Trong bối cảnh cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ tư đang diễn ra mạnh mẽ, các lĩnh vực công nghệ cao như tự động hóa, trí tuệ nhân tạo, hệ thống cảm biến, định vị và phương tiện tự hành ngày càng phát triển, kéo theo nhu cầu lớn về nguồn nhân lực có trình độ chuyên môn sâu. Điều này cũng đặt ra yêu cầu đối với các cơ sở giáo dục đại học phải không ngừng đổi mới chương trình đào tạo, đồng thời mở thêm những ngành học mới nhằm đáp ứng nhu cầu thực tiễn của thị trường lao động và xu thế phát triển của khoa học công nghệ.
Đón đầu xu hướng này, năm 2026, Trường Đại học Công nghiệp Thành phố Hồ Chí Minh (IUH) chính thức tuyển sinh chuyên ngành Kỹ thuật Radar - Dẫn đường, thuộc ngành Công nghệ kỹ thuật điện tử - viễn thông. Không chỉ hướng tới đào tạo kỹ sư làm chủ các công nghệ radar và dẫn đường hiện đại, chuyên ngành học còn được kỳ vọng đáp ứng nhu cầu nhân lực cho các lĩnh vực công nghiệp, giao thông, hàng không, quốc phòng và chuyển đổi số.
Để làm rõ hơn về mục tiêu đào tạo, chương trình học cũng như triển vọng nghề nghiệp của chuyên ngành Kỹ thuật Radar - Dẫn đường, phóng viên Tạp chí điện tử Giáo dục Việt Nam đã trao đổi với Phó Giáo sư, Tiến sĩ Mai Thăng Long - Trưởng khoa Công nghệ Điện tử, Trường Đại học Công nghiệp Thành phố Hồ Chí Minh.
Phóng viên: Thưa Phó Giáo sư, Tiến sĩ Mai Thăng Long, năm 2026, Trường Đại học Công nghiệp Thành phố Hồ Chí Minh lần đầu tuyển sinh chuyên ngành Kỹ thuật Radar - Dẫn đường.
Thầy có thể chia sẻ lý do nhà trường quyết định mở chuyên ngành học này? Đồng thời, nhà trường đã chuẩn bị những điều kiện gì về đội ngũ, chương trình đào tạo và cơ sở vật chất để đáp ứng yêu cầu đào tạo của chuyên ngành?
Phó Giáo sư, Tiến sĩ Mai Thăng Long: Hiện nay, sự phát triển mạnh mẽ của trí tuệ nhân tạo (AI), robot tự hành, phương tiện tự hành, UAV và các hệ thống giao thông thông minh đang tạo ra nhu cầu ngày càng lớn đối với nguồn nhân lực trong lĩnh vực radar, định vị và dẫn đường. Đây là những công nghệ nền tảng giúp các hệ thống thông minh nhận biết môi trường, xác định vị trí, đưa ra quyết định và vận hành một cách tự động.
Nhận thấy xu hướng phát triển của các công nghệ chiến lược này, Trường Đại học Công nghiệp Thành phố Hồ Chí Minh quyết định mở chuyên ngành Kỹ thuật Radar - Dẫn đường nhằm đào tạo đội ngũ kỹ sư có năng lực nghiên cứu, thiết kế và phát triển các hệ thống định vị, cảm biến và tự hành phục vụ nhu cầu của doanh nghiệp và xã hội.
Về điều kiện triển khai đào tạo, Khoa Công nghệ Điện tử có nhiều lợi thế nhờ nền tảng được xây dựng qua nhiều năm trong các lĩnh vực Điện tử - Viễn thông, Hệ thống nhúng, Kỹ thuật máy tính, Vi mạch bán dẫn, Internet vạn vật (IoT) và Trí tuệ nhân tạo (AI). Đây đều là những lĩnh vực có mối liên hệ chặt chẽ với công nghệ radar, dẫn đường và các hệ thống tự hành hiện đại.
Bên cạnh đó, Khoa sở hữu đội ngũ giảng viên có trình độ chuyên môn cao, giàu kinh nghiệm giảng dạy, nghiên cứu khoa học và tham gia các dự án hợp tác quốc tế. Nhiều giảng viên đã được đào tạo ở nước ngoài hoặc có thời gian làm việc với các đối tác quốc tế, qua đó góp phần cập nhật các xu hướng công nghệ mới và nâng cao chất lượng đào tạo, nghiên cứu của nhà trường.
