Yêu thương học trò – Câu chuyện của nhân bản và triết lý giáo dục

Giáo dục 24h

Nguyễn Thị Lan Hương

(GDVN) - Mọi thứ đều có thể thay đổi, nhưng tình thương yêu con người mãi mãi không hề đổi thay. Tình yêu thương và chỉ có tình yêu thương mới cảm hóa được con người.

LTS: Gần đây, nhiều câu chuyện đáng buồn của ngành giáo dục bị phát giác khiến dư luận vô cùng phẫn nộ.

Là một nghiên cứu sinh giáo dục Hoa Kỳ, tác giả Nguyễn Thị Lan Hương phân tích cốt lõi của những tiêu cực trong nền giáo dục của Việt Nam hiện nay.

Theo tác giả, nghề giáo cần coi trọng hơn nữa tính “nhân ái”.

Không chỉ giáo viên cần “nhân ái” với học sinh mà xã hội cũng cần những chính sách hợp lý hơn với giáo viên.

Tòa soạn trân trọng gửi đến độc giả bài viết!

Trong tháng vừa qua, câu chuyện của cô Hiệu trưởng trường Tiểu học Nam Trung Yên (Hà Nội) đi xe taxi đâm phải học sinh của mình, nhưng không dám nhận lỗi và còn tạo thêm những khảo sát “rởm” để báo cáo cấp trên, đang gây phẫn nộ trên các kênh báo chí ở Việt Nam. 

Đi theo trào lưu của vụ việc, có bài viết đã so sánh cô Hiệu trưởng này với một thầy Hiệu trưởng ở Mỹ đóng vai con lừa trong một hoạt động của trường với một ý so sánh và than rằng không biết khi nào ở Việt Nam chúng ta sẽ có những Hiệu trưởng dám đóng vai “lừa” với học sinh của mình [1]. 

Cá nhân tôi rất thích hình ảnh các thầy cô giáo cùng chơi với học sinh của mình.  

Nghệ thuật sư phạm phải xuất phát từ tình thương học trò

Con tôi, hơn 10 năm đi học ở trường, thật đã vô cùng may mắn khi được học cùng với những cô giáo, thầy giáo luôn coi học sinh như con cái mình, có yêu thương, có giận, có nghiêm khắc và có vui đùa. 

Tôi nhớ mãi ngôi trường Tiểu học Hồng Hà (quận Bình Thạnh, Thành phố Hồ Chí Minh), nơi con tôi có ngày đầu đi học.

Cô giáo và cô trợ giảng đến bên con và nói: “Con vào lớp đi, đã có các cô và bạn đây rồi”.  

Cô giáo con tôi mấy năm cấp 1 là cô Sương, một cô giáo đi từ miền Tây vào Sài gòn đã nhiều năm. Cô luôn nhỏ nhẹ với lũ học trò nghịch ngợm, dẫu cho rất nhiều em, dù học lên lớp 3, vẫn “ị đùn” hay “tè dầm” trong lớp.  

Những cô giáo như cô Sương, hay dũng cảm hơn, những cô giáo đã quên thân mình để cứu học sinh trong dòng lũ xiết của miền Trung năm rồi [2], con tôi và gia đình tôi vẫn luôn nhớ đến, vẫn luôn yêu thương hình ảnh tốt đẹp của những người làm nghề giáo.  

Như nhà thơ Nguyễn Quang Thiều chia sẻ: “Mọi thứ đều có thể thay đổi, nhưng tình thương yêu con người mãi mãi không hề đổi thay. Tình yêu thương và chỉ có tình yêu thương mới cảm hóa được con người”.

Bốn cô giáo đã nỗ lực cứu 20 em học sinh mầm non. (Ảnh: Thiên Lý/ VnExpress.net)

Một số câu chuyện đau lòng gần đây xảy ra trong nhà trường như nổ trong phòng thí nghiệm gây bỏng học sinh, xe đâm gãy chân học sinh, thầy trò đánh nhau… thực tế, ở đâu cũng có thể xảy ra, thời nào cũng có.

Chỉ có điều, trong thời đại thông tin qua internet này, mọi chuyện sẽ được chuyển tải nhanh và có độ phủ rộng khắp, bởi ai cũng có thể đọc tin ngay sau khi được đưa lên báo mạng.  

Việc nhìn nhận những việc gian dối của người lớn và trong môi trường giáo dục như thế nào, liệu những tình yêu thương học sinh có đủ để ngăn chặn những hành vi này không còn tiếp diễn nữa trong tương lai không?  

Tôi rất mong báo chí và những nhà giáo, những nhà nghiên cứu, những cơ quan quản lý giáo dục nên đưa ra những giải pháp cho những tình huống này.

Chúng ta, đúng, tất cả chúng ta đều có trách nhiệm trong những câu chuyện đau lòng xảy ra trong nền giáo dục Việt Nam.  

Danh dự của nhà giáo đâu phải trò đùa!

