Chiến lược đặt nguyện vọng để tăng cơ hội trúng tuyển vào trường đại học đào tạo kỹ thuật, công nghệ

Sau khi kết thúc kỳ thi tốt nghiệp trung học phổ thông năm 2026, hiện các thí sinh đang tìm hiểu thông tin tuyển sinh của các cơ sở giáo dục đại học trước khi đặt nguyện vọng xét tuyển. Theo Bộ Giáo dục và Đào tạo, năm nay thí sinh được đăng ký tối đa 15 nguyện vọng và sắp xếp theo thứ tự ưu tiên từ cao xuống thấp.

Trong bối cảnh Nhà nước đang có nhiều chính sách dành cho các ngành khoa học cơ bản, kỹ thuật then chốt và công nghệ chiến lược, những ngành học về lĩnh vực này nhận được sự quan tâm lớn của thí sinh.

Theo đại diện một số cơ sở giáo dục đại học đào tạo khối ngành kỹ thuật, công nghệ thí sinh cần có chiến lược đặt nguyện vọng thông thái để tăng cơ hội trúng tuyển vào trường bản thân mong muốn.

Không nên đặt nguyện vọng chỉ vì nghĩ “đỗ cho chắc” nếu bản thân không thực sự muốn học

Trao đổi với phóng viên Tạp chí điện tử Giáo dục Việt Nam, Thạc sĩ Đỗ Ngọc Anh - Giám đốc Trung tâm Truyền thông và Tuyển sinh, Trường Đại học Mở Hà Nội cho rằng, với nhóm ngành kỹ thuật và công nghệ, thí sinh cần xác định đây là nhóm ngành có sức hút lớn, nhất là trong bối cảnh chuyển đổi số, trí tuệ nhân tạo, tự động hóa và kinh tế số phát triển mạnh.

Tuy nhiên, để gia tăng cơ hội trúng tuyển, thí sinh không nên chỉ nhìn vào tên ngành mà cần tìm hiểu kỹ chương trình đào tạo, định hướng nghề nghiệp, các học phần cốt lõi và yêu cầu năng lực của từng ngành.

Theo Thạc sĩ Đỗ Ngọc Anh, tại Trường Đại học Mở Hà Nội, nhóm ngành liên quan đến công nghệ và kỹ thuật có các ngành như Công nghệ thông tin, Kỹ thuật máy tính, Công nghệ kỹ thuật điện tử - viễn thông, Công nghệ kỹ thuật điều khiển và tự động hóa.

Bên cạnh đó nhà trường còn có các ngành công nghệ ứng dụng như Công nghệ sinh học, Công nghệ thực phẩm. Đây là những ngành có tính ứng dụng cao, gắn với nhu cầu nhân lực trong các lĩnh vực công nghệ, sản xuất, dịch vụ, quản trị dữ liệu, tự động hóa và phát triển bền vững.

“Về tổ hợp xét tuyển, với các ngành Công nghệ thông tin, Kỹ thuật máy tính, Công nghệ kỹ thuật điện tử - viễn thông, Công nghệ kỹ thuật điều khiển và tự động hóa, thí sinh cần quan tâm tới các tổ hợp có nền tảng Toán, Vật lý, Tiếng Anh, Tin học như A00, A01, D01, X26.

Với các ngành Công nghệ sinh học, Công nghệ thực phẩm, thí sinh cần chú ý tới một số tổ hợp như B00, A00, D07, A01. Điều quan trọng là thí sinh nên chọn tổ hợp phản ánh đúng thế mạnh học tập của mình, đồng thời phải đối chiếu với thông tin tuyển sinh chính thức của ngành bản thân đăng ký.

Ngoài kết quả thi tốt nghiệp trung học phổ thông, thí sinh cũng nên tìm hiểu các phương thức xét tuyển khác mà cơ sở đào tạo công bố, chẳng hạn kết quả kỳ thi đánh giá năng lực, đánh giá tư duy, xét tuyển thẳng, ưu tiên xét tuyển hoặc các phương thức phù hợp khác.

Việc hiểu đúng và tận dụng tốt các phương thức xét tuyển sẽ giúp thí sinh mở rộng cơ hội, nhưng vẫn cần tuân thủ nguyên tắc chung: mọi nguyện vọng phải được sắp xếp theo thứ tự mong muốn thực sự”, Thạc sĩ Đỗ Ngọc Anh cho hay.

Tư vấn về chiến lược đặt nguyện vọng, Giám đốc Trung tâm Truyền thông và Tuyển sinh, Trường Đại học Mở Hà Nội nhấn mạnh nguyên tắc quan trọng nhất là: ngành và trường thí sinh mong muốn nhất phải đặt ở vị trí ưu tiên cao nhất.