Hệ thống phòng thí nghiệm được đầu tư đồng bộ với các thiết bị hiện đại như phòng thí nghiệm đo kiểm Keysight, phòng thí nghiệm Thiết kế SoC Altera, phòng thí nghiệm Viễn thông National Instruments, phòng thí nghiệm xử lý tín hiệu ARM/TI,... Trong thời gian tới, nhà trường tiếp tục đầu tư các hệ thống UAV, SDR (Software Defined Radio - hệ thống truyền thông vô tuyến) và các nền tảng thí nghiệm phục vụ đào tạo chuyên sâu về radar, định vị và dẫn đường.
Phóng viên: So với các ngành đào tạo truyền thống như Điện tử - Viễn thông hay Tự động hóa, chương trình đào tạo chuyên ngành Kỹ thuật Radar - Dẫn đường tại IUH có những điểm mới và khác biệt nào nổi bật, thưa thầy?
Phó Giáo sư, Tiến sĩ Mai Thăng Long: Điểm đặc trưng của chương trình là được xây dựng theo định hướng các hệ thống tự hành thế hệ mới. Sinh viên không chỉ được trang bị kiến thức về điện tử và truyền thông mà còn được đào tạo chuyên sâu về radar, định vị, dẫn đường, cảm biến, hợp nhất cảm biến, trí tuệ nhân tạo, robot, UAV và thị giác máy tính.
Nếu ngành Điện tử - Viễn thông tập trung vào thiết kế và vận hành các hệ thống điện tử và truyền thông nhằm thu nhận, xử lý và trao đổi thông tin; ngành Tự động hóa tập trung vào điều khiển và tối ưu hóa các quá trình công nghiệp và hệ thống kỹ thuật thì chuyên ngành Kỹ thuật Radar - Dẫn đường hướng tới việc phát triển các công nghệ cảm nhận môi trường, định vị, dẫn đường và hỗ trợ ra quyết định cho các phương tiện, hệ thống thông minh và hệ thống tự hành.
Người học được tiếp cận các công nghệ hiện đại như radar dân dụng, hợp nhất cảm biến (Sensor Fusion), định vị vệ tinh và dẫn đường quán tính, hệ điều hành robot (ROS), định vị và xây dựng bản đồ đồng thời (SLAM), trí tuệ nhân tạo, thị giác máy tính, robot tự hành và UAV. Đây là những công nghệ đang được ứng dụng rộng rãi trong xe tự hành, robot di động tự hành (AMR), logistics thông minh, nhà máy thông minh và các hệ thống UAV thế hệ mới.
Phóng viên: Thưa thầy, khi theo học chuyên ngành Kỹ thuật Radar - Dẫn đường, sinh viên có cơ hội việc làm như thế nào và cần trang bị những kỹ năng gì cho bản thân?
Phó Giáo sư, Tiến sĩ Mai Thăng Long: Hiện nay, cùng với sự phát triển mạnh mẽ của các lĩnh vực như robot tự hành, UAV (drone), giao thông thông minh, logistics thông minh, hàng không - vũ trụ, quốc phòng công nghệ cao và các hệ thống ứng dụng trí tuệ nhân tạo, nhu cầu tuyển dụng kỹ sư có kiến thức về cảm biến, định vị, dẫn đường và nhận thức môi trường đang ngày càng gia tăng.
Sau khi tốt nghiệp, sinh viên chuyên ngành Kỹ thuật Radar - Dẫn đường có thể đảm nhận nhiều vị trí nghề nghiệp như kỹ sư nghiên cứu và phát triển (R&D), kỹ sư radar và cảm biến, kỹ sư định vị và dẫn đường, kỹ sư hệ thống tự hành, kỹ sư robot tự hành, kỹ sư UAV, kỹ sư hệ thống nhúng, kỹ sư xử lý tín hiệu và dữ liệu cảm biến, hoặc tiếp tục học tập và nghiên cứu ở bậc cao hơn trong các lĩnh vực liên quan.