Nếu chúng ta chỉ đổ lỗi cho cô Hiệu trưởng, cô giáo quản lý lớp không thôi, chúng ta lại quên đi mất một nguyên lý cơ bản mà ông cha ta dạy từ rất lâu, “nhân chi sơ, tính bản thiện” (là con người, tính thiện là cơ bản) hay như Bác Hồ cũng từng viết về vấn đề này “Hiền dữ phải đâu là tính sẵn. Phần nhiều do giáo dục mà nên”.

Vậy, điều cốt yếu chúng ta cần nhìn vào qua các câu chuyện xấu gần đây trong môi trường giáo dục có lẽ nằm ở việc tuyển dụng và đào tạo giáo viên, mức lương và cuộc sống của giáo viên, vai trò của giáo dục và giáo viên trong xã hội.

Ngoài ra, còn là ở phương pháp quản lý và phát triển năng lực sáng tạo trong giáo dục của giáo viên, những ảnh hưởng của môi trường xã hội đối với giáo dục (xã hội lựa chọn phát triển kinh tế, trong khi những nhu cầu phát triển về nhân bản, về giáo dục cộng đồng, về lợi ích xã hội, về đạo đức con người đã không được coi trọng).

Và đặc biệt là những khung văn bản và quy định quản lý nhà trường, giáo viên và học sinh vốn chưa bao gồm những quy trình quản lý các tình huống tai nạn và rủi ro trong trường học.

Trong 8 phẩm chất, 8 năng lực gần đây được nêu ra làm trọng tâm giáo dục của cải cách giáo dục phổ thông, nhân ái là phẩm chất được nêu lên đầu tiên [3].  

Là một người đi học cùng con trong suốt hơn 10 năm qua, tôi ngẫm nghĩ mãi về phẩm chất nhân ái mà chúng ta dự kiến sẽ đưa vào giáo dục cho con trẻ. 

Trước khi nói đến dạy trẻ nhân ái, tử tế, khoan dung, tôi suy nghĩ về việc ai sẽ đối xử nhân ái, tử tế, khoan dung với giáo viên của chúng ta? 

Chúng ta liệu có công bằng với các giáo viên khi chúng ta đòi hỏi họ rất nhiều phẩm chất và năng lực “siêu việt”, trong khi mức lương họ nhận được rất thấp và thường, nếu không dạy thêm, thì không đủ sống?  

Cách chức Hiệu trưởng và Hiệu Phó Trường Tiểu học Nam Trung Yên

Bản thân chúng ta, khi dạy dỗ con cái, chúng ta có khoan dung và nhân ái, với một sự chân thành thật sự chưa? 

Làm sao chúng ta yêu cầu giáo viên, những người cũng bình thường như mọi người trong chúng ta, phải nỗ lực nhân ái, nỗ lực yêu thương học sinh khi bản thân họ cũng chưa được nhận yêu thương, được đối xử nhân ái và khoan dung, từ phụ huynh, từ đồng nghiệp và từ xã hội? 

Khi viết đến đây, tôi chợt nhớ đến việc các cô giáo ở Hà Tĩnh, ngoài việc đi dạy, phải tham gia vào những cuộc gặp gỡ giao lưu giữa các cơ quan quản lý như một “nhiệm vụ chính trị” [4]. 

Thực ra, có ai tự hỏi chúng ta có thực sự coi trọng nghề giáo hay không? Hay giờ này, họ cũng chỉ là đối tượng để “trút giận” trong sự xuống cấp chung của nền giáo dục? 

Sự méo mó về nghề “nhà giáo”, theo tôi, có lẽ nên được đánh giá trong tổng quan của cả xã hội “méo và vẹo” [5] của chúng ta. 

Chúng ta có lẽ không nên và cũng không thể “thần tượng” các giáo viên, khi chúng ta chưa tạo ra được quy chế tuyển dụng những con người có năng lực và đạo đức cho giáo dục, chưa có những cơ chế lương và chính sách ưu đãi nghề nghiệp thích hợp, khích lệ sự tự do sáng tạo cho những nhà giáo, những con người đáng được hưởng sự tự do sáng tạo và khích lệ nhất từ xã hội và cộng đồng.

Tôi viết bài này, không phải để ngụy biện cho những người đã làm những việc rất sai trái trong môi trường giáo dục Việt Nam gần đây.  

Tôi chỉ mong, thầm mong rằng, để tránh xảy ra những việc như vậy, vấn đề không nên chỉ dừng ở việc xã hội lên án cái xấu, mà cần phải hiểu rõ hơn mầm mống của cái xấu đó ở đâu, cơ chế nào đã cho nó phát triển và làm sao có thể hạn chế nó lại.  

Tôi mong rằng yêu thương và nhân bản là một nguyên lý trong triết lý giáo dục Việt Nam, nhưng yêu thương không chưa đủ, pháp luật trong giáo dục phải đủ tốt sẽ quản trị các quan hệ xảy ra trong giáo dục. 

Và để có pháp luật tốt, chúng ta cần có người làm chính sách và pháp luật có năng lực và đạo đức tốt.

