Trang thiết bị đào tạo bán dẫn của Cao đẳng Công nghệ cao Hà Nội hiện mới đáp ứng 20% yêu cầu

Theo Chương trình "Phát triển nguồn nhân lực ngành công nghiệp bán dẫn đến năm 2030, định hướng đến năm 2050", Việt Nam đặt mục tiêu đào tạo ít nhất 50.000 kỹ sư phục vụ ngành công nghiệp bán dẫn đến năm 2030. Trong đó, khoảng 15.000 kỹ sư làm việc trong lĩnh vực thiết kế vi mạch và 35.000 kỹ sư tham gia các công đoạn sản xuất, lắp ráp, đóng gói, kiểm thử.

Để hiện thực hóa mục tiêu này, nhiều chính sách hỗ trợ đã và đang được triển khai, từ đầu tư phòng thí nghiệm, trang thiết bị, phát triển đội ngũ giảng viên, thu hút chuyên gia đến hỗ trợ học bổng và chi phí đào tạo cho giảng viên, người học.

Sau gần hai năm thực hiện chương trình, nhiều trường đại học, cao đẳng đã mở ngành/chuyên ngành liên quan đến vi mạch bán dẫn. Trong đó, Trường Cao đẳng Công nghệ cao Hà Nội cũng bắt đầu tuyển sinh ngành Công nghệ kỹ thuật điện, điện tử (Công nghệ bán dẫn) cùng một số ngành kỹ thuật có liên quan từ năm 2025.

Đặc biệt, Kế hoạch 212/KH-UBND ngày 2/6/2026 của Ủy ban nhân dân thành phố Hà Nội về "phát triển công nghiệp bán dẫn của thành phố Hà Nội đến năm 2030" đặt mục tiêu phát triển đội ngũ nhân lực có chất lượng, tập trung vào công đoạn thiết kế chip bán dẫn, đóng gói và kiểm thử chip bán dẫn; từng bước nắm bắt công nghệ trong công đoạn sản xuất bán dẫn. Để thực hiện mục tiêu này, kế hoạch xác định hình thành Trung tâm đào tạo kỹ thuật viên bán dẫn tại Trường Cao đẳng Công nghệ cao Hà Nội.

Trang thiết bị đào tạo bán dẫn mới đáp ứng 20% yêu cầu

Trao đổi với phóng viên Tạp chí điện tử Giáo dục Việt Nam, Tiến sĩ Phạm Xuân Khánh - Hiệu trưởng Trường Cao đẳng Công nghệ cao Hà Nội cho biết, nhà trường đang ở giai đoạn xây dựng nền tảng và chuyển sang triển khai có trọng tâm, chưa đào tạo đại trà.

Nhà trường đã có ngành Công nghệ kỹ thuật điện, điện tử định hướng công nghệ bán dẫn; khoảng 1.500 sinh viên đang học các ngành nền tảng/liên quan; 3 giảng viên đã học khóa ATP (lắp ráp, kiểm thử, đóng gói) của Đại học Bang Arizona; 20 giảng viên được Giáo sư, Tiến sĩ khoa học Nông Đức Kế - Chủ tịch Hội đồng quản lý Viện Nghiên cứu Công nghệ cao Đông Nam Á và Giáo sư, Tiến sĩ Tử Trung Chấn - Chủ tịch Hội đồng khoa học Viện Nghiên cứu Công nghệ cao Đông Nam Á bồi dưỡng.

Đồng thời, nhà trường hợp tác với Công ty Trách nhiệm hữu hạn Letuin High-Tech Việt Nam về công nghệ thực tế ảo, giáo trình bán dẫn và có kế hoạch hợp tác với Samsung để kết hợp đào tạo sinh viên chuyên ngành Công nghệ bán dẫn tại doanh nghiệp.