Nhiều thí sinh lo lắng rằng đặt ngành dự kiến có điểm chuẩn cao lên trên sẽ làm mất cơ hội ở ngành phía dưới nhưng cách hiểu này chưa đúng. Hệ thống xét tuyển sẽ bảo đảm nếu thí sinh không trúng tuyển nguyện vọng trên thì vẫn tiếp tục được xét ở các nguyện vọng tiếp theo. Vì vậy, thí sinh không nên tự “loại mình” khỏi ngành yêu thích chỉ vì tâm lý sợ trượt.

“Một chiến lược hợp lý là thí sinh nên chia danh sách nguyện vọng thành ba nhóm. Nhóm đầu là những ngành, trường các em yêu thích nhất, dù mức độ cạnh tranh có thể cao. Nhóm giữa là những lựa chọn phù hợp với năng lực, điểm thi dự kiến và sở thích. Nhóm cuối là những lựa chọn có tính an toàn hơn nhưng vẫn phải là ngành học mà thí sinh sẵn sàng theo đuổi. Không nên đặt một ngành chỉ vì nghĩ “đỗ cho chắc” nếu bản thân không thực sự muốn học”, thầy Ngọc Anh bày tỏ

Cùng tư vấn về chiến lược đặt nguyện vọng cho thí sinh năm nay, Tiến sĩ Nguyễn Văn Minh - Trưởng phòng, Phòng Đào tạo, Trường Đại học Sư phạm Kỹ thuật Vĩnh Long cho biết, hiện nhà trường đã xây dựng chỉ tiêu tuyển sinh phù hợp và đăng ký đầy đủ với Bộ Giáo dục và Đào tạo nhằm tạo điều kiện thuận lợi cho thí sinh lựa chọn ngành học theo nguyện vọng.

Năm 2026, Trường Đại học Sư phạm Kỹ thuật Vĩnh Long áp dụng hai phương thức xét tuyển gồm xét điểm thi tốt nghiệp trung học phổ thông và xét học bạ theo tổ hợp môn của cả ba năm học trung học phổ thông.

“Đối với những thí sinh đáp ứng điều kiện xét tuyển từ 15 điểm trở lên, các em nên cân nhắc tận dụng phương thức xét học bạ và lựa chọn tổ hợp môn phù hợp với ngành học thuộc khối công nghệ, kỹ thuật để đăng ký ở nguyện vọng 1. Đây là cách giúp gia tăng cơ hội trúng tuyển vào ngành học yêu thích.

Đối với các nguyện vọng tiếp theo, thí sinh nên ưu tiên lựa chọn những ngành học có tính chất gần gũi hoặc liên quan đến ngành ở nguyện vọng đầu tiên. Cách sắp xếp này không chỉ mở rộng cơ hội trúng tuyển mà còn tạo thuận lợi trong trường hợp các em muốn chuyển đổi ngành hoặc bổ sung kiến thức ở các lĩnh vực có liên quan, từ đó hoàn thiện năng lực chuyên môn và chuẩn bị tốt hơn cho quá trình phát triển nghề nghiệp sau khi tốt nghiệp”, Trưởng phòng, Phòng Đào tạo, Trường Đại học Sư phạm Kỹ thuật Vĩnh Long tư vấn.

Một quyết định chọn ngành, nghề đúng đắn cần bảo đảm sự cân bằng giữa ba yếu tố then chốt

Theo nhận định của Phó Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Vũ Quỳnh - Phó Hiệu trưởng Trường Đại học Lạc Hồng, điểm chuẩn năm 2026 của các ngành thuộc lĩnh vực công nghệ, kỹ thuật nhiều khả năng sẽ duy trì ở mức tương đối ổn định so với năm trước.

Dù vậy, theo thầy Quỳnh, mức điểm cụ thể của từng ngành vẫn sẽ chịu tác động từ nhiều yếu tố như phổ điểm kỳ thi tốt nghiệp trung học phổ thông năm 2026, số lượng thí sinh đăng ký xét tuyển cũng như xu hướng lựa chọn nguyện vọng của người học trong năm nay.

Phó Hiệu trưởng Trường Đại học Lạc Hồng cho rằng, việc xây dựng chiến lược đặt nguyện vọng thông minh cần dựa trên sự kết hợp hài hòa giữa sở trường, sở thích cá nhân và nhu cầu thực tế của thị trường lao động.

Thầy Quỳnh nhấn mạnh, việc lựa chọn ngành học chỉ dựa vào xu hướng đang “hot” hay mức thu nhập kỳ vọng mà bỏ qua năng lực và đam mê của bản thân có thể khiến người học gặp không ít khó khăn trong quá trình học tập, đồng thời ảnh hưởng đến khả năng phát triển nghề nghiệp lâu dài sau khi tốt nghiệp.

