Trong bối cảnh nền kinh tế toàn cầu đang trải qua đợt tái cấu trúc sâu sắc dưới tác động của làn sóng chuyển đổi số và các cam kết về phản ứng khí hậu, việc tìm kiếm những mô hình tăng trưởng mới mang tính bền vững trở thành bài toán sống còn cho các doanh nghiệp và quốc gia. Hội thảo Khoa học Quốc tế về Kinh tế lần thứ 3 (ICE 2026) do Trường Đại học Công Thương Thành phố Hồ Chí Minh (HUIT) chủ trì tổ chức đã mang đến nhiều góc nhìn chiến lược và giải pháp thực tiễn từ các chuyên gia toàn cầu nhằm định hình nền kinh tế thế giới mới.
Nền kinh tế thế giới đang bước vào một giai đoạn phát triển mới, nơi chuyển đổi số và tăng trưởng xanh không còn là những lựa chọn riêng lẻ mà đã trở thành "động cơ kép" thúc đẩy năng lực cạnh tranh quốc gia.
Tại phiên toàn thể của hội thảo, các chuyên gia nhận định rằng thị trường trí tuệ nhân tạo (AI) toàn cầu đang chứng kiến sự bùng nổ mạnh mẽ, chuyển trạng thái từ một công cụ hỗ trợ thuần túy sang hạ tầng chiến lược của nền kinh tế số. Xu hướng hội tụ của các nền tảng công nghệ cốt lõi như AI, IoT, Blockchain và điện toán đám mây (Cloud) đang định hình nên mô hình "Doanh nghiệp tự trị" (Autonomous Business) trong tương lai gần. Đối với cộng đồng doanh nghiệp, năng lực cốt lõi không còn được đo lường bằng quy mô tài sản truyền thống mà bằng năng lực dữ liệu và tốc độ thích nghi.
Song song với làn sóng số hóa, xu hướng dịch chuyển sang kinh tế tuần hoàn, tài chính xanh và kiểm soát rủi ro khí hậu (tiêu chuẩn ESG) cũng đang tái cấu trúc chuỗi giá trị thương mại. Việc nâng cao hiểu biết về hành động khí hậu không chỉ là trách nhiệm xã hội mà đã trở thành điều kiện bắt buộc để hàng hóa, dịch vụ của các nước đang phát triển tiếp cận các thị trường khó tính như EU hay Hoa Kỳ.
Là quốc gia có độ mở kinh tế lớn, Việt Nam đang đứng trước cơ hội lớn nhưng cũng đối mặt với nhiều thách thức trong chuỗi cung ứng toàn cầu. Hội thảo ICE 2026 đã dành nhiều thời lượng để phân tích các biến động địa chính trị, xu hướng bảo hộ thương mại và đặc biệt là sự dịch chuyển dòng vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI).
Đáng chú ý, các phân tích từ thực tiễn hệ thống tài chính - ngân hàng lớn chỉ ra rằng dòng vốn đầu tư từ các quốc gia trong khu vực – điển hình là Trung Quốc – vào Việt Nam đang có sự nâng cấp mạnh mẽ về chất. Thay vì tập trung vào các ngành thâm dụng lao động và có chi phí thấp như dệt may hay da giày của giai đoạn trước, làn sóng đầu tư mới đang dịch chuyển toàn diện sang các lĩnh vực có giá trị gia tăng cao, bao gồm: năng lượng mới, công nghệ chính xác, linh kiện điện tử và logistics thông minh.
Sự thay đổi này đặt ra yêu cầu cấp bách cho ngành Công thương Việt Nam trong việc tối ưu hóa môi trường kinh doanh số, hoàn thiện hành lang pháp lý và nâng cao chất lượng nguồn nhân lực để chủ động tham gia sâu hơn vào các chuỗi giá trị toàn cầu có hàm lượng công nghệ cao.
Để hiện thực hóa các mô hình lý thuyết vào thực tiễn điều hành và sản xuất kinh doanh, ICE 2026 đã triển khai không gian nghị sự chuyên sâu xoay quanh 6 phân ban then chốt của cấu trúc kinh tế hiện đại gồm: Kinh tế số và trí tuệ nhân tạo (AI) trong kinh doanh; Thương mại bền vững và chuỗi giá trị toàn cầu; Đổi mới sáng tạo, khởi nghiệp và hệ sinh thái khởi nghiệp; Hòa nhập xã hội và vốn nhân lực trong kỷ nguyên số; Du lịch xanh và bền vững, công nghiệp sáng tạo; Tài chính và kế toán xanh, kinh tế tuần hoàn.
Các báo cáo tham luận tại các tiểu ban đã tập trung mổ xẻ từ các mô hình quản trị kho bãi tự động, dự báo tài chính bằng dữ liệu lớn, cho đến các giải pháp cụ thể nhằm tối ưu hóa chuỗi cung ứng ngắn, phát triển các mô hình năng lượng tái tạo và bảo vệ quyền lợi kinh tế cho các doanh nghiệp nhỏ và vừa (SMEs) cùng cộng đồng bản địa.
Dưới góc nhìn quản trị và nâng cao năng lực thích ứng vĩ mô, Tiến sĩ Thái Doãn Thanh - Phó Hiệu trưởng Trường Đại học Công Thương Thành phố Hồ Chí Minh khẳng định: "Hội thảo ICE 2026 không chỉ dừng lại ở một diễn đàn trao đổi học thuật đơn thuần, mà mục tiêu lớn hơn là kiến tạo một không gian kết nối đa chiều giữa Nhà trường - Doanh nghiệp - Các chuyên gia quốc tế. Từ những lát cắt nghiên cứu chuyên sâu về công nghệ số và kinh tế xanh, hội thảo kỳ vọng sẽ đưa ra được những gợi ý chính sách, giải pháp thực tiễn có giá trị nhằm tăng cường sức bền cho khối doanh nghiệp và nguồn nhân lực của Việt Nam trước những biến động khó lường của nền kinh tế toàn cầu mới."
Hội thảo ICE 2026 khẳng định uy tín quốc tế vượt trội nhờ sự đồng hành tổ chức từ các trường đại học lớn như: Đại học Texas A&M (Hoa Kỳ), Đại học Insubria (Ý), Đại học Kyung Hee (Hàn Quốc), Đại học Sun Moon (Hàn Quốc), Đại học Shinawatra (Thái Lan) cùng Ngân hàng Bank of China (BOC).
Bên cạnh giá trị công bố khoa học đỉnh cao (Kỷ yếu tóm tắt, Tạp chí Khoa học Đại học Công Thương và các tạp chí chuẩn ISI/Scopus Q1, Q2 như Employee Relations, International Journal of Tourism Cities), hội thảo còn tạo ra giá trị gia tăng thông qua chuỗi hoạt động Networking và khảo sát thực tế doanh nghiệp tại Phan Thiết ngay sau phiên chuyên môn.
Mô hình liên kết giữa Nhà trường - Nhà khoa học - Doanh nghiệp Trường Đại học Công Thương Thành phố Hồ Chí Minh (HUIT) đang triển khai thông qua ICE 2026 chính là chìa khóa để rút ngắn khoảng cách giữa nghiên cứu lý thuyết và ứng dụng thực tiễn. Những đề xuất chính sách, giải pháp công nghệ và mô hình kinh doanh được thảo luận tại diễn đàn sẽ là nguồn tư liệu tham khảo quý báu, góp phần định hình chiến lược phát triển bền vững cho ngành công nghiệp và thương mại Việt Nam trong kỷ nguyên số.