Thầy Khánh thông tin, năm 2025, nhà trường tuyển sinh 4.000 chỉ tiêu/45 ngành, nghề. Năm 2026, nhà trường tuyển sinh 4.500 chỉ tiêu/46 ngành, nghề. Tính đến ngày 23/8/2026, có khoảng 1.000 sinh viên ngành nền tảng/liên quan; dự kiến đến năm 2030, có khoảng 2.500-3.000 kỹ thuật viên/nhân lực kỹ thuật thực hành.

Ở phạm vi đóng góp, nhà trường tập trung đào tạo nhân lực kỹ thuật thực hành, kỹ thuật viên cho các khâu đóng gói, kiểm thử, vận hành, bảo trì, tự động hóa và sản xuất điện tử; không quy đổi trực tiếp sinh viên cao đẳng vào mục tiêu quốc gia 50.000 nhân lực trình độ từ đại học trở lên.

Theo thầy Khánh, kế hoạch 212/KH-UBND đã xác lập chủ trương hình thành Trung tâm đào tạo kỹ thuật viên bán dẫn tại Trường Cao đẳng Công nghệ cao Hà Nội và giao nhà trường phối hợp đối tác quốc tế triển khai dự án. Đây là căn cứ chính sách quan trọng, dự kiến được đầu tư khoảng 500 tỉ đồng cho trung tâm đào tạo kỹ thuật viên bán dẫn.

Nguồn lực nhà trường hiện có gồm 4 phòng lý thuyết, 12 phòng thực hành/phòng máy dùng chung, 9 giảng viên chuyên môn; thiết bị kế thừa mới đáp ứng khoảng 20% yêu cầu. Nhà trường đã đào tạo 3 giảng viên thông qua chương trình tại Đại học Bang Arizona (ASU), bồi dưỡng 20 giảng viên với hai giáo sư trong nước, hợp tác với Công ty Trách nhiệm hữu hạn Letuin High-Tech Việt Nam về VR (công nghệ thực tế ảo) và giáo trình, đồng thời khai thác các chương trình hợp tác với Tổng công ty Sản xuất Thiết bị Viettel (Viettel Manufacturing Corporation - VMC), Công ty Cổ phần Công nghệ thông tin Ani Việt Nam và doanh nghiệp khác.

Trên nền tảng nguồn lực và các chương trình hợp tác đã triển khai, hiệu quả đầu tư nên được theo dõi, đánh giá hằng năm thông qua một số nhóm chỉ số cụ thể, gồm: số người học hoàn thành học phần/chứng chỉ bán dẫn và số giảng viên đạt chuẩn chuyên môn; số giờ khai thác phòng thực hành, tỷ lệ sử dụng thiết bị và số mô-đun đào tạo được tổ chức; tỷ lệ thực tập, có việc làm sau 6-12 tháng, mức độ hài lòng và tỷ lệ doanh nghiệp phải đào tạo lại; số đề tài, mô hình, sản phẩm thực hành và chương trình hợp tác tạo ra.

Về đầu ra, nhà trường đã có tín hiệu nhu cầu khá rõ. Cụ thể, Tổng công ty Sản xuất Thiết bị Viettel (Viettel Manufacturing Corporation - VMC) đã triển khai 200 suất học bổng gắn với học tập có lương và cơ hội việc làm; kế hoạch tuyển sinh 2026 có 1.250 chỉ tiêu đào tạo theo đơn đặt hàng doanh nghiệp, trong đó ít nhất 385 chỉ tiêu thuộc nhóm ngành nền tảng/liên quan và có 50 chỉ tiêu trực tiếp định hướng bán dẫn.

Bên cạnh đó, Công ty Cổ phần Công nghệ thông tin Ani Việt Nam cũng cam kết phối hợp đào tạo, thực tập và tuyển dụng nhưng chưa công bố số lượng theo từng năm.

