Bộ Giáo dục và Đào tạo yêu cầu các cơ sở giáo dục đại học rà soát mức thu học phí năm học 2026-2027 theo từng trình độ, ngành và chương trình đào tạo. Đặc biệt, xem xét kỹ căn cứ xác định mức thu, chi phí đào tạo, điều kiện bảo đảm chất lượng đối với những ngành có học phí cao hoặc tăng mạnh so với năm học trước.
Việc xác định, điều chỉnh học phí phải đúng quy định pháp luật, hạn chế tăng ở mức cao, đột ngột, bảo đảm hài hòa giữa yêu cầu nâng cao chất lượng đào tạo và khả năng tiếp cận giáo dục đại học của người học.
Bên cạnh đó, các trường phải thực hiện đúng cơ chế thu học phí theo Nghị định 238/2025/NĐ-CP, trong đó học phí đại học được thu tối đa 10 tháng/năm; trường hợp thu theo tín chỉ, tổng học phí toàn khóa không vượt mức quy định khi thu theo năm học.
Đồng thời, thực hiện đầy đủ chính sách miễn, giảm, hỗ trợ học phí; tăng cường học bổng, hỗ trợ chi phí học tập, tạo điều kiện tiếp cận chính sách tín dụng dành cho học sinh, sinh viên, nhất là người học có hoàn cảnh khó khăn.
Ngay khi có yêu cầu của Bộ Giáo dục và Đào tạo, một số cơ sở giáo dục đại học đã tiến hành rà soát, bảo đảm mức thu học phí đúng quy định và khẳng định có chính sách hỗ trợ, học bổng sinh viên.
Trường đại học rà soát căn cứ thu, kiểm soát mức tăng học phí
Trao đổi với phóng viên Tạp chí điện tử Giáo dục Việt Nam, Phó Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Hải Đăng - Phó Hiệu trưởng Trường Đại học Khoa học và Công nghệ Hà Nội cho biết, mức thu học phí tại cơ sở giáo dục đại học bảo đảm nguyên tắc bù đắp chi phí, có tích lũy theo quy định của luật và lộ trình tính đúng, tính đủ chi phí, điều kiện kinh tế - xã hội, tốc độ tăng chỉ số giá tiêu dùng và tốc độ tăng trưởng kinh tế.
Đối với chương trình đào tạo của cơ sở giáo dục đại học công lập đạt kiểm định chất lượng giáo dục, cơ sở được tự xác định mức thu học phí trên cơ sở định mức kinh tế - kỹ thuật do trường ban hành, đồng thời phải công khai và giải trình với người học, xã hội.
“Với những trường chưa xây dựng định mức kinh tế - kỹ thuật mà xác định học phí dựa trên các khoản chi dự kiến, ước tính, thì có thể dẫn đến mức thu học phí thiếu chính xác. Trước đây, một số trường chưa xây dựng đề án này nhưng vẫn trình phương án thu học phí để hội đồng trường xem xét, phê duyệt. Đây cũng là một trong những nguyên nhân khiến mức học phí tại một số cơ sở giáo dục đại học có thể vượt quá chi phí thực tế”, thầy Đăng chia sẻ.
Đối với Trường Đại học Khoa học và Công nghệ Hà Nội, nhà trường đã xây dựng định mức kinh tế - kỹ thuật với các nội dung cụ thể. Các khoản chi đều được thanh tra, kiểm toán và đánh giá không có vấn đề. Việc minh bạch thu - chi, công khai và kê khai đầy đủ các khoản thu cũng giúp nhà trường kiểm soát mức học phí, tránh tình trạng thu vượt quy định.
Về lộ trình điều chỉnh học phí, thầy Đăng cho biết, sau dịch COVID-19, mỗi năm học nhà trường đều thực hiện tăng học phí, nhưng không quá 6% so với năm học trước. Và dự kiến năm học tới cũng như vậy.
Trong khi đó, Phó Giáo sư, Tiến sĩ Đinh Công Tuấn – Hiệu trưởng Trường Đại học Văn hóa Hà Nội cho hay, nhà trường thực hiện điều chỉnh học phí theo đúng quy định, với mức tăng khoảng 10% mỗi năm, không vượt mức này.
"Về nguyên tắc, mọi phương án tăng học phí đều phải căn cứ vào các quy định của pháp luật. Những năm gần đây, mức tăng học phí của trường trung bình không quá 10% theo quy định. Việc điều chỉnh không thực hiện đột ngột, quá nhanh hoặc tăng ở mức cao”, thầy Tuấn chia sẻ.
Còn theo hiệu trưởng một trường đại học ở Hà Nội, trước yêu cầu của Bộ Giáo dục và Đào tạo về rà soát, chấn chỉnh việc thực hiện quy định học phí năm học 2026-2027, nhà trường đã chủ động rà soát toàn bộ phương án thu học phí đối với từng ngành, chương trình đào tạo, đối chiếu mức thu với định mức kinh tế - kỹ thuật và chi phí đào tạo thực tế.
“Đối với những chương trình có mức học phí cao hoặc mức điều chỉnh lớn so với năm học trước, nhà trường đã tiến hành đánh giá kỹ các căn cứ xác định học phí, điều kiện bảo đảm chất lượng và khả năng chi trả của người học để có phương án phù hợp; có báo cáo về cơ quan quản lý nhà nước.
Trên cơ sở rà soát, nhà trường điều chỉnh lộ trình tăng học phí theo hướng ổn định, tránh tăng cao hoặc đột ngột, bảo đảm đúng yêu cầu”, vị hiệu trưởng chia sẻ.
