PGS. Văn Như Cương: Học trò cãi hoặc đánh lại thầy là hư

Giáo dục 24h

Xuân Trung

(GDVN) - Thực trạng quan hệ thầy - trò bất đồng trong lớp học thời gian qua khiến nhiều phụ huynh, xã hội lên án, bất bình. Cùng PGS. Văn Như Cương mổ xẻ vấn đề.

Những sự việc gần đây như “Trò bật lại thầy ngay trên bục giảng”, “Học sinh đánh nhau lột đồ dã man” hay như sự việc đây nhất của một trường cấp hai tại Hà Nội “Cô giáo Hà Nội bắt học trò lên bục giảng ...tát nhau”…làm cho xã hội ngờ vực về một môi trường giáo dục đạo đức học sinh.

Xung quanh vấn đề này, PGS. Văn Như Cương, hiệu trưởng Trường THPT DL Lương Thế Vinh trao đổi: Hình như ở các trường sư phạm chỉ chú trọng giáo dục về chuyên môn mà thôi, còn môn “Đạo đức làm thầy” hình như chưa chú trọng lắm. Tôi cho rằng phải nghiên cứu lại chương trình ở các trường sư phạm, phải học tập như thế nào đó về cách ứng xử đối với lứa tuổi học trò.

Trách nhiệm từ chữ “giáo dục”

Trước nhiều sự việc học sinh cãi lại thầy và ngược lại thầy cũng có những hành xử không đúng mực với học trò trong thời gian gần đây, theo PGS nguyên nhân ở đây là gì?

PGS. Văn Như Cương: Đây là một hiện tượng đáng buồn và ngày càng phát triển, mức độ phổ biến ngày càng nhiều. Thái độ giữa thầy và trò, giữa trò và thầy và giữa trò với trò, tức là cách hành xử trong các trường học đang có rất nhiều điều không ổn. Tôi cho rằng trách nhiệm phải chịu là ở chữ giáo dục của nhà trường cũng như của phụ huynh. Nhưng còn xuất phát từ chỗ mà chúng ta lâu nay làm chưa tốt đó là quan điểm giữa thầy và trò, nếu trước kia người thầy luôn luôn đúng, tính chất dân chủ và tự do ở tầng lớp thanh niên bị áp đặt, do đó phải theo thầy nói không được cãi lại. 

PGS. Văn Như Cương cho biết, cần phải đào tạo lại lớp giáo viên hiện tại.

Do đó cũng phải thay đổi, bởi qua hệ giữa thầy và trò trước hết cũng là quan hệ giữa người với người, cũng phải có những ứng xử đúng giữa con người với con người. Về mặt thầy giáo cũng có nhiều thiếu sót, áp đặt, thậm chí là đánh đập, có nhiều thầy đấm đá học sinh, những phản ứng tức thì kiểu đó đương nhiên học trò sẽ phản ứng lại, cũng không may nhiều học sinh phản ứng tiêu cực bằng cách đánh lại thầy. 

Nhưng cũng phải nhìn nhận xem phản ứng như thế nào khi nhìn thầy đánh học trò như vậy, một là học trò cam chịu, uất ức, luôn luôn bị như vậy và chịu nhịn nhục, đó cũng là một cách ứng xử. Cách hành xử nữa khi trò uất ức quá không làm gì được thầy và trên đường đi học về nhảy xuống sông tự tử, và chuyện này đã xảy ra ở Thái Bình. Thứ ba, học trò căm phẫn và tức thầy trên đường đi về rủ anh chị em của mình chặn để đánh thầy. Thứ tư, do bức xúc quá cũng có thể nhảy lên để đánh thầy luôn trên bục giảng. 

Rõ ràng, ở phía nào đó thầy đã có một ứng xử sai lầm dẫn đến phản ứng sợ nhất là học sinh tự tử. Đội ngũ thầy giáo cũng phải rút kinh nghiệm, phải học tập như thế nào đó ở môi trường sư phạm, về đạo đức làm thầy, về nguyên tắc làm thầy ngoài chuyện học văn hóa.

Tôi thì chú trọng tới vấn đề đó, còn học sinh cần có những tác động giáo dục tốt đẹp hơn về phía gia đình, xã hội mà tất cả chúng ta phải góp vào, hơn hết thầy giáo cũng phải hành xử đúng mực. Ngoài ra, trong trường cũng cần có kỷ luật nghiêm khắc hơn.

Ở mọi tình huống học sinh “bật” lại thầy, PGS có ủng hộ học sinh của mình không?

PGS. Văn Như Cương: Cần phải xem phản ứng đó ở mức độ nào, nếu như là tranh luận, hỏi, phản biện thì nên, nhưng cãi lại thì không được.

PGS có đồng ý với quan điểm, mọi học sinh hư đều xuất phát từ người thầy?

