Thuế, phí dồn dập và các loại giấy phép "con, cháu"

Kinh tế

Vũ Phương

(GDVN) - Đại biểu Vũ Tiến Lộc: Chỉ ở Việt Nam có chuyện 1 thỏi sô-cô-la cõng 13 giấy phép hay thời gian nuôi gà còn ngắn hơn thời gian xin giấy phép được bán gà.

Sáng 25/5, Quốc hội thảo luận tại hội trường đánh giá bổ sung kết quả thực hiện kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội và ngân sách nhà nước năm 2017; tình hình thực hiện kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội và ngân sách Nhà nước những tháng đầu năm 2018.

Đại biểu Vũ Tiến Lộc (đoàn Thái Bình) - Chủ tịch Phòng thương mại và công nghiệp (VCCI) cho hay, tốc độ tăng trưởng đã đạt mức trung bình 6,5%/năm, đặc biệt năm 2017, đạt 6,81%, cải thiện đáng kể so với mức 5,9% của giai đoạn 2011-2015.

Xuất khẩu cũng đạt tốc độ tăng trưởng cao và nền kinh tế đã xuất siêu trở lại. Lạm phát được kiềm chế vững chắc ở mức dưới 4%, còn tỷ giá thì gần như hoàn toàn nằm trong tầm kiểm soát của Ngân hàng Nhà nước.

Các nguồn lực trong dân đã dần chuyển hóa từ vàng, ngoại tệ sang tiền gửi tiết kiệm bằng đồng Việt Nam, từ đó góp phần thúc đẩy đầu tư toàn xã hội. Số doanh nghiệp thành lập mới, vì thế, cũng tăng nhanh. Mỗi ngày ở nước ta, bình quân có trên 300 doanh nghiệp mới được thành lập.

Lãi suất huy động trái phiếu chính phủ cũng giảm mạnh, tạo điều kiện cho việc ổn định mặt bằng lãi suất ngân hàng, góp phần giảm gánh nặng trả nợ lãi cho ngân sách nhà nước cũng như doanh nghiệp.

Có thể nói, về mặt tài khoá, hiện nay, áp lực nợ công vượt trần 65% GDP do Quốc hội quy định cũng đã giảm đáng kể so với vài năm trước đây.

Về mặt an sinh xã hội, tỷ lệ thất nghiệp ở khu vực thành thị vẫn được kiềm chế ở mức thấp, dưới 4%. Mỗi năm có trên 1,5 triệu lao động có việc làm mới, đời sống của các tầng lớp nhân dân được cải thiện. Đó là những kết quả rất tích cực.

Đại biểu Vũ Tiến Lộc phát biểu tại Quốc hội. Ảnh: Quochoi.vn

Đại biểu Vũ Tiến Lộc nhấn mạnh: “Những kết quả đạt được nói trên cũng chỉ là thành công ban đầu và chủ yếu nhờ vào các giải pháp mang tính ngắn hạn cộng với sự quyết liệt trong điều hành của Chính phủ, của Thủ tướng Chính phủ.

Nhiều vấn đề mang tính cơ cấu của nền kinh tế mới chỉ được nhận diện mà chưa có phương án giải quyết một cách căn cơ.

Chẳng hạn, trong lĩnh vực chuyển đổi mô hình tăng trưởng, có lẽ, chúng ta là một trong những quốc gia nói nhiều nhất về “cách mạng 4.0”, nhưng nếu tư duy quản lý và các chính sách về giáo dục, đào tạo, khoa học và công nghệ... không có những thay đổi căn bản thì lấy đâu ra nguồn nhân lực và phát minh, sáng chế để khởi nghiệp, để ứng dụng vào sản xuất kinh doanh.

Đặc khu cần ưu đãi đặc biệt để Việt Nam vươn lên như Hàn Quốc

Về tài khóa, trong những năm qua, chúng ta cố gắng cân bằng ngân sách, khống chế nợ công bằng các khoản thu một lần như bán đất, bán tài sản công hay thu từ cổ tức của các doanh nghiệp nhà nước.

