chương trình lớp 11 dẫn đến việc làm bài thiếu chính xác.
“Từ thực tế giảng dạy, tôi nhận thấy kỹ năng làm bài của học sinh vẫn còn những hạn chế nhất định. Do đó, các em cần nắm chắc kiến thức nền, làm bài cẩn thận và đảm bảo độ chính xác ở những câu dễ, tránh những sai sót không đáng có.
Bên cạnh đó, học sinh cần rèn luyện thói quen đọc kỹ đề bài, xác định rõ yêu cầu của câu hỏi và nhận diện chính xác các từ khóa quan trọng trước khi lựa chọn đáp án. Học sinh nên chủ động loại trừ các phương án sai để nâng cao độ chính xác khi làm bài. Đồng thời, học sinh cần tăng cường luyện tập với nhiều dạng đề khác nhau để làm quen với cấu trúc đề thi và cải thiện tốc độ xử lý câu hỏi.
Trong quá trình ôn tập, học sinh cần hệ thống hóa kiến thức theo từng chủ đề để ghi nhớ lâu hơn và vận dụng linh hoạt hơn. Học sinh cũng cần thường xuyên rà soát lại những lỗi sai đã mắc phải để kịp thời điều chỉnh và tránh lặp lại trong các lần làm bài sau.
Khi đã có nền tảng kiến thức vững chắc và phương pháp ôn tập phù hợp, học sinh có thể tự tin bước vào kỳ thi và đạt kết quả tốt”, thầy Phương bày tỏ.
Từ thực tế giảng dạy và theo dõi quá trình ôn luyện, thầy Phương nhấn mạnh, để đạt kết quả tốt ở môn học này, học sinh không chỉ cần nắm vững kiến thức mà còn phải có chiến lược ôn tập phù hợp.
Thứ nhất, học sinh cần xây dựng kế hoạch ôn tập rõ ràng và có tính cá nhân hóa. Mỗi học sinh cần xác định được điểm mạnh, điểm yếu của bản thân để phân bổ thời gian hợp lý cho từng phần kiến thức. Việc học sinh lập kế hoạch cụ thể theo tuần hoặc theo giai đoạn sẽ giúp quá trình ôn tập của các em có định hướng, tránh tình trạng học dàn trải hoặc bỏ sót nội dung quan trọng.
Thứ hai, học sinh cần chủ động hệ thống hóa kiến thức theo từng chuyên đề. Thay vì học rời rạc, học sinh nên liên kết các nội dung với nhau để hiểu nội dung kiến thức sâu hơn và dễ dàng vận dụng khi làm bài. Học sinh có thể sử dụng sơ đồ tư duy, bảng tổng hợp hoặc ghi chú ngắn gọn để củng cố kiến thức một cách khoa học và dễ nhớ.
Thứ ba, học sinh cần duy trì trạng thái tâm lý ổn định trong suốt quá trình ôn tập và khi bước vào phòng thi. Tâm lý căng thẳng hoặc chủ quan đều có thể ảnh hưởng đến kết quả làm bài của các em. Do vậy, các em nên giữ tâm lý bình tĩnh, tự tin và tập trung để phát huy tốt năng lực, xử lý câu hỏi chính xác hơn, đặc biệt trong những tình huống cần suy luận.
Thứ tư, học sinh cần thường xuyên tự đánh giá quá trình học tập của bản thân. Thông qua các bài kiểm tra hoặc đề thi thử, học sinh có thể nhận diện được những nội dung còn yếu, từ đó điều chỉnh phương pháp ôn luyện cho phù hợp.