Không nên dạy tiếng Anh kiểu hồn nhiên kèm cuồng nhiệt

Giáo dục 24h

Tạ Quang Sum

(GDVN) - Nhiều phát kiến mới rất cuồng nhiệt đã và đang làm rối loạn việc dạy tiếng Anh. Và, dạy bằng tiếng Anh ở nhiều bộ môn khoa học tự nhiên là một điển hình.

LTS: Quý vị và các bạn đang theo dõi bài viết của thầy giáo Tạ Quang Sum, nguyên Hiệu trưởng Trường Trung học phổ thông Trần Hưng Đạo, Thành phố Cam Ranh, Khánh Hòa.

Trong bài viết này, tác giả đề cập đến việc dạy ngoại ngữ và cụ thể là tiếng Anh trong trường phổ thông hiện nay.

Đồng thời, tác giả cũng đưa ra một số kiến nghị về việc đổi mới cách dạy và học ngoại ngữ sao cho hiệu quả.

Tòa soạn trân trọng gửi đến độc giả bài viết.

Trong những ngoại ngữ ở các trường học, tiếng Anh có tỉ trọng lớn nhất. Qua nhiều giai đoạn biến động thăng trầm do lịch sử và những áp đặt chủ quan, thì các nhà quản lý giáo dục đã nhận ra được tính chất quốc tế của ngôn ngữ Anh. 

Đó là thứ tiếng mà người Việt có điều kiện tốt nhất để tiếp nhận - giúp người Việt tự tin chìa bàn tay ra ngoài cánh cửa hội nhập thế giới. 

Kể từ khi đất nước mở cửa, ngành Giáo dục đào tạo sớm nhận ra giá trị và nhu cầu cấp bách của việc tăng cường dạy tiếng Anh trong các cấp học phổ thông. 

Nhiều đề án cải cách và chương trình mới dạy tiếng Anh tích cực hơn đã được triển khai, dù kết quả chưa cao nhưng mục tiêu và định chuẩn giáo dục thì đã rõ.

Một lớp học tiếng Anh ở Thành phố Hồ Chí Minh. (Ảnh minh họa: Báo Người Lao động)

Nhưng thực tế ở các trường phổ thông hiện nay, do áp lực thi cử nên việc dạy và học ngoại ngữ lại chỉ gói ghém trong hai hoạt động: Thầy chỉ dạy đủ cho học sinh đi thi, học sinh chỉ học đủ để đi thi. 

Chính tư duy chỉ phục vụ thi đã làm biến dạng mục tiêu dạy và học ngoại ngữ.

Trong hoàn cảnh đó, lẽ ra Bộ Giáo dục và Đào tạo nên dành nhiều nguồn lực tập trung vào việc xây dựng chương trình dạy tiếng Anh theo mô thức hiện đại, phù hợp với các đặc trưng thẩm âm – thẩm ngữ của người Việt. 

Đề ra các kế hoạch đào tạo giáo viên mới đạt chuẩn – chỉnh lý những khiếm khuyết của cách dạy cũ. 

Nhằm tạo ra một sự đổi thay toàn diện, để sau nhiều thế hệ nữa người Việt sử dụng được tiếng Anh như là ngôn ngữ thứ hai… 

Học tiếng Anh 8 tiết/tuần có đạt hiệu quả mong muốn?

Thì nhiều phát kiến mới mang tính cuồng nhiệt đã và đang làm rối loạn việc dạy tiếng Anh, chủ trương dạy bằng tiếng Anh ở nhiều bộ môn khoa học tự nhiên là một điển hình.

Dạy ngoại ngữ cho người học nói chung – dạy tiếng Anh nói riêng, theo tiêu chuẩn nào - bằng phương pháp sư phạm cổ điển hay hiện đại đều không thể không tập trung vào 3 việc chủ yếu.

Đó là: Luyện đọc và nghe - Luyện nhớ và viết đủ kí tự của từ - Luyện ráp từ thành câu đúng với ngữ văn và ngữ cảnh. 

Hiện nay trên phạm vi cả nước giáo viên dạy tiếng Anh vẫn còn thiếu và yếu kỹ năng đọc và nghe.