PGS. Văn Như Cương: Không, cũng giống như con hư tại mẹ, cháu hư tại bà, bây giờ thì học sinh hư tại thầy? Con hư tại mẹ cũng là để nói lên trách nhiệm của người mẹ và người bà, học trò hư tại thầy là không phải, nói như vậy là một cách nhấn mạnh vai trò của người thầy, còn học trò hư thì đủ mọi cách tác động vào làm học trò hư.

Phải đào tạo đội ngũ giáo viên

Phần lớn những sự việc thời gian liên quan tới thầy đánh trò, trò cãi thầy phần lớn xảy ra ở những giáo viên trẻ, ít kinh nghiệm, phải chăng vấn đề nghiệp vụ sư phạm chúng ta chưa chuẩn bị một cách bài bản?

PGS. Văn Như Cương: Đúng như vậy, hình như ở các trường sư phạm chú trọng giáo dục về chuyên môn mà thôi, còn môn “Đạo đức làm thầy” hình như chưa chú trọng lắm. Cũng lấy làm lạ ngay ở trường Y chuyên về học  mổ, học phẫu thuật nhưng đạo đức của người thầy thuốc cũng không được chú trọng, ngay cả ở giáo trình của trường. 

Tôi cho rằng phải nên nghiên cứu lại chương trình ở các trường sư phạm, phải học tập như thế nào đó về cách ứng xử đối với lứa tuổi học trò.

Đổi mới căn bản và toàn diện giáo dục đào tạo, xem trọng khâu giáo viên, vậy quá trình đổi mới này theo thầy giáo viên có cần phải được đào tạo lại không?

PGS. Văn Như Cương: Nhất định rồi, khi đổi mới giáo dục thì đào tạo giáo viên là một khâu rất quan trọng. Nếu chúng ta muốn đổi mới ở nhiều mặt mà lại đào tạo ra lớp giáo viên như cũ thì rõ ràng trò không thích. Vấn đề ở đây, ngoài đào tạo mới thì còn phải đào tạo lại là cần thiết.

Không thể để đội ngũ giáo viên hiện tại chờ tới ngày về hưu, kể cả 30-40 tuổi vẫn phải đi học. Tôi nghĩ có thể làm được vì hiện nay các trường sư phạm đang đào tạo thừa, và có xu hướng thu hẹp đào tạo lại, vậy các lớp đào tạo này ở đâu? Phải mở các lớp chính quy, một năm có thể quy định bao nhiêu phần trăm giáo viên đó đến học, có chứng chỉ, và không đạt được thì không cho dạy.

Các trường sư phạm ngoài đào tạo giáo viên mới thì có thể đào tạo lại cả giáo viên cũ trong thời gian có thể 1 tháng hay 1 năm, và được thi để lấy chứng nhận. 

Xin trân trọng cảm ơn PGS. 

Đừng là người thầy “ngoan ngoãn”

TS Nguyễn Tùng Lâm – Chủ tịch Hội tâm lí Giáo dục Hà Nội cho biết, chất lượng giáo dục phụ thuộc nhiều yếu tố, trong đó có cơ sở vật chất, cơ chế quản lý, chương trình sách giáo khoa, đội ngũ nhà giáo  và cán bộ quản lí; vấn đề thi cử và đánh giá… Và để giải quyết bài toán chất lượng cho giáo dục là phải giải quyết đồng bộ các vấn đề trên.

TS. Nguyễn Tùng Lâm nói: “Việc đánh giá người thầy không chỉ ở đạo đức mà người thầy phải có tay nghề. Chúng ta phải tạo ra những thế hệ nhà giáo có tay nghề làm việc hết sức chuyên nghiệp, đủ năng lực đáp ứng đổi mới giáo dục chứ không phải là một thế hệ những ông thầy “ngoan ngoãn” mà không thay đổi được học trò.

Quan điểm của tôi là phải bồi dưỡng lại 100% đội ngũ về mặt tay nghề, cách bồi dưỡng cũng phải được chú ý, dùng người giỏi để bồi dưỡng, không phải chỉ bồi dưỡng lí thuyết. Hiện nay chúng ta bồi dưỡng giáo viên vẫn là bồi dưỡng lí thuyết chứ không phải tay nghề, nói là đổi mới thì phải dạy cho người ta tay nghề, xem là có làm được với chương trình đó không?. 

