Hệ thống giáo dục Việt Nam đang bị cắt khúc

Giáo dục 24h

Xuân Trung

(GDVN) - Đây là quan điểm của GS. TSKH Nguyễn Minh Đường - nguyên Tổng cục trưởng Tổng cục dạy nghề (Bộ LĐ TB&XH) trong buổi bàn về tái cấu trúc hệ thống giáo dục.

Một cơ thể với hai cái đầu

GS. TSKH Nguyễn Minh Đường cho hay, hiện tại hệ thống giáo dục của chúng ta có 5 hệ thống con nhưng lại bị cắt khúc và phát triển không nhất quán, tỷ lệ không cân đối. Trong cơ cấu hệ thống thậm chí có hai loại trường trung cấp, hai loại trường cao đẳng (trường trung cấp, cao đẳng thuộc Bộ GD&ĐT và trường thuộc Bộ LĐ TB&XH). 

GS. Đường ví rằng, một hệ thống mà có hai cái đầu thì không thể nhất quán, vừa quản lý theo ngành và theo lãnh thổ, quản lý sẽ chồng chéo. Ví dụ điển hình như Trường Cao đẳng nghề Hà Nội hiện đang dưới sự quản lý của UBND Hà Nội, Bộ GD&ĐT, Bộ LĐ TB&XH. 

Theo GS. Nguyễn Minh Đường, các trường trung học nghề phải nhiều lên mới thực hiện được mục tiêu phân luồng học sinh. Ảnh Xuân Trung

Cơ chế quản lý hiện nay ở hệ thống cũng còn quan liêu, bao cấp, hằng năm Bộ vẫn cho chỉ tiêu, quản lý kiểu hành chính (cấp dưới báo cáo mà không biết làm như thế nào). 

Hiện hai bộ (GD&ĐT và LĐ,TB&XH) có hai quy hoạch mạng lưới khác nhau, mục tiêu, nội dung chương trình đào tạo hiện chúng ta có hai chương trình khung. Nếu theo của Bộ GD&ĐT là chương trình niên chế, theo chương trình khung của Bộ LĐ,TB&XH theo chương trình học phần. Đó là những sự bất cập trong hệ thống giáo dục mà GS. Đường đã chỉ rõ.

Ngoài ra, việc tổ chức quản lý chất lượng mỗi Bộ cũng có những tiêu chí khác nhau, Bộ GD&ĐT đưa ra với hơn 50 tiêu chí, trong khi Bộ LĐ TB&XH lại có các tiêu chí khác Bộ GD&ĐT. 

Từ những thực trạng trên, GS. TSKH Nguyễn Minh Đường thẳng thắn cho rằng, nếu không phân luồng được học sinh thì không có được đội ngũ nhân lực đồng bộ phù hợp với cơ cấu nghề, và như vậy là chưa mềm dẻo linh hoạt trong liên thông để tạo điều kiện cho người học được học suốt đời.

Với sự bất cập trên thể hiện ra chưa liên thông giữa giáo dục phổ thông và giáo dục nghề nghiệp; chưa bảo đảm tính chỉnh thể của hệ thống; chưa thể hiện tính phổ cập bắt buộc (chưa dám công bố mức nào là phổ cậ bắt buộc); chưa có hệ thống chuẩn…

Trường nghề phải nhiều lên

Với quan điểm của mình, GS. TSKH Nguyễn Minh Đường cho rằng hệ thống giáo dục quốc dân phải đảm bảo nền tảng giáo dục của dân, phải đảm bảo được tính dân tộc hiện đại, đảm bảo được sứ mệnh phát triển nhân cách cho mỗi cá thể con người và phát triển nhân lực quốc gia để phát triển đất nước.

Đảm bảo cho người học có thể học suốt đời, đảm bảo tính chỉnh thể của hệ thống và tính thương thích với chuẩn quốc tế. Nếu hệ thống giáo dục của chúng ta còn bất cập như trên đã nêu sẽ không thực hiện được phân luồng, không thực hiện tính liên thông giữa các trình độ, không quy hoạch được mạng lưới cơ sở đào tạo hợp lý, không kiểm định được chất lượng giáo dục. Và như vậy không thể thực hiện được đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo.

GS. TSKH Nguyễn Minh Đường kiến nghị, hệ thống giáo dục quốc dân phải có nét đặc trưng là trung học nghề, sơ cấp nghề chỉ cần học vài ba tháng có trên một nghề nào đó và có thể cấp chứng chỉ nghề. Đặc biệt, GS. Đường đề nghị để thực hiện được phân luồng sau THCS nhất thiết số lượng các trường nghề phải được mở nhiều lên.

