Trao đổi với phóng viên Tạp chí điện tử Giáo dục Việt Nam, Phó Giáo sư, Tiến sĩ Đào Thị Thanh Thủy - Trưởng phòng, Phòng Đào tạo, Học viện Thanh thiếu niên Việt Nam chia sẻ, cuộc bầu cử đại biểu Quốc hội Việt Nam khóa XVI và đại biểu Hội đồng nhân dân các cấp nhiệm kỳ 2026-2031 không chỉ là sự kiện chính trị quan trọng của đất nước mà còn là dịp để thế hệ trẻ, đặc biệt là sinh viên, nâng cao nhận thức và trách nhiệm công dân của mình.
Trang bị tri thức và kỹ năng tham gia vào đời sống chính trị - xã hội
Đối với sinh viên đang học tập tại Học viện Thanh thiếu niên Việt Nam, cuộc bầu cử lần này mang ý nghĩa sâu sắc cả về nhận thức chính trị lẫn trải nghiệm thực tiễn trong đời sống xã hội. Việc tham gia bầu cử thể hiện quyền chính trị trong tham gia quản lý nhà nước, xã hội giúp thanh niên nhận thức sâu sắc hơn về vai trò của mình trong công cuộc xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa. Bên cạnh đó, thông qua hoạt động này, sinh viên có cơ hội hiểu rõ hơn về hệ thống chính trị, vai trò của cơ quan quyền lực nhà nước cao nhất và các thiết chế dân cử ở địa phương.
"Khi trực tiếp tham gia bầu cử, thanh niên sẽ nhận thức rõ hơn về vị trí, vai trò của Quốc hội Việt Nam trong việc thực hiện chức năng lập pháp, giám sát và quyết định các vấn đề quan trọng của đất nước; đồng thời hiểu rõ hơn chức năng đại diện cho ý chí, nguyện vọng của nhân dân của Hội đồng nhân dân các cấp. Đây cũng là quá trình giáo dục sinh động về pháp luật, dân chủ và tinh thần trách nhiệm công dân đối với thế hệ trẻ.
Không chỉ dừng lại ở việc thực hiện quyền bầu cử, quá trình chuẩn bị và tham gia ngày hội toàn dân còn giúp sinh viên bồi đắp ý thức chính trị, tinh thần trách nhiệm với cộng đồng và đất nước. Qua đó, mỗi bạn trẻ có thể nhận thức rõ hơn vai trò của mình trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc, góp phần hình thành lớp công dân trẻ năng động, có tri thức, có bản lĩnh chính trị và sẵn sàng tham gia vào đời sống chính trị - xã hội của đất nước", Phó Giáo sư, Tiến sĩ Đào Thị Thanh Thủy nhìn nhận.
Với đặc thù đào tạo nguồn nhân lực phục vụ công tác thanh thiếu niên, sinh viên của Học viện Thanh thiếu niên Việt Nam được kỳ vọng không chỉ là những người tham gia tích cực vào các hoạt động chính trị - xã hội, mà còn là lực lượng nòng cốt góp phần lan tỏa tinh thần trách nhiệm công dân trong cộng đồng sinh viên và thanh niên.
Thông qua việc tham gia lựa chọn những đại biểu tiêu biểu, xứng đáng, thế hệ trẻ thể hiện rõ trách nhiệm của mình đối với sự phát triển của đất nước. Mỗi lá phiếu không chỉ là quyền công dân mà còn là sự gửi gắm niềm tin, kỳ vọng của cử tri trẻ vào những người đại diện có đủ năng lực, bản lĩnh và tâm huyết để phản ánh tiếng nói, nguyện vọng của nhân dân, trong đó có những vấn đề gắn bó trực tiếp với thanh niên như học tập, việc làm, khởi nghiệp, đổi mới sáng tạo và phát triển xã hội.
Để phát huy vai trò đó, sinh viên cần chủ động tìm hiểu các chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước. Đồng thời tích cực tham gia góp ý xây dựng chính sách, các diễn đàn thanh niên, đặc biệt là các sự kiện chính trị quan trọng của đất nước như hoạt động của Quốc hội Việt Nam và Hội đồng nhân dân các cấp. Việc quan tâm theo dõi và tìm hiểu hoạt động của Quốc hội Việt Nam và Hội đồng nhân dân các cấp cũng giúp sinh viên hiểu rõ hơn về cơ chế vận hành của bộ máy nhà nước, từ đó nâng cao nhận thức chính trị và ý thức trách nhiệm đối với các vấn đề chung của xã hội.