 

 

Xuân Trung
Từ khóa :
Giáo dục , trò đánh thầy , thầy đánh trò , bắt học sinh tát nhau , học sinh đánh nhau , Văn Như Cương.
PGS. Văn Như Cương: Học trò cãi hoặc đánh lại thầy là hư
Viết bình luận của bạn về bài viết này ...
Nguyễn Thanh Truyền
0

Có ai từng trực tiếp dạy các học sinh hiện nay mới hiểu hs bây giờ khó dạy như thế nào. Có hs còn tuyên bố cha mẹ em còn không sợ nói chi là thầy. Lý thuyết suông ai nói cũng được va chạm thực tế xem mình có bình tĩnh trước hs vô lễ xúc phạm thầy cô không

Đức Thiện
5

Thưa PGS, nếu giáo sư được chủ nhiệm một lớp, PGS đã tâm huyết, làm việc thật nghiêm túc nhưng chẳng may có một HS đánh nhau. Vậy PGS là một người thầy hư sa0? PGS chỉ đứng ở trên cao nhìn xuống nên nhận xét vậy thôi chứ nếu PGS bắt tay vào làm mới thấy được cái khó. PGS và cả mọi người cứ luôn chê bai đạo đức người thầy một cách thậm tệ, để rồi bây giờ HS càng được nước làm tới. Qua các bài báo cũng như ý kiến của PGS mà HS nghĩ rằng mình đúng nên chẳng sợ ai. Phải nói bây giờ GV sợ HS chứ ko phải HS sợ GV nữa.

Nguyễn hoài Nam
3

Cần thay đổi lại cách tuyển chọn người vào học nghề giáo viên,chứ đừng có nghĩ đào tạo lại cho phí công,mất thời gian.Đã không có năng khiếu hát thì đào tạo bao giờ thành ca sỹ được.

Nguyễn Minh Tâm
2

Trong bất kỳ trường hợp nào, người thầy (kể cả nam và nữ) cũng đều không được mất bình tĩnh khi giải quyết những va chạm. Tôi thấy có một giải pháp rất hữu hiệu cho trường hợp trò "bật" lại thầy/cô. Câu hỏi: Mục đích tối cao của người thầy trong giờ giảng này là gì ? Trả lời: Là hoàn thành giờ giảng ở mức tối đa có thể cho học sinh Câu hỏi: Vậy! Đối tượng mà người thầy hướng tới trong giờ giảng này là gì ? Trả lời: Là toàn thể học sinh của lớp học. Và như thế, có thể thấy rằng trong trường hợp thầy/cô và học trò cãi nhau trên lớp thì đó là hai "cái tôi" đang cãi nhau trước lớp học chứ không còn là "thầy" và "trò" nữa. Tìm giải pháp tối ưu cho những trường hợp tương tự: Học sinh cãi lại và xấc xược với cô giáo thì sai là rõ rồi. Nhưng về phía cô giáo thì với tư cách cũng là một người thầy như cô, tôi thấy cần rút kinh nghiệm mấy điều sau đây: Trước hết: đối với những trường hợp quấy rối, bướng bỉnh như vậy, thầy/cô giáo nên tiếp tục giảng bài và tạm thời bỏ qua những hành động đó. Để rồi sau giờ giảng, sẽ triệu tập học sinh đó lên phòng hành chính để chấn chỉnh. Cô giáo nên nhớ, mục đích tối cao của giờ giảng là hoàn thành giờ giảng đó. Thứ hai: Đôi co với học sinh là tự hạ thấp mình ngang với học sinh. Đó là điều tối kỵ của nhà giáo. Bởi hành động và lời nói của em học sinh hư này cũng chỉ là hành động và lời nói của một cá nhân, không dại diện cho cả tập thể lớp. Vì thế, hãy tạm gác sang một bên những bức xúc đối với một cá nhân để hướng tới cả lớp học, hoàn thành giờ giảng. Thứ ba: Trên lớp học, thầy/cô giáo phải làm chủ cuộc chơi. Bởi giờ giảng thực ra cũng là một cuộc chơi: Cuộc chơi đi tìm kiến thức. Thế nên mọi lời nói của người dẫn dắt cuộc chơi (thầy/cô giáo) đều có tác động đến các học sinh/người tham gia trò chơi. Và vì thế, hành vi phản ứng gay gắt tức thì do bực tức với học sinh là không thể chấp nhận được, dù học sinh kia sai hoàn toàn. Giữ bình tĩnh để chọn phương pháp xử lý tình huống đúng cũng là một điểm cần thiết trong "

soon
8

Nói về đạo đức người thầy nữa,bản thân người thầy đã là một tấm gương tốt để học sinh noi theo chưa?

Phạm Thiên Phú
8

Tất cả là do tự do quá trớn trong giáo dục. Hs bây giờ có quyền quá lớn, tôi tưởng chỉ ở thành phố mà quê tôi cũng thế, thầy cô bây giờ phải nói là sợ học sinh mới đúng. Thời xưa học sinh sợ thầy là thế thời nay thì sao. Sợ nhưng vẫn nhớ đến thầy tết đến vẫn về thăm thày. Còn giờ thì sao, đồng tiền nó làm thay đổi tất cả rồi sao.

Lê Uy Lực
7

Nghe GS nói hoài mà giáo dục không chuyển biến đâm ra chán nghe !

Xem thêm bình luận
Tin khác