Trường Đại học Công nghiệp TP.HCM tuyển sinh chuyên ngành đường sắt, đón đầu cơn khát nhân lực metro
Để theo học hiệu quả, sinh viên cần có nền tảng kiến thức tương đối tốt về Toán học và Vật lý; đồng thời sở hữu tư duy logic, khả năng phân tích và niềm yêu thích đối với các lĩnh vực công nghệ, kỹ thuật. Đây là những yếu tố quan trọng giúp người học tiếp cận các kiến thức chuyên sâu liên quan đến xử lý tín hiệu, hệ thống định vị, cảm biến, điều khiển và công nghệ tự hành.
Bên cạnh kiến thức chuyên môn, sinh viên cũng cần chú trọng trang bị các kỹ năng bổ trợ như lập trình, ngoại ngữ, tư duy hệ thống, khả năng phân tích dữ liệu và giải quyết vấn đề. Trong bối cảnh khoa học công nghệ phát triển nhanh chóng, đặc biệt là sự bùng nổ của trí tuệ nhân tạo, dữ liệu lớn và chuyển đổi số, những kỹ năng này sẽ giúp người học nâng cao năng lực thích ứng và mở rộng cơ hội nghề nghiệp trong tương lai.
Ngoài ra, tinh thần chủ động tìm tòi, ham học hỏi và khả năng tự học cũng là những phẩm chất đặc biệt cần thiết đối với sinh viên theo đuổi chuyên ngành học này. Bởi lẽ, công nghệ radar - dẫn đường và các lĩnh vực liên quan luôn không ngừng đổi mới, đòi hỏi kỹ sư tương lai phải thường xuyên cập nhật kiến thức, làm chủ các công nghệ mới và sẵn sàng thích nghi với những yêu cầu ngày càng cao của thị trường lao động.
Có thể nói, Kỹ thuật Radar - Dẫn đường là chuyên ngành học hướng tới việc xây dựng khả năng “cảm nhận - định vị - dẫn đường - ra quyết định” cho các hệ thống thông minh, mở ra nhiều cơ hội nghề nghiệp hấp dẫn trong tương lai.
Phóng viên: Hiện nay, việc liên kết giữa Nhà nước, nhà trường và doanh nghiệp được xem là giải pháp hiệu quả nhằm nâng cao chất lượng đào tạo, đặc biệt trong việc gắn kết đào tạo với nhu cầu thực tế.
Thầy có thể chia sẻ cụ thể hơn về các hoạt động hợp tác của nhà trường với doanh nghiệp hiện nay, đặc biệt trong việc hỗ trợ sinh viên thực hành, thực tập và đảm bảo đầu ra sau tốt nghiệp đối với chuyên ngành mới mở?
Phó Giáo sư, Tiến sĩ Mai Thăng Long: Khoa Công nghệ Điện tử, Trường Đại học Công nghiệp Thành phố Hồ Chí Minh luôn xác định doanh nghiệp là một trong những chủ thể đồng hành quan trọng trong quá trình đào tạo, nhằm bảo đảm chương trình học bám sát nhu cầu thực tiễn của thị trường lao động. Do đó, các doanh nghiệp không chỉ tham gia góp ý, cập nhật chương trình đào tạo mà còn phối hợp tổ chức các hội thảo chuyên đề, hỗ trợ hướng dẫn thực tập, nghiên cứu khoa học và tạo cơ hội việc làm cho sinh viên sau khi tốt nghiệp.
Đối với chuyên ngành Kỹ thuật Radar - Dẫn đường, nhà trường định hướng mở rộng và tăng cường hợp tác với các doanh nghiệp, đơn vị hoạt động trong các lĩnh vực công nghệ cao như thiết bị bay không người lái (UAV), robot tự hành, cảm biến thông minh, trí tuệ nhân tạo (AI), hệ thống nhúng, điều khiển tự động và giao thông thông minh. Đây đều là những lĩnh vực có mối liên hệ mật thiết với công nghệ rađa, dẫn đường và định vị hiện đại.
Thông qua mạng lưới hợp tác này, sinh viên sẽ có cơ hội tham gia các dự án thực tế, thực tập tại doanh nghiệp, tiếp cận các công nghệ mới cũng như quy trình làm việc chuyên nghiệp ngay từ khi còn trên ghế nhà trường. Qua đó, người học không chỉ được củng cố kiến thức chuyên môn mà còn phát triển kỹ năng nghề nghiệp, nâng cao khả năng thích ứng với môi trường làm việc thực tế và gia tăng lợi thế cạnh tranh sau khi tốt nghiệp.
