Nhiều "điểm sáng" nổi bật của ngành giáo dục và đào tạo Vĩnh Long
Trao đổi với phóng viên Tạp chí điện tử Giáo dục Việt Nam Thạc sĩ La Thị Thúy - Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo Vĩnh Long cho biết, năm 2025 ghi nhận nhiều dấu ấn nổi bật của ngành Giáo dục và Đào tạo trong bức tranh chung phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh.
Trong bối cảnh tỉnh Vĩnh Long triển khai sắp xếp đơn vị hành chính và thực hiện mô hình chính quyền địa phương hai cấp, ngành giáo dục và đào tạo đã nỗ lực duy trì sự ổn định của hệ thống trường, lớp; bảo đảm quyền học tập của người dân và cơ bản hoàn thành các chỉ tiêu phát triển giáo dục năm 2025. Công tác huy động học sinh trong độ tuổi ra lớp đạt và vượt kế hoạch, trong đó bậc tiểu học đạt 100%, trung học cơ sở đạt trên 99%, góp phần giữ vững kết quả phổ cập giáo dục và giáo dục bắt buộc trên địa bàn tỉnh.
Cùng với đó, chất lượng giáo dục mũi nhọn tiếp tục được khẳng định. Kết quả Kỳ thi học sinh giỏi quốc gia năm 2025 cho thấy toàn tỉnh có 74 học sinh đoạt giải, gồm 2 giải Nhất, 12 giải Nhì, 14 giải Ba và 46 giải Khuyến khích, tăng 14 giải so với năm học 2024. Đây là con số có ý nghĩa quan trọng, phản ánh sự chuyển biến tích cực trong công tác phát hiện, tuyển chọn và bồi dưỡng học sinh giỏi của tỉnh.
Song song đó, ngành giáo dục và đào tạo Vĩnh Long triển khai đồng bộ Chương trình giáo dục phổ thông 2018 ở tất cả các cấp học, từng bước đổi mới phương pháp dạy học theo hướng phát triển phẩm chất, năng lực người học. Công tác đầu tư cơ sở vật chất, chuẩn hóa đội ngũ giáo viên tiếp tục được chú trọng, góp phần nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện và đóng góp tích cực vào chỉ số phát triển con người (HDI) của tỉnh.
"Năm 2025 đánh dấu bước tiến rõ nét của ngành giáo dục và đào tạo Vĩnh Long trong lộ trình chuyển đổi số. Toàn ngành đã đạt nhiều kết quả nổi bật trong số hóa hồ sơ, dữ liệu và hoàn thiện hệ sinh thái giáo dục thông minh phục vụ người dân. Một trong những thành tựu quan trọng là việc ký số và tích hợp lên VNeID 33.444 văn bằng số của kỳ thi tốt nghiệp trung học phổ thông năm 2025, tạo thuận lợi cho người dân trong tra cứu, sử dụng văn bằng khi cần thiết.
Cùng với đó, 100% cơ sở giáo dục trên địa bàn tỉnh đã đồng bộ dữ liệu từ các phần mềm quản lý về Cơ sở dữ liệu ngành, đáp ứng yêu cầu kết nối, chia sẻ thông tin trong hệ thống giáo dục. Tỷ lệ xác thực định danh điện tử của giáo viên và học sinh đạt chuẩn kỹ thuật, sẵn sàng liên thông với Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư. Những kết quả này góp phần quan trọng vào quá trình xây dựng Chính phủ số, kinh tế số và xã hội số theo tinh thần Nghị quyết số 57-NQ/TW, tạo nền tảng để giáo dục Vĩnh Long tiếp tục bứt phá trong giai đoạn tiếp theo, Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo Vĩnh Long nhấn mạnh.
Liên quan đến việc thực hiện Nghị quyết số 248/2025/QH15 ngày 10/12/2025 của Quốc hội về một số cơ chế, chính sách đặc thù, vượt trội nhằm tạo đột phá trong phát triển giáo dục và đào tạo, cùng Quyết định số 3588/QĐ-BGDĐT ngày 26/12/2025 của Bộ Giáo dục và Đào tạo về lựa chọn bộ sách giáo khoa sử dụng thống nhất trên toàn quốc từ năm học 2026-2027, Sở Giáo dục và Đào tạo Vĩnh Long xác định đây là bước đi quan trọng nhằm bảo đảm tính ổn định, đồng bộ và chất lượng trong tổ chức dạy học.
Theo Thạc sĩ La Thị Thúy, quan điểm của Sở là triển khai thống nhất nhưng không cứng nhắc; tập trung bồi dưỡng đội ngũ giáo viên về phương pháp khai thác sách giáo khoa, xây dựng học liệu bổ trợ và ngân hàng bài giảng số nhằm phát huy tính chủ động, sáng tạo của giáo viên và học sinh. Đồng thời, Sở chỉ đạo các cơ sở giáo dục rà soát điều kiện cơ sở vật chất, thiết bị dạy học, bảo đảm việc áp dụng một bộ sách giáo khoa chung không làm gián đoạn quá trình dạy học, nhất là tại khu vực nông thôn và vùng khó khăn.