Giáo viên dạy các bộ môn tự nhiên lại chỉ được đào tạo trong phạm vi bộ môn đó, giao cho họ chuyển ngữ từ Việt qua Anh không hề là việc đơn giản. 

Nếu thầy phiên ngữ sai – đọc không đúng thì không có hiệu quả giáo dục mà hệ lụy ở học sinh thì chưa tính được hết.

Nếu muốn cho học sinh tiếp cận tiếng Anh trên bình diện rộng trải qua nhiều bộ môn trong giai đoạn hiện nay thì tốt nhất khảo sát trên mỗi cấp - khối lớp đang học.

Từ đó, chiết xuất được phần đặc trưng, để cấu trúc lại chương trình và viết lại nội dung giảng dạy ngoại ngữ cho người Việt, trên cơ sở của sự liên thông giữa Việt văn và Ngoại văn. 

Liên kết ngoại ngữ, cuộc chơi đầy toan tính vụ lợi!

Sao cho tạo ra được nhiều sự song trùng về cả chủ đề và thời gian thực hiện qua song ngữ giữa nhiều bộ môn.

Ví dụ: Ở bộ môn Văn học 12 – tiết 4 có bài giảng văn “Tuyên ngôn độc lập”.

Ở bộ môn Toán 11 – tiết 28 có bài “Nhị thức Newton”.

Ở bộ môn Hóa học 10 – tiết 13,14 có bài “Bảng tuần hoàn các nguyên tố hóa học”…

Thì ở bộ môn Ngoại ngữ gần tiết thứ ấy cũng có bản dịch về các bài học này. Chính điều này sẽ làm hưng phấn, tạo ra sự so sánh thích thú và lặp lại nhận thức cho học sinh Việt Nam từ việc học ngoại ngữ.

Phải dạy ngoại ngữ thật phổ thông. Nghĩa là không thể đặt cao mục tiêu và yêu cầu trong giáo dục đại trà: Người Việt sử dụng tiếng nước ngoài như thể người nước ngoài.

Nhưng phải có những giải pháp giáo dục nghiêm túc để tiến tới thời kỳ người Việt sử dụng được tiếng Anh là ngôn ngữ thứ hai.

Tạ Quang Sum
Từ khóa :
dạy và học ngoại ngữ , tiếng Anh , sử dụng tiếng Anh , ngôn ngữ thứ hai , giải pháp giáo dục , giáo viên dạy tiếng Anh
Không nên dạy tiếng Anh kiểu hồn nhiên kèm cuồng nhiệt
Chủ đề : Góc nhìn Giáo dục
Viết bình luận của bạn về bài viết này ...
Hoàng Minh Phương
0

Tôi ấn tượng với bình luận của khainguyen khi đọc trong bài phản ánh về tình trạng dạy thêm của trường tiểu học Trần Hưng Đạo quận 1 TPHCM như sau: " thêm một con dê bị đem đi tế thần", sau đó lại đọc tiếp được bình luận của bạn " hiệu trưởng là bọn bất lương", giờ gặp bạn ở đây giới thiệu dạy tiếng anh nên tôi cứ nghĩ đồng nghiệp dạy tiếng anh ở trường Trần Hưng Đạo quận 1. Không ngờ bạn sống ở nước ngoài. Chúc bạn thuận lợi.

Việt kiều yêu quê
0

@khainguyen: bạn dạy tiếng Anh hèn nào tôi thấy bình luận của bạn lỗi tiếng Việt nhiều quá, cả những comment trước đây. Xin lỗi nếu nói thật làm bạn không vui, tôi sinh ra Việt Nam, và lớn lên ở Mỹ từ năm 12 tuổi nên rất yêu tiếng Việt.

khainguyen
0

Cán ơn nhận xét của bạn. Đã lâu tôi ít khi sử dụng tiếng Việt, nên comment là cách ôn luyện thế thôi. Hơn nửa lúc ở VN tôi theo học Đại Học BK và việt văn thì chỉ đủ để viết cho vui thôi. Chúc bạn vui khỏe.