Phóng viên: Trong bối cảnh nhiều học sinh quan tâm đến triển vọng nghề nghiệp và thu nhập, thầy đánh giá như thế nào về cơ hội phát triển nghề nghiệp của chuyên ngành Kỹ thuật Radar - Dẫn đường trong 5-10 năm tới, thưa thầy?
Phó Giáo sư, Tiến sĩ Mai Thăng Long: Tôi cho rằng trong giai đoạn 5-10 năm tới, Kỹ thuật Radar - Dẫn đường sẽ là một trong những lĩnh vực có tiềm năng phát triển rất lớn, gắn liền với cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ tư và sự bùng nổ của trí tuệ nhân tạo. Trên thế giới, xu hướng tích hợp AI với các hệ thống cảm biến, định vị, robot và phương tiện tự hành đang diễn ra mạnh mẽ. Từ xe tự lái, drone logistics, robot công nghiệp, robot dịch vụ đến các hệ thống giao thông và đô thị thông minh đều cần các công nghệ cảm nhận môi trường, định vị và dẫn đường chính xác.
Bên cạnh đó, Việt Nam hiện đang đẩy mạnh mục tiêu phát triển các lĩnh vực công nghệ chiến lược như trí tuệ nhân tạo, công nghiệp bán dẫn, mạng di động thế hệ mới, tự động hóa và chuyển đổi số. Đây đều là những lĩnh vực có mối liên hệ chặt chẽ với công nghệ radar, cảm biến và dẫn đường, từ đó tạo ra nhu cầu ngày càng lớn đối với nguồn nhân lực chất lượng cao.
Với nền tảng kiến thức liên ngành về điện tử, xử lý tín hiệu, cảm biến, định vị, hệ thống nhúng, trí tuệ nhân tạo và công nghệ tự hành, sinh viên tốt nghiệp chuyên ngành Kỹ thuật Radar - Dẫn đường có khả năng thích ứng với nhiều lĩnh vực công nghệ hiện đại, đồng thời có cơ hội tham gia vào các dự án nghiên cứu, phát triển sản phẩm và giải pháp công nghệ có giá trị cao.
Phóng viên: Năm 2026, nhà trường tuyển sinh chuyên ngành mới mở trên như thế nào, thưa thầy?
Phó Giáo sư, Tiến sĩ Mai Thăng Long: Năm 2026, Trường Đại học Công nghiệp Thành phố Hồ Chí Minh tuyển sinh chuyên ngành Kỹ thuật Radar - Dẫn đường (mã chuyên ngành 7510302.5) thuộc ngành Công nghệ kỹ thuật điện tử - viễn thông theo các phương thức tuyển sinh chung của nhà trường đã được công bố trong Đề án tuyển sinh năm 2026.
Các phương thức xét tuyển gồm: Xét tuyển thẳng theo quy chế tuyển sinh của Bộ Giáo dục và Đào tạo; Xét tuyển kết hợp sử dụng kết quả thi tốt nghiệp trung học phổ thông, kết quả thi đánh giá năng lực do Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh tổ chức năm 2026, kết quả học tập bậc trung học phổ thông năm lớp 12, thành tích nổi bật (nếu có).
Các tổ hợp xét tuyển gồm Toán, Vật lý và nhóm môn lựa chọn theo quy định của nhà trường. Chuyên ngành này thuộc nhóm những lĩnh vực kỹ thuật then chốt phục vụ phát triển công nghệ chiến lược của quốc gia.
Theo Nghị định số 179/2026/NĐ-CP của Chính phủ, người học thuộc các ngành đào tạo phục vụ công nghệ chiến lược có cơ hội được hưởng các chính sách hỗ trợ và học bổng của Nhà nước. Hiện, Khoa Công nghệ Điện tử đang khẩn trương hoàn thiện đề án báo cáo Bộ Giáo dục và Đào tạo để sớm được phê duyệt. Bên cạnh đó, nhà trường cũng luôn có các quỹ học bổng khuyến khích học tập và hỗ trợ vượt khó. Các em học sinh và quý phụ huynh có thể theo dõi trực tiếp trên cổng thông tin tuyển sinh của trường để cập nhật những chính sách mới nhất.
Phóng viên: Trân trọng cảm ơn chia sẻ của thầy.