Khi các nguồn này dần cạn kiệt thì phải chuyển sang tăng thu từ thuế, nhưng nếu chủ trương tinh giản bộ máy, giảm chi thường xuyên, để lấy nguồn cho đầu tư được thực hiện tốt hơn thì sẽ không phải tăng thuế, phí dồn dập, tận thu khiến người dân bức xúc.

Cũng cần lưu ý rằng, tăng thuế quá mức sẽ tạo nên một sự dịch chuyển nguồn lực từ khu vực tư đang hoạt động hiệu quả sang khu vực công hoạt động kém hiệu quả hơn. Điều này không có lợi cho tăng trưởng kinh tế trong dài hạn.

Thêm vào đó, có một nghịch lý là, trong khi Chính phủ và các bộ ngành ra sức tìm giải pháp để tăng huy động vốn, thì tốc độ giải ngân đầu tư công lại ngày càng chậm. Đây là một sự lãng phí lớn”.

Mặt hàng xăng dầu thời gian qua được Bộ Tài Chính đề xuất tăng thuế bảo vệ môi trường lên mức kịch trần khiến dư luận lo ngại. Ảnh: V.P

Đại biểu Vũ Tiến Lộc cũng ghi nhận những nỗ lực cắt giảm các thủ tục hành chính nhiêu khê liên quan đến nộp thuế, đăng ký kinh doanh, đầu tư và kiểm tra chuyên ngành... Chính phủ điện tử cũng đang được triển khai tích cực.

Đây là những bước tiến được thế giới công nhận, thể hiện qua việc thứ hạng về môi trường kinh doanh đã tăng 14 bậc, về cạnh tranh quốc gia tăng 5 bậc trong năm 2017. Chỉ số Năng lực cạnh tranh cấp tỉnh PCI cũng đạt mức cao nhất kể từ năm 2005. Chỉ số đổi mới sáng tạo theo WIPO tăng 12 bậc.

Tuy nhiên, những thành quả này vẫn còn rất khiêm tốn so với những gì nhân dân kỳ vọng và vẫn còn một khoảng cách không nhỏ so với những chuẩn mực hàng đầu của ASEAN và mong đợi của người dân.

Những câu chuyện cười ra nước mắt chỉ có ở Việt Nam như “1 thỏi sô-cô-la cõng 13 giấy phép” hay chuyện “thời gian nuôi gà còn ngắn hơn thời gian xin giấy phép được bán gà” vẫn còn tồn tại...

Một số bộ ngành mới chỉ thực hiện cắt giảm thủ tục hành chính ở những lĩnh vực chịu sức ép lớn từ Chính phủ và từ dư luận xã hội, theo kiểu chạy theo vụ việc, thiếu bài bản, đối phó. Không ít tư lệnh ngành còn lơ là nhiệm vụ làm thể chế.

Nghị quyết 01 và nghị quyết 19/2018 của Chính phủ đặt ra yêu cầu, chậm nhất đến 31/10 năm nay, phải ban hành xong các nghị định mới để đơn giản hóa và cắt giảm 50% điều kiện kinh doanh và kiểm tra chuyên ngành.

Nhưng cho đến nay, ít nhất có tới 4 bộ ngành còn chưa rà xét và xây dựng phương án đơn giản hóa các điều kiện kinh doanh, 4 bộ ngành khác còn chưa xây dựng được dự thảo nghị định.

Ba đặc khu tạo nên sức hút lớn đưa Việt Nam thành con hổ ở Đông Nam Á

Một kế hoạch cải cách tổng thể nhằm giải quyết tận gốc rễ của vấn đề là cơ chế xin-cho hiện vẫn còn chưa được phác thảo.

Nếu các bộ luật vẫn được thiết kế theo kiểu “luật ống, luật khung” và vẫn cần phải có các nghị định, thông tư của các bộ ngành hướng dẫn thì tình trạng giấy phép con, cháu và các thủ tục hành chính rườm rà sẽ có nguy cơ không biến mất, mà lại biến tướng, phục hồi, chuyển từ hình thái này sang hình thái khác và vẫn đè nặng lên doanh nghiệp.