Hơn thế, việc gương mẫu thực hiện quyền và nghĩa vụ công dân, trong đó có quyền bầu cử, sẽ tạo sức lan tỏa tích cực trong môi trường học đường, góp phần xây dựng cộng đồng sinh viên có nhận thức chính trị đúng đắn và tinh thần trách nhiệm xã hội cao. Với lợi thế là lực lượng trẻ, năng động và có khả năng kết nối rộng rãi, sinh viên hoàn toàn có thể trở thành những "cầu nối" truyền cảm hứng về trách nhiệm công dân cho các bạn trẻ khác.
Trong bối cảnh mạng xã hội phát triển mạnh mẽ, vai trò của sinh viên càng trở nên quan trọng hơn. Bên cạnh việc tiếp cận thông tin đa chiều, mỗi sinh viên cần rèn luyện bản lĩnh chính trị vững vàng, biết chọn lọc và kiểm chứng thông tin trước khi tiếp nhận và chia sẻ.
Đồng thời, sinh viên cũng cần chủ động lan tỏa những thông tin chính xác, tích cực về các sự kiện chính trị quan trọng của đất nước, trong đó có cuộc bầu cử đại biểu Quốc hội Việt Nam khóa XVI và đại biểu Hội đồng nhân dân các cấp nhiệm kỳ 2026-2031. Đồng thời phản bác các quan điểm sai trái, bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng và giữ gìn môi trường thông tin lành mạnh.
Chương trình đào tạo gắn kết chặt chẽ giữa lý luận và thực tiễn
Phó Giáo sư, Tiến sĩ Đào Thị Thanh Thủy cho biết, tại Học viện Thanh thiếu niên Việt Nam, nhiều nội dung đào tạo được thiết kế trực tiếp, theo hướng gắn kết chặt chẽ giữa kiến thức lý luận, giáo dục công dân và kỹ năng thực hành, nhằm trang bị cho sinh viên nền tảng cần thiết để tham gia tích cực vào đời sống chính trị - xã hội. Từ đó giúp sinh viên hình thành nhận thức, thái độ và kỹ năng công dân trong bối cảnh xã hội hiện đại.
Trước hết, sinh viên được tiếp cận hệ thống các học phần lý luận chính trị, đường lối của Đảng, pháp luật và các vấn đề chính trị - xã hội. Những nội dung này giúp người học hiểu rõ cơ chế vận hành của hệ thống chính trị, vai trò của các thiết chế nhà nước, quyền và nghĩa vụ của công dân cũng như trách nhiệm của thanh niên trong sự nghiệp xây dựng và phát triển đất nước.
Học viện đào tạo nhiều ngành học có nội dung liên quan trực tiếp đến các hoạt động chính trị - xã hội và phát triển cộng đồng như: Công tác thanh thiếu niên, Xây dựng Đảng và chính quyền nhà nước, Quản lý nhà nước, Luật, Quan hệ công chúng…. Những ngành này cung cấp kiến thức về quản lý xã hội, tổ chức hoạt động cộng đồng, truyền thông xã hội và pháp luật gắn với việc tham gia và thúc đẩy đời sống chính trị - xã hội.
Một điểm nhấn quan trọng trong chương trình đào tạo của Học viện Thanh thiếu niên Việt Nam là việc tăng cường các mô hình thực hành nghề nghiệp. Nhiều hoạt động mô phỏng và trải nghiệm thực tế được đưa trực tiếp vào quá trình đào tạo như: Thực hành kỹ năng tổ chức phiên họp Hội đồng nhân dân, kỹ năng tiếp dân, phiên tòa giả định, Quốc hội giả định, Hội đồng nhân dân giả định, Hành trang công chức... Các hoạt động này không chỉ giúp sinh viên tiếp cận môi trường làm việc thực tế mà còn rèn luyện kỹ năng tổ chức, điều hành, phân tích chính sách và giải quyết các vấn đề xã hội.