Cam kết nâng cao chất lượng đào tạo, hỗ trợ học bổng sinh viên
Nhiều ý kiến cho rằng, việc tăng học phí cần đi đôi với trách nhiệm nâng cao chất lượng đào tạo và bảo đảm quyền lợi người học. Bên cạnh việc cải thiện chương trình, đội ngũ giảng viên và điều kiện học tập, các trường cần có chính sách hỗ trợ phù hợp.
Chia sẻ về điều này, Hiệu trưởng Trường Đại học Văn hóa Hà Nội khẳng định, đối với nhà trường, mức hỗ trợ, học bổng thường được điều chỉnh tương ứng với lộ trình tăng học phí nhằm bảo đảm quyền lợi của người học.
“Bởi, sinh viên đóng học phí nhiều hơn thì nên được hưởng chế độ tốt hơn", thầy Tuấn chia sẻ.
Nhấn mạnh đến trách nhiệm của nhà trường khi điều chỉnh học phí, thầy Tuấn cho biết, nhà trường cam kết nâng cao chất lượng đào tạo thông qua việc củng cố đội ngũ giảng viên, đổi mới chương trình đào tạo và cải thiện điều kiện học tập.
Cụ thể, thời gian vừa qua, nhà trường đã tuyển dụng khoảng 10 giảng viên có chức danh giáo sư, phó giáo sư và trình độ tiến sĩ từng công tác tại các viện nghiên cứu đầu ngành, nhằm tăng cường chất lượng đội ngũ giảng dạy và nghiên cứu cho nhà trường.
Bên cạnh đó, nhà trường tập trung nâng cao chất lượng chương trình đào tạo, cập nhật giáo trình theo hướng sát với nhu cầu xã hội. Đặc biệt, đối với các chương trình đào tạo thuộc lĩnh vực văn hóa, nhà trường chú trọng cập nhật nội dung theo định hướng phát triển công nghiệp văn hóa, phù hợp với chủ trương, định hướng đang được Đảng và Nhà nước quan tâm chỉ đạo.
Cũng theo thầy Tuấn, nhà trường đã trang bị đầy đủ điều hòa, máy chiếu phục vụ hoạt động giảng dạy và học tập, trong khi một số cơ sở giáo dục đại học hiện vẫn chưa có đầy đủ các thiết bị này.
Thực hiện yêu cầu rà soát mức thu học phí của Bộ Giáo dục và Đào tạo, thầy Tuấn cho biết thêm: “Nhà trường đã cử cán bộ nắm bắt tâm tư, nguyện vọng của sinh viên, chủ động trao đổi và giải quyết những thắc mắc liên quan đến quyền lợi, chế độ, chính sách hỗ trợ người học.
Hiện nay công tác hậu kiểm được đẩy mạnh. Do đó, nhà trường càng phải nghiêm túc và chủ động trong việc thực hiện các quy định của pháp luật”, thầy Tuấn chia sẻ.
Còn với hiệu trưởng một trường đại học ở Hà Nội bày tỏ, nhà trường đang tiếp tục rà soát chính sách học bổng, miễn giảm và hỗ trợ học phí, dành thêm nguồn lực hỗ trợ sinh viên có hoàn cảnh khó khăn, nhất là những em theo học các chương trình có mức thu học phí cao.
Nhà trường cũng chỉ đạo các đơn vị chức năng tăng cường đối thoại, tiếp nhận phản hồi và giải đáp kịp thời thắc mắc của sinh viên, bảo đảm quyền lợi người học trong quá trình thực hiện chính sách học phí.
Sinh viên phản ánh học phí kỳ cuối tăng gấp đôi, Trường ĐH Khoa học xã hội và Nhân văn TPHCM lý giải
Nhấn mạnh đến trách nhiệm của cơ sở giáo dục đại học trong việc tăng học phí phải gắn với cam kết bảo đảm chất lượng đào tạo, Phó Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Hải Đăng cho biết, nhà trường có nhiều đối tác quốc tế và mỗi năm tiếp tục mở rộng thêm một đối tác.
Đơn cử, trong các chương trình đào tạo song bằng, sự tham gia của đối tác quốc tế vào quá trình triển khai chương trình được xem là một yếu tố “bảo chứng” cho chất lượng đào tạo.
Hơn nữa, nhà trường cũng chú trọng công tác kiểm định chất lượng giáo dục. Năm 2023, trường đạt kiểm định chất lượng giáo dục đối với cơ sở giáo dục; năm 2025, nhà trường có 4 chương trình đào tạo đạt chuẩn kiểm định chất lượng giáo dục. Và năm 2026, nhà trường tiếp tục có 4 chương trình đào tạo thực hiện kiểm định chất lượng giáo dục theo chuẩn quốc tế. Ngoài ra, nhà trường còn tích cực tham gia các bảng xếp hạng quốc tế nhằm đánh giá, khẳng định chất lượng đào tạo.
"Tất cả những điều kiện bảo đảm và nâng cao chất lượng đào tạo là nghĩa vụ mà nhà trường phải thực hiện khi tăng học phí", thầy Đăng nhấn mạnh.
Còn về thực hiện chính sách hỗ trợ người học, theo thầy Đăng, hiện đã có chính sách hỗ trợ thông qua Nghị định số 179/2026/NĐ-CP của Chính phủ quy định chính sách học bổng cho người học các ngành khoa học cơ bản, kỹ thuật then chốt và công nghệ chiến lược, tạo thêm nguồn lực đáng kể cho sinh viên. Bên cạnh đó, nhà trường cam kết thực hiện chính sách học bổng theo quy định của nhà nước, trong đó dành 8% cho quỹ học bổng. Và thực tế, có những năm, kinh phí chi cho học bổng của trường cao hơn mức này, đạt khoảng 10%.