Nhiều chuyên gia cho rằng, muốn sự nghiệp giáo dục có được nguồn nhân lực tốt cần thống nhất cách quản lý chung với các trường thuộc hai Bộ GD&ĐT, và LĐ,TB&XH để có chất lượng tốt nhất.

Trước mắt, đổi tên trường trung cấp nghề thành trường trung học nghề, điều chỉnh lại mục tiêu và chương trình đào tạo. Bảo đảm học sinh tốt nghiệp vừa có trình độ học vấn (để có thể học lên khi có cơ hội) vừa có nghề thành thạo.

Chuyển đổi các trường trung cấp chuyên nghiệp theo 2 hướng: Cao đẳng thực hành hoặc thực hành nghề. Hợp nhất một phần trường THPT với các cơ sở dạy nghề ở địa phương để chuyển thành các trường trung học nghề.

Quy hoạch lại nhiệm vụ cho các trường đại học theo 2 hướng: nghiên cứu và nghề nghiệp-ứng dụng. Hướng nghiên cứu chủ yếu dành cho các trường đại học trọng điểm; các trường địa phương và trường của các Bộ ngành chủ yếu đi theo hướng nghề nghiệp ứng dụng, bám sát nhu cầu nhân lực của địa phương.

Ban hành các chuẩn quốc gia về giáo dục. Khẩn trương xây dựng mạng lưới các trung tâm kiểm định độc lập.

Xuân Trung
Từ khóa :
Giáo dục , phân luồng học sinh , trung học nghề , nguồn nhân lực , đổi mới giáo dục , Nguyên Minh Đường.
Hệ thống giáo dục Việt Nam đang bị cắt khúc
Chủ đề : Đổi mới Giáo dục
Bình luận
đào duy thường
1

Tôi hoàn toàn đồng ycvới quan điểm của giáo sư Đường,cần mở thêm nhiều trường dạy nghề hơn. song song với mở rộng là đào tạo những CNKT có tay nghề chất lượng để đến khi ra trường, người lao động có thể đáp ứng tốt yêu cầu của nhà tuyển dụng. hiện nay có rất nhiều trường dạy nghề đào tạo theo kiểu có số lượng nhưng ko quan tâm đến chất lượng học sinh, sv. Thậm trí có nhiều trường hợp sv đã được đào tạo ra trường, đến khi vào làm thử việc với kết quả gần như con số 0, nhà tuyển dụng đương nhiên hoặc là ko nhận hoặc là đào tạo lại. như vậy sẽ lãng phí rất nhiều kinh phí đào tạo, ảnh hưởng xấu đến hình ảnh các trường nghề của vhúng ta. theo tôi, các trường day nghề ko nên chú trọng vào chiều rộng, đó là mở rộng nhiều nghành nghề đào tạo mà hãy tập trung vào chiều sâu, chuyên nghành thế nanh của trường mình. song song với đó là liên kết với các nhà tuyển dụng, cả trong nước và ngoài nước, xem nhu cầu của họ cần lao động với tay nghề , chuyên nghành gì, từ đó có hướng liên kết: nhà trường sẽ đào tao đội ngũ CNKT cao, còn nhà tuyển dụng sẽ ký cam kết đầu ra cho sv, và như vậy nhà tuyển dụng sẽ giảm được chi phĩ đào tạo CN của mình, số tiền đó có thể quay ra khuyến khích, hỗ trợ cho những sv nghèo, sv học tốt, học giỏi...và như vậy sv cũng yên tâm học hành hơn, ko phại chịu áp lực cho đầu ra, xin việc. nhà trường thì khẳng định được uy tín và thương hiệu của mình... Ngoài việc đào tạo, theo tôi ngay từ khi còn học thpt, nên có những tiết học định hướng nghề nghiệp, có những buổi giao lưu với những người CNKT đã và đang làm việc ổn định tai các nhà máy , XN. giảng cho hoc sinh hiểu được ko phải nhất thiết phải học đại học..mới có cuộc sống sung túc, mà phải chỉ cho họ biết nhi cầu của đẫt nước mình cần khoảng bao nhiêu kỹ sư,...và cần bao nhiêu CNKT. và quan trọng hơn, BGD

Xem thêm bình luận
Tin khác