khainguyen
0

Dạy tiếng Anh sao cho hiệu quả không dễ chút nào! Người thầy chỉ có nhiệm vụ rèn một số kỹ năng cơ bản như nghe, nói, đọc và viết cho học sinh. Còn muốn giỏi thì người học phải nỗ lực rèn luyện, chớ quá ỷ lại vào người dạy. Tôi học tiếng Anh ở Việt Nam cũng lâu, và thậm chí có dạy tiếng Anh một thời gian ngắn tại một trường THCS, ấy vậy mà thời gian đầu qua Mỹ tôi nghe họ nói chẵng khác gì "vịt nghe sấm nổ". Mỹ là hợp Chủng Quốc nên tiếng Anh của họ pha trộn đủ mọi âm sắc (accent), nào là âm sắc Spanish, rồi người Mỹ gốc Phi (African-American), gốc philippino, gốc Ân, và cả...gốc Việt Nam! Theo tôi tiếng Anh dạy cho trẻ em ngay từ đầu cần chú trong kỹ năng nghe nói(rất quan trọng), còn ngữ pháp tằng dần theo cấp lớp. Lúc học Đại Học một bà giáo Mỹ dạy môn composition 2 hỏi tôi làm nghề gì khi còn ở VN. Tôi "mắc cười" không dám nói "dạy tiếng Anh", mà nói tôi làm việc ở ngành thuế vụ (tax collector) .Bà tròn xoe mắt (?) và khen tôi excellent sau khi chấm bài thuyết trình (research paper) về đề tài financial aid và nợ (debt) của sinh viên Mỹ là 100%! Thật khôi hài khi nghĩ đến câu trả lời của tôi.

Thuy Trinh
0

Cấp trên đưa ra những cuộc thi (ví dụ như thi Bồi dưỡng thường xuyên) để đánh giá chất lượng hay 1 năm công tác của giáo viên là chưa hợp lý. Làm trong ngành tôi thấy có đồng chí giáo viên trong quá trình dạy học rất nhiệt tình trong công việc: khi kiểm tra Khảo sát chất lượng học sinh về môn mình dạy cũng đứng thứ nhất hoặc nhì, có học sinh giỏi khuyến khích huyện. Nhưng do bài thi BDTX không đạt nên cuối năm học tổng kết chỉ được xếp loại Trung bình. Bản thân tôi năm nay cũng vậy, xếp loại giáo viên học kì 1 đứng thứ 11 trên tổng 62 giáo viên, học kì 2 đứng thứ 17 nhưng tổng kết cả năm chắc sẽ là đứng thứ ba mươi mấy hay bốn mươi mấy của trường vì điểm thi BDTX không đạt (5,5 điểm thi lần 1, lần 2 là 8,5 và lần 3 của trường là 7 điểm) vì không thuộc diện xếp loại thi đua mặc dù năm nay tôi có hsg kkh. Bên cạnh đó những giáo viên dạy Tiếng anh năm nay không phải thi BDTX của huyện, chỉ cần làm một bài BDTX của trường mà đạt là xếp loại khá rồi. Như vậy là tôi thấy không hợp lí. Người thì cố gắng giảng dạy có thành tích (nhưng thi BDTX không đạt) chỉ được xếp loại trung bình. Người thì ừ thì họ cố gắng trong công việc nhưng không phải thi BDTX chỉ cần làm 1 bài thi BDTX tốt ở trường là cũng được xếp loại Lao động tiên tiến của năm rồi Vậy cả một năm công tác và dựa vào bài thi BDTX để đánh giá xếp loại giáo viên như vậy đã chính xác chưa ạ.

Phụ huynh trường tiểu học Trần Hưng Đạo Quận 1 TPHCM
3

Dạy tiếng Anh thì điều quan trọng tiên quyết là càng phải tỏ ra tôn trọng tiếng Việt nha Thầy. Một thực tế là hiện nay gv dạy tiếng anh ở cấp tiểu học, chỉ là dạy tiểu học thôi, nhưng thái độ sính ngoại, kênh kiệu, ta đây, phụ huynh không chấp nhận được. Tôi xin lỗi Thầy mà nói thật, trình độ phụ huynh hiện nay dạy được gv tih tiếng anh không phải ít người. Xem lại đạo đức làm nghề đi, không thì chuyển sang dạy môn đạo đức tiếng việt một thời gian rồi hẵng tiếp tục.

Xem thêm bình luận
Tin khác