Thông qua hệ thống học phần và mô hình thực hành đó, sinh viên từng bước hình thành năng lực dẫn dắt hoạt động xã hội, khả năng tham gia giải quyết các vấn đề cộng đồng và tinh thần trách nhiệm đối với sự phát triển chung của xã hội.
Nâng cao nhận thức trước thềm "ngày hội toàn dân"
Theo Phó Giáo sư, Tiến sĩ Đào Thị Thanh Thủy, việc kết hợp giữa lý luận chính trị, giáo dục công dân và các hoạt động thực tiễn của Đoàn - Hội có ý nghĩa quan trọng trong việc hình thành bản lĩnh chính trị và tinh thần trách nhiệm của sinh viên.
Theo đó, các học phần lý luận chính trị giúp sinh viên nắm vững quan điểm, đường lối của Đảng, chính sách và pháp luật của Nhà nước. Khi những kiến thức này được gắn với các hoạt động phong trào, diễn đàn thanh niên hay chương trình tình nguyện do Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh và Hội Sinh viên Việt Nam tổ chức, sinh viên có cơ hội vận dụng lý luận vào thực tiễn, từ đó hiểu rõ hơn ý nghĩa của việc tham gia xây dựng và phát triển xã hội.
Thông qua quá trình học tập kết hợp với các hoạt động trải nghiệm, sinh viên được rèn luyện khả năng nhận diện, đánh giá và xử lý các vấn đề xã hội. Điều này giúp hình thành bản lĩnh chính trị vững vàng, lập trường đúng đắn trước nhiều luồng thông tin và quan điểm khác nhau trong đời sống xã hội, đồng thời bồi đắp tinh thần trách nhiệm công dân và ý thức sẵn sàng đóng góp cho sự phát triển của đất nước.
Phó Giáo sư, Tiến sĩ Đào Thị Thanh Thủy thông tin, trước thềm cuộc bầu cử đại biểu Quốc hội Việt Nam khóa XVI và đại biểu Hội đồng nhân dân các cấp nhiệm kỳ 2026-2031, Học viện Thanh thiếu niên Việt Nam đã triển khai nhiều hoạt động nhằm tuyên truyền, nâng cao nhận thức cho sinh viên về ý nghĩa của "ngày hội toàn dân".
Nhà trường tổ chức các buổi sinh hoạt chính trị, tọa đàm chuyên đề, đồng thời đẩy mạnh truyền thông thông qua các kênh thông tin chính thức và nền tảng mạng xã hội của Học viện để giúp sinh viên tiếp cận thông tin một cách sinh động, dễ hiểu. Bên cạnh đó, các hình thức tuyên truyền trực quan như băng rôn, áp phích, bảng thông tin cũng được triển khai trong khuôn viên trường, kết hợp với các chuyên mục tuyên truyền nhằm phổ biến kiến thức về quyền và nghĩa vụ của cử tri, cũng như ý nghĩa của cuộc bầu cử.
Từ những hoạt động giáo dục và tuyên truyền này, Học viện kỳ vọng sinh viên sẽ chủ động tìm hiểu và nâng cao nhận thức về quyền, nghĩa vụ công dân trong các sự kiện chính trị quan trọng của đất nước; gương mẫu thực hiện quyền bầu cử và trách nhiệm của mình. Đồng thời, sinh viên được kỳ vọng trở thành lực lượng nòng cốt trong việc lan tỏa tinh thần dân chủ và trách nhiệm công dân tới cộng đồng sinh viên và thanh niên.
"Trong bối cảnh không gian mạng ngày càng phát triển, vai trò của sinh viên trí thức càng trở nên quan trọng. Việc chủ động chia sẻ thông tin chính xác, lan tỏa các giá trị tích cực và góp phần xây dựng môi trường thông tin lành mạnh sẽ giúp phát huy vai trò của trí thức trẻ trong đời sống xã hội, đồng thời góp phần củng cố niềm tin và tinh thần trách nhiệm của cộng đồng trước những sự kiện chính trị quan trọng của đất nước", Phó Giáo sư, Tiến sĩ Đào Thị Thanh Thủy nhấn mạnh.
