Trên địa bàn Hà Nội tập trung khoảng 1/3 số trường đại học, học viện và cao đẳng của cả nước. Số sinh viên học tập tại Thủ đô chiếm tới 40% tổng số sinh viên toàn quốc. [1]
Quyết định số 2512/QĐ-UBND phê duyệt Quy hoạch tổng thể Thủ đô Hà Nội tầm nhìn 100 năm định hướng phát triển khu vực nội đô lịch sử, nội đô mở rộng; cải tạo không gian các trường đại học, bệnh viện trong khu vực nội đô; từng bước chuyển đổi chức năng thành các trung tâm nghiên cứu, chuyển giao công nghệ, đổi mới sáng tạo, không gian văn hóa, không gian công cộng,... Hình thành cơ sở thứ hai tại các đô thị bên ngoài nhằm giảm tải cho khu vực nội đô, đồng thời làm tiền đề, động lực hình thành, phát triển đô thị khu vực bên ngoài.
Về phương hướng phát triển giáo dục và đào tạo, thực hiện lộ trình di dời các cơ sở giáo dục đại học, giáo dục nghề nghiệp từ khu vực nội đô lịch sử ra các cực tăng trưởng để hình thành các đô thị đại học tập trung, hiện đại và đồng bộ về hạ tầng kỹ thuật, hạ tầng xã hội. Đối với cơ sở phải di dời toàn bộ, ưu tiên chuyển đổi công năng quỹ đất cũ tại nội đô để bổ sung hạ tầng cho giáo dục phổ thông, các công trình tiện ích công cộng và không gian xanh. Thành phố có cơ chế hỗ trợ đầu tư xây dựng hạ tầng đồng bộ tại địa điểm mới.
Đối với cơ sở không thuộc diện di dời toàn bộ, khuyến khích mở rộng quy mô tại các cơ sở mới; phần diện tích tại nội đô thực hiện tái cấu trúc, ưu tiên phục vụ nghiên cứu khoa học, chuyển giao công nghệ, đổi mới sáng tạo, đào tạo sau đại học và đào tạo nghề chất lượng cao.
Khu vực nội đô lịch sử và nội đô mở rộng thuộc Đô thị Hữu ngạn sông Hồng, được xác định nằm ở phía Nam sông Hồng, phạm vi ranh giới phía Tây đến vành đai xanh sông Đáy, phía Nam giáp đường Vành đai 4 và Đô thị Thể thao.
Khu vực nội đô lịch sử bao gồm các địa bàn thuộc các quận cũ gồm: Hoàn Kiếm (nay là các phường Hoàn Kiếm, Cửa Nam, Hồng Hà); Ba Đình (nay là các phường Ba Đình, Ngọc Hà, Giảng Võ); Đống Đa (nay là các phường Đống Đa, Kim Liên, Văn Miếu - Quốc Tử Giám, Láng, Ô Chợ Dừa); Hai Bà Trưng (nay là các phường Hai Bà Trưng, Vĩnh Tuy, Bạch Mai) và Tây Hồ (nay là các phường Tây Hồ, Phú Thượng, Xuân Đỉnh).
Đối với khu vực nội đô lịch sử hiện tập trung 19 cơ sở giáo dục đại học. Nhiều trường nằm tại các vị trí trung tâm với quỹ đất hạn hẹp, điều kiện cơ sở vật chất chưa đáp ứng đầy đủ các tiêu chuẩn hiện hành.
5 cơ sở giáo dục đại học trong khu vực nội đô lịch sử đạt Chuẩn về cơ sở vật chất
Thông tư số 01/2024/TT-BGDĐT của Bộ Giáo dục và Đào tạo về Chuẩn cơ sở giáo dục đại học quy định:
Tiêu chí 3.1. Từ năm 2030, diện tích đất (có hệ số theo vị trí khuôn viên) tính bình quân trên một người học chính quy quy đổi theo trình độ và lĩnh vực đào tạo không nhỏ hơn 25 m², đối với các trường ở thành phố trực thuộc Trung ương là 10 m².
Tiêu chí 3.2. Diện tích sàn xây dựng phục vụ đào tạo trên số người học chính quy quy đổi theo trình độ và lĩnh vực đào tạo không nhỏ hơn 2,8 m².