Do đó, một quyết định đúng đắn cần bảo đảm sự cân bằng giữa ba yếu tố then chốt: người học có năng lực và hứng thú với ngành nghề đã chọn; ngành học đó đáp ứng nhu cầu nhân lực của xã hội; và môi trường đào tạo phù hợp với mục tiêu phát triển của bản thân.

“Khi ba yếu tố này cùng hội tụ, cơ hội thành công, khả năng gắn bó lâu dài với nghề nghiệp cũng như sự phát triển bền vững trong tương lai sẽ cao hơn rất nhiều. Đặc biệt, đam mê chính là động lực quan trọng giúp người học vượt qua những khó khăn, thử thách trên hành trình học tập và lập nghiệp”, Phó Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Vũ Quỳnh khẳng định.

Đồng quan điểm, Thạc sĩ Đỗ Ngọc Anh cho rằng việc lựa chọn ngành học cần có sự cân bằng hài hòa giữa sở trường, sở thích và nhu cầu thực tế của thị trường lao động.

Theo đó, sở trường giúp người học có nền tảng để theo đuổi ngành học hiệu quả, sở thích tạo động lực phát triển lâu dài, còn nhu cầu nhân lực của xã hội mở ra cơ hội nghề nghiệp trong tương lai. Một lựa chọn phù hợp là ngành học mà thí sinh có khả năng theo học tốt, có hứng thú gắn bó và có điều kiện phát huy giá trị của bản thân.

“Tuy nhiên, trong bối cảnh công nghệ, trí tuệ nhân tạo và chuyển đổi số đang làm thay đổi nhanh chóng thị trường lao động, thí sinh không nên chỉ chạy theo những ngành nghề đang được xem là “hot”. Điều quan trọng hơn là lựa chọn môi trường đào tạo giúp hình thành các năng lực cốt lõi như tư duy phản biện, kỹ năng số, ngoại ngữ, khả năng tự học và thích ứng.

Vì vậy, khi đặt nguyện vọng, các em nên tập trung trả lời câu hỏi ngành học nào phù hợp nhất với năng lực, giá trị và định hướng phát triển của bản thân, thay vì chỉ quan tâm đến ngành nghề đang được thị trường quan tâm ở thời điểm hiện tại”, Giám đốc Trung tâm Truyền thông và Tuyển sinh, Trường Đại học Mở Hà Nội nói thêm.

Còn theo Tiến sĩ Nguyễn Văn Minh, để lựa chọn đúng ngành học và nâng cao cơ hội trúng tuyển, thí sinh trước hết cần căn cứ vào kết quả thi tốt nghiệp trung học phổ thông, bảo đảm đáp ứng ngưỡng đầu vào từ 15 điểm trở lên theo quy định. Đồng thời, các em cần đánh giá đúng năng lực, sở trường và định hướng nghề nghiệp của bản thân để lựa chọn ngành học phù hợp, ưu tiên những lĩnh vực có nhu cầu nhân lực cao, đặc biệt là các ngành thuộc khối STEM.

Bên cạnh đó, thí sinh nên tìm hiểu kỹ về chất lượng đào tạo của các trường đại học, bao gồm đội ngũ giảng viên, cơ sở vật chất, môi trường học tập, khả năng kết nối doanh nghiệp và tỷ lệ sinh viên có việc làm sau khi tốt nghiệp. Theo thầy Minh, Trường Đại học Sư phạm Kỹ thuật Vĩnh Long hiện có tỷ lệ sinh viên tốt nghiệp có việc làm rất cao, nguồn nhân lực do trường đào tạo vẫn chưa đáp ứng hết nhu cầu của thị trường lao động.

Ngoài ra, các em không nên chọn trường theo bạn bè hay xu hướng nhất thời mà cần cân nhắc kỹ điều kiện thực tế, mức học phí và chất lượng đào tạo để đưa ra quyết định phù hợp với năng lực, nhu cầu và mục tiêu phát triển của bản thân.

“Việc học tập và phát triển nghề nghiệp trước hết phụ thuộc vào chính người học. Nhà trường và thầy cô sẽ đóng vai trò định hướng, hỗ trợ, còn sự nỗ lực tự học, tự rèn luyện mới là yếu tố quyết định thành công. Vì vậy, các em hãy tự tin lựa chọn ngôi trường phù hợp, kiên trì theo đuổi ước mơ của mình”, Trưởng phòng, Phòng Đào tạo, Trường Đại học Sư phạm Kỹ thuật Vĩnh Long chia sẻ.