Việc giảm chi phí, cả chính thức và không chính thức, cho người dân và doanh nghiệp, bởi vậy, sẽ vẫn khó thực hiện triệt để. Và trần thể chế sẽ vẫn là cản trở những nỗ lực sáng tạo của các địa phương và cơ sở. Sự chững lại của các “ngôi sao cải cách” trong bảng xếp hạng năng lực cạnh tranh cấp tỉnh PCI 2017 đã minh chứng cho hiện tượng này.

Thủ tướng vẫn thường nhắc: “Thể chế, thể chế và thể chế !”. Cải cách thể chế là động lực của sự phát triển. Để tập trung vào nhiệm vụ cải cách thể chế, các cơ quan Chính phủ cần phải được giải phóng khỏi những việc mà xã hội, thị trường và cấp dưới có thể làm.

Theo hướng này, cần đẩy mạnh tiến trình cổ phần hóa, bỏ nhanh chức năng chủ quản doanh nghiệp nhà nước của các bộ ngành, đẩy mạnh xã hội hóa và chuyển giao dịch vụ công, trong đó có các hoạt động xúc tiến thương mại, đầu tư cho xã hội và thị trường, đẩy mạnh phân cấp phân quyền cho địa phương và cơ sở theo đúng tinh thần của các nghị quyết của Đảng và của Quốc hội…

Đây là kỳ họp đầu tiên trong nhiều năm, Quốc hội chỉ họp trong 20 ngày, và một nguyên nhân qua trọng là do, chúng ta đã không chuẩn bị kịp được các dự thảo luật theo đúng hẹn với chất lượng được bảo đảm.

Điều này cho thấy các bộ ngành đã phải ôm đồm quá nhiều công việc và đã không dành đủ thời gian và tâm sức để thực hiện chức năng chính yếu của mình là xây dựng thể chế và hoạch định chính sách.

Ông cha ta có câu “một người lo bằng một kho người làm”. Đảng ta nói: “Cải cách thể chế là khâu đột phá”.

Để đạt được những thành tựu lớn hơn nữa trong phát triển kinh tế - xã hội, các bộ ngành phải thực sự là “kiến trúc sư trưởng” trong cải cách thể chế ở từng lĩnh vực chứ không chỉ hành xử như những “đốc công”.

Trong khi đó, đại biểu Phạm Xuân Thăng (đoàn Hải Dương) cho rằng, qua 2 năm thực hiện kết luận Bộ Chính trị về tinh giản biên chế, bên cạnh các kết quả thì tổng số người hưởng lương từ ngân sách còn cao, chi thường xuyên ngày càng tăng trong tổng chi...

Nguyên nhân chủ yếu nằm ở yếu tố chủ quan, người đứng dầu quyết tâm chính trị chưa cao, còn tư tưởng ngại khó, ngại va chạm, sợ mất quyền lợi.

Đại biểu Phạm Xuân Thăng cũng đề xuất 6 giải pháp, trong đó có việc Chính phủ cần nêu rõ hơn mục tiêu tinh giản biên chế, công khai các đơn vị không hoàn thành nhiệm vụ trong lĩnh vực này; sửa đổi, bổ sung các quy định về tổ chức bộ máy chính quyền địa phương; đẩy mạnh cơ chế tự chủ, xã hội hoá đơn vị sự nghiệp công lập...

Vũ Phương
Từ khóa :
đại biểu quốc hội vũ tiến lộc , luật đặc khu , kinh tế đặc khu , vân đồn , thuế phí , kinh tế việt nam 2018 , GDP việt nam 2018 , ngân sách đặc khu , thuế phí
Thuế, phí dồn dập và các loại giấy phép "con, cháu"
Chủ đề : SỰ KIỆN VÀ CHÍNH SÁCH
Chủ đề : Từ hội trường Diên Hồng
Bình luận
Xem thêm bình luận
Tin khác