Đối chiếu theo Chuẩn cơ sở giáo dục đại học, theo Báo cáo thường niên năm 2024 và năm 2025 (số liệu năm 2024), phóng viên Tạp chí điện tử Giáo dục Việt Nam thống kê thấy có 5 cơ sở giáo dục đại học trong khu vực nội đô lịch sử đủ điều kiện về diện tích đất, diện tích sàn bình quân trên một người học bao gồm: Học viện Âm nhạc Quốc gia Việt Nam, Trường Đại học Công đoàn, Trường Đại học Thủy lợi, Trường Đại học Xây dựng Hà Nội, Trường Đại học Y Hà Nội.
Học viện Âm nhạc Quốc gia Việt Nam có trụ sở chính tại số 77 đường Hào Nam, phường Ô Chợ Dừa, Hà Nội. Theo Báo cáo thường niên năm 2024, nhà trường có tổng 22.389 m² diện tích đất và 55.972,5 m² diện tích sàn. Trong đó, trụ sở chính của trường có diện tích đất là 18.985 m² và 4.7462,5 m² diện tích sàn. Diện tích đất/người học là 12 m² và diện tích sàn/người học là 34,25 m².
Tại Trường Đại học Công đoàn, Báo cáo thường niên năm 2024 cho thấy, nhà trường có tổng 271.461 m² diện tích đất và 50.392 m² diện tích sàn. Trong đó có 21.061 m² diện tích đất và 36.442 m² diện tích sàn tại trụ sở chính, nằm ở số 169 đường Tây Sơn, phường Kim Liên, Hà Nội. Diện tích đất/người học là 34 m² và diện tích sàn/người học là 5,45 m².
Trụ sở chính của Trường Đại học Thủy lợi tại số 175 đường Tây Sơn, phường Kim Liên, Hà Nội. Theo Báo cáo thường niên năm 2025 (số liệu năm 2024), nhà trường có tổng 719.857 m² diện tích đất và 75.974 m² diện tích sàn; trong đó, tại trụ sở chính có 649.400 m² diện tích đất và 130.850 m² diện tích sàn. Ở năm 2024 và năm 2025, diện tích đất/người học giữ ổn định với 25 m². Diện tích sàn/người học năm 2024 là 3,01 m² và tăng lên 3,02 m² ở năm 2025.
Còn tại Trường Đại học Xây dựng Hà Nội, theo Báo cáo thường niên năm 2024, diện tích đất/người học là 13,19 m² và diện tích sàn/người học là 2,81 m². Nhà trường có 3 cơ sở đào tạo đều nằm trong khu vực nội đô lịch sử bao gồm:
Trụ sở chính tại số 55 đường Giải Phóng, phường Bạch Mai, Hà Nội có 27.915 m² diện tích đất và 54.407 m² diện tích sàn.
Cơ sở Phúc Xá tại ngõ 65 phố Phúc Xá, phường Hồng Hà, Hà Nội có 399 m² diện tích đất và 500 m² diện tích sàn.
Diện tích của nhà trường trong Đại học Bách khoa Hà Nội tại số 1 đường Đại Cồ Việt, phường Bạch Mai, Hà Nội có 3.027 m² diện tích đất và 2.549 m² diện tích sàn.
Ký túc xá tại số 72 phố Trần Đại Nghĩa, phường Bạch Mai, Hà Nội có 7.747 m² diện tích đất và 2.082 m² diện tích sàn.
Theo Báo cáo thường niên năm 2025 (số liệu năm 2024) của Trường Đại học Y Hà Nội, nhà trường có 6 cơ sở đào tạo tại Hà Nội và 2 phân hiệu tại tỉnh Thanh Hóa với tổng 193.765,5 m² diện tích đất và 180.062 m² diện tích sàn.
Trong đó, trường có 3 cơ sở nằm trong khu vực nội đô lịch sử bao gồm Trụ sở chính tại số 1 đường Tôn Thất Tùng, phường Kim Liên với 107.149 m² diện tích đất và 127.555 m² diện tích sàn; cơ sở Tăng Bạt Hồ tại số 48 phố Tăng Bạt Hổ, phường Hai Bà Trưng với 2.791 m² diện tích đất và 2.930 m² diện tích sàn; cơ sở Lý Thường Kiệt tại số 42C phố Lý Thường Kiệt, phường Cửa Nam với 160 m² diện tích đất và 160 m² diện tích sàn.
Trường Đại học Y Hà Nội có diện tích đất/người học là 30,7 m² và diện tích sàn/người học là 8,07 m².