Tuy vậy, nhà trường chưa có một bộ dữ liệu tổng hợp đủ chặt chẽ về nhu cầu tuyển dụng bán dẫn trong toàn bộ giai đoạn 3-5 năm. Nhà trường sẽ chuẩn hóa khảo sát hằng năm theo doanh nghiệp, vị trí việc làm, công đoạn, kỹ năng, số lượng và thời điểm tuyển; chỉ coi là "cam kết" khi có hợp đồng hoặc văn bản chính thức.

Mở rộng đào tạo nhân lực bán dẫn cần tránh lệch cơ cấu kỹ năng

Trước thực tế ngày càng nhiều cơ sở tham gia đào tạo nhân lực bán dẫn, quy mô đào tạo được mở rộng nhanh chóng, thầy Khánh cho rằng, việc mở rộng đào tạo cần được tính toán thận trọng. Rủi ro lớn nhất không chỉ là thừa về số lượng mà là lệch cơ cấu kỹ năng và thiếu trải nghiệm thực hành. Kế hoạch 212/KH-UBND đã tạo thêm nền tảng nhu cầu và giao nhà trường vai trò đào tạo kỹ thuật viên, tuy nhiên nhà trường vẫn phải mở rộng thận trọng, theo nhu cầu thực tế của doanh nghiệp.

Quan điểm của nhà trường là tuyển sinh dựa trên đơn đặt hàng và dữ liệu việc làm, không chạy theo quy mô, đồng thời tập trung vào những vị trí phù hợp với lợi thế đào tạo trình độ cao đẳng như đóng gói, kiểm thử, vận hành, bảo trì, tự động hóa, kiểm soát chất lượng và sản xuất điện tử.

Cùng với đó, nhà trường định hướng thiết kế chương trình theo mô-đun, tạo điều kiện để người học có thể chuyển đổi sang các vị trí thuộc lĩnh vực điện - điện tử, cơ điện tử, tự động hóa và công nghệ thông tin khi nhu cầu thị trường thay đổi. Chỉ tiêu tuyển sinh cũng được rà soát hằng năm dựa trên các chỉ số về tỷ lệ thực tập, việc làm, mức lương và phản hồi từ doanh nghiệp; kết quả đầu ra được công khai để làm cơ sở điều chỉnh quy mô đào tạo.

Nhà trường sẽ triển khai Trung tâm đào tạo kỹ thuật viên bán dẫn theo Kế hoạch 212/KH-UBND, nhưng phát triển theo nguyên tắc đúng nhu cầu, đúng công đoạn, có thiết bị thực hành và có đầu ra doanh nghiệp.

Thầy Khánh bày tỏ, kế hoạch 212/KH-UBND là bước chuyển quan trọng vì đã xác lập vị trí của Trường Cao đẳng Công nghệ cao Hà Nội trong hệ sinh thái bán dẫn Thủ đô là hình thành trung tâm đào tạo kỹ thuật viên bán dẫn cũng như phối hợp đối tác quốc tế triển khai dự án.

Tuy nhiên, thiết bị hiện có mới đáp ứng khoảng 20% yêu cầu; năng lực chuyên sâu của đội ngũ còn cần tiếp tục nâng cao; chưa có gói đầu tư riêng được xác nhận là đã phê duyệt, cấp vốn và giải ngân. Vì vậy, nhà trường kiến nghị, thứ nhất Ủy ban nhân dân thành phố Hà Nội sớm phê duyệt mô hình, lộ trình và nguồn lực cho Trung tâm theo Kế hoạch 212/KH-UBND.

Thứ hai, đầu tư theo giai đoạn các phòng thực hành đóng gói - kiểm thử, SMT, tự động hóa, đo lường, mô phỏng/VR và thiết bị dùng chung.

Thứ ba, có cơ chế đào tạo giảng viên nòng cốt, thực tập tại doanh nghiệp, tiếp nhận chuyên gia và giáo trình quốc tế.

Thứ tư, gắn chỉ tiêu tuyển sinh với đơn đặt hàng, thực tập có trả lương và nhu cầu tuyển dụng được cập nhật hằng năm.