Tài liệu tham khảo:

[1] http://vietnamnet.vn/vn/tuanvietnam/tieudiem/vi-hieu-truong-dong-vai-con-lua-va-hieu-truong-gian-doi-357280.html

[2] http://vnexpress.net/tin-tuc/giao-duc/2-gio-vat-lon-trong-lu-de-cuu-nhom-hoc-sinh-cua-bon-co-giao-3514835.html

[3] http://giaoduc.net.vn/giao-duc-24h/8-pham-chat-chinh-va-8-nang-luc-cot-loi-cua-hoc-sinh-pho-thong-post174143.gd

[4] http://vietnamnet.vn/vn/giao-duc/ngay-20-11-ha-tinh-giai-thich-chuyen-dieu-giao-vien-tiep-ruou-cho-khach-339320.html

[5] http://giaoduc.net.vn/Goc-nhin/The-gioi-meo-va-Tao-veo-post174240.gd

Nguyễn Thị Lan Hương
Từ khóa :
giáo viên , tiêu cực trong giáo dục , Hiệu trưởng trường Tiểu học Nam Trung Yên , tuyển dụng giáo viên , nhân ái , yêu thương học sinh
Yêu thương học trò – Câu chuyện của nhân bản và triết lý giáo dục
Chủ đề : Góc nhìn Giáo dục
Chủ đề : Tiêu cực trong giáo dục - đào tạo
Viết bình luận của bạn về bài viết này ...
Tến tôi
0

Nghè gì mà ra trường cũng phải chạy chọt mới có việc làm đảm bảo cuộc sống thì nghề nào cũng vậy thôi Chứ nói gì đến nghề y , nghề giáo

khainguyen
3

Trong một xã hội phát triễn có dân trí cao, người ta không nghe những lời kêu gọi đại loại như "tăng cường ý thức trách nhiệm, nâng cao đạo đức....". Thay vào đó tất cả mọi người từ viên chức cao nhất đến người dân bình thường đều PHẢI hành xử theo luật pháp, tuân thủ mọi quy định của luật pháp, nó không có "lãnh địa nhạy cảm" của riêng ai. Ai vi phạm kể cả người đứng đầu của một quốc gia đều phải bị xử như một công dân bình thường. Hảy nhìn vào Hàn Quốc chúng ta thấy rõ điều đó.

TrầnTôi
4

Không chị Lan Hương ạ, nghề giáo vẫn luôn được tôn trọng, các thầy cô giáo vẫn cố gắng luôn giữ chuẩn mực cho mình, cho dù đồng lương của các thầy cô mới chỉ "đủ sống". Trong giáo dục, có những vấn đề không nhất thiết phải quy định thành luật pháp mà vẫn được tuân thủ nghiêm túc, đó mới là giáo dục. Hy vọng rằng những chuyện xấu, tiêu cực trong thời gian vừa qua trong ngành giáo dục chỉ là những "con sâu làm rầu nồi canh". Cảm ơn chị Lan Hương!

Tô Quốc Q
3

Mình rất ấn tượng với bài viết này của tác giả, thầy cô là người uốn nắn con người tạo cho xã tử tế lại là người không tử tế thì bảo sao người khác được tử tế. Muốn ngành giáo dục phát triển không chỉ chăm lo trang thiết bị mà còn phải chăm lo chế độ lương bổng cho giáo viên được ấm no tử tế thì sẽ tạo ra được con người tử tế góp phần đưa ngành giáo dục phát triển

Xuân Vi
5

Tôi rất thích câu:"Pháp luật trong giáo dục phải đủ tốt để (sẽ)quản trị các quan hệ xảy ra trong giáo dục.Và để có pháp luật tốt,chúng ta cần cẩn có người làm chính sách và pháp luật có năng lực và đạo đức tôt".Luật Giáo dục của ta còn nhiều lỗ hổng như tôi đã nêu lắm.Nó nói gì về tâm và tầm của các nhà quản trị của giáo dục nước ta?Tôi đã và sẻ tiếp tục đấu tranh để góp phần nhỏ bé của mình...

hồ đình khai
3

Những người yêu nghề giáo trước tiên là họ yêu thương con người. Càng yêu người bao nhiêu càng yêu nghề bấy nhiêu. Yêu thương con người, yêu thương học trò, quý trọng phụ huyng thì thầy cô sẽ sống hết mình với nghề . Hành vi vô cảm, đánh đập, hành hạ, xúc phạm học trò, nhất là trò lứa tuổi nhà trẻ, mẫu giáo là những hành vi trái đạo đức của con người chứ đừng nói đến đạo đức nhà giáo.Tuy nhên nhà nước và xã hội cũng cần có những giải pháp, chính sách căn cơ, lâu dài để tuyển chọn được những cô giáo thầy giáo vừa đẹp người vừa đầy đủ nhân cách, giàu trí tuệ cũng như ban hành chính sách để họ hành nghề theo đúng nghĩa cao quý của cái nghề mà xã hội tôn vinh. Họ đừng phải mất niềm tin với xã hội, phải lo lót chạy chọt chỗ làm việc hết mấy trăm triệu. Khi được vào làm rồi thì họ đã mất niềm tin, họ không còn hào hứng, yêu thương học trò nữa. Con sâu làm rầu nồi canh. Lâu dần người dân mất niềm tin vào nền giáo dục...

Xem thêm bình luận
Tin khác