Diện tích đất/người học của nhiều trường đại học trong khu vực nội đô lịch sử chưa rõ thông tin
Bên cạnh 5 cơ sở giáo dục đại học nêu trên, khu vực nội đô lịch sử còn tập trung thêm 14 cơ sở giáo dục đại học khác, gồm: Đại học Bách khoa Hà Nội, Học viện Hành chính và Quản trị công, Học viện Ngân hàng, Học viện Ngoại giao, Học viện Phụ nữ Việt Nam, Trường Đại học Dược Hà Nội, Trường Đại học Kinh doanh và Công nghệ Hà Nội, Đại học Kinh tế Quốc dân, Trường Đại học Luật Hà Nội, Trường Đại học Mở Hà Nội, Trường Đại học Mỹ thuật Công nghiệp, Trường Đại học Mỹ thuật Việt Nam, Trường Đại học Ngoại thương, Trường Đại học Văn hóa Hà Nội.
Đáng chú ý, Học viện Hành chính và Quản trị công, Trường Đại học Kinh doanh và Công nghệ Hà Nội, Trường Đại học Mỹ thuật Công nghiệp và Trường Đại học Mỹ thuật Việt Nam chưa công bố báo cáo thông tin công khai cũng như số liệu về cơ sở vật chất trong các năm 2024, 2025.
Chi tiết diện tích đất, diện tích sàn của các trường còn lại trong khu vực nội đô lịch sử theo Báo cáo thường niên năm 2024 và Báo cáo thường niên năm 2025 (số liệu năm 2024)
| STT | Tên trường | Địa chỉ trụ sở chính | Diện tích đất/sinh viên | Diện tích sàn/sinh viên | Tổng diện tích |
| 1 | Đại học Bách khoa Hà Nội | Số 1 đường Đại Cồ Việt, phường Bạch Mai, Hà Nội | Từ năm 2030 mới tính | 4,74 m² | 256.360 m² diện tích đất; 349.099 m² diện tích sàn |
| 2 | Học viện Ngân hàng | Số 12 phố Chùa Bộc, phường Kim Liên, Hà Nội | 2,264 m² | 3,12 m² | 60.217 m² diện tích đất; 92.625 m² diện tích sàn |
| 3 | Học viện Ngoại giao | Số 69 phố Chùa Láng, phường Láng, Hà Nội | Từ năm 2030 mới tính | 2,87 m² | 30.269,3 m² diện tích đất; 21.096 m² diện tích sàn |
| 4 | Học viện Phụ nữ Việt Nam | Số 68 đường Nguyễn Chí Thanh, phường Láng, Hà Nội | 9,7 m² (năm 2025: 8,8 m²) | 3,3 m² (năm 2025: 4,07 m²) | 57.031,9 m² diện tích đất; 21.134,8 m² diện tích sàn |
| 5 | Trường Đại học Dược Hà Nội | Số 13-15 phố Lê Thánh Tông, phường Cửa Nam, Hà Nội | 2,9 m² | 3,9 m² | 220.109,7 m² diện tích đất; 18.908 m² diện tích sàn |
| 6 | Đại học Kinh tế Quốc dân | Số 207 đường Giải Phóng, phường Bạch Mai, Hà Nội | Từ năm 2030 mới tính | 2,85 m² | 123.522 m² diện tích đất; 155.464 m² diện tích sàn |
| 7 | Trường Đại học Luật Hà Nội | Số 87 đường Nguyễn Chí Thanh, phường Láng, Hà Nội | 1,06 m² | 2,78 m² | 112.190,4 m² diện tích đất; 52.534 m² diện tích sàn |
| 8 | Trường Đại học Mở Hà Nội | Số B101 phố Nguyễn Hiền, phường Bạch Mai, Hà Nội | 3,42 m² | 2,82 m² | 55.006,5 m² diện tích đất; 50.363 m² diện tích sàn |
| 9 | Trường Đại học Ngoại thương | Số 91 phố Chùa Láng, phường Láng, Hà Nội | 4,36 m² | 2,81 m² | 81.424 m² diện tích đất; 54.161 m² diện tích sàn |
| 10 | Trường Đại học Văn hóa Hà Nội | Số 418 đường La Thành, phường Ô Chợ Dừa, Hà Nội | 2,71 m² | 4,27 m² | 20.329,1 m² diện tích đất; 32.034 m² diện tích sàn |
Tài liệu tham khảo:
[1] https://nhandan.vn/di-doi-truong-dai-hoc-khong-gia-tang-ap-luc-cho-noi-do-post952878.html