Chuyển đổi số là nhiệm vụ đột phá chiến lược của ngành giáo dục Vĩnh Long trong giai đoạn tới
Xác định chuyển đổi số là nhiệm vụ đột phá chiến lược trong giai đoạn tới, Sở Giáo dục và Đào tạo Vĩnh Long triển khai Chương trình số 06 của Tỉnh ủy và Kế hoạch số 12 của Ủy ban nhân dân tỉnh thực hiện Nghị quyết số 71 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển giáo dục và đào tạo. Theo đó, Sở tham mưu Ủy ban nhân dân tỉnh ban hành Kế hoạch số 126/KH-UBND ngày 29/12/2025 về ứng dụng khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số ngành Giáo dục tỉnh Vĩnh Long giai đoạn 2026-2030.
Cô Thúy cho hay: "Kế hoạch tập trung hoàn thiện hạ tầng số hiện đại, đảm bảo 100% cơ sở giáo dục có Internet băng thông rộng; triển khai nền tảng số quản trị, dạy và học thống nhất toàn ngành; số hóa và liên thông đầy đủ dữ liệu cốt lõi của ngành theo nguyên tắc “đúng - đủ - sạch - sống - thống nhất - dùng chung”; chuyển đổi phương thức quản lý sang quản trị thông minh dựa trên dữ liệu thời gian thực. Đồng thời nâng cao năng lực số cho cán bộ, giáo viên theo chuẩn của Bộ Giáo dục và Đào tạo".
Ngày 29/12/2025, Ủy ban nhân dân tỉnh Vĩnh Long đã chính thức ban hành Kế hoạch số 126/KH-UBND. Đây là văn bản mang tính chiến lược, định hình lộ trình phát triển của ngành Giáo dục và Đào tạo tỉnh trong 5 năm tới, với mục tiêu kiến tạo một môi trường giáo dục "Mở - Thông minh - Nhân văn - Công bằng". Văn bản này không chỉ là sự cụ thể hóa các chỉ đạo của Trung ương mà còn thể hiện quyết tâm của tỉnh trong việc tận dụng tối đa sức mạnh của công nghệ để đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục.
Trọng tâm của kế hoạch là sự chuyển dịch mạnh mẽ từ phương thức truyền thụ kiến thức một chiều sang mô hình dạy học tương tác, hiện đại. Ngành Giáo dục Vĩnh Long xác định công nghệ số, đặc biệt là Trí tuệ nhân tạo (AI) và Dữ liệu lớn (Big Data), sẽ là công cụ then chốt để thực hiện "cá nhân hóa" quá trình học tập. Thay vì áp dụng một lộ trình chung cho tất cả, các hệ thống thông minh sẽ hỗ trợ phân tích dữ liệu học tập của từng học sinh, từ đó gợi ý phương pháp và tài liệu phù hợp nhất để phát huy tối đa năng lực của mỗi cá nhân.
Bên cạnh đó, không gian lớp học sẽ được mở rộng ra ngoài phạm vi bốn bức tường thông qua việc triển khai các thư viện số và kho học liệu dùng chung. Công nghệ thực tế ảo (VR) và thực tế tăng cường (AR) sẽ được đưa vào giảng dạy, cho phép học sinh tương tác trực quan với các mô hình 3D, thí nghiệm ảo hay các bối cảnh lịch sử, địa lý sinh động. Điều này hứa hẹn giúp các bài giảng trở nên hấp dẫn hơn, khơi gợi niềm đam mê khám phá và tư duy sáng tạo của người học. Để thực hiện được điều này, đội ngũ nhà giáo sẽ được bồi dưỡng thường xuyên không chỉ về kỹ năng sử dụng công cụ mà quan trọng hơn là phương pháp sư phạm số.
Đến năm 2030, bức tranh giáo dục Vĩnh Long được kỳ vọng sẽ có những thay đổi căn bản về chất. Mục tiêu đặt ra là 100% học sinh tốt nghiệp phổ thông không chỉ nắm vững kiến thức văn hóa mà còn được trang bị năng lực số nền tảng và các kỹ năng của công dân toàn cầu. Đội ngũ nhà giáo và cán bộ quản lý sẽ đạt chuẩn 100% về năng lực số, sẵn sàng thích ứng với mọi sự thay đổi của công nghệ.
Hệ thống hạ tầng số sẽ được hoàn thiện với 100% cơ sở giáo dục kết nối Internet tốc độ cao và vận hành trên nền tảng dữ liệu thống nhất. Quan trọng hơn, kết quả của quá trình chuyển đổi số này sẽ đảm bảo tính công bằng: mọi học sinh, dù ở vùng thuận lợi hay vùng khó khăn, đều có cơ hội tiếp cận bình đẳng với các nguồn tri thức và công nghệ tiên tiến nhất. Đây chính là nền tảng vững chắc để tỉnh Vĩnh Long nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội và hội nhập quốc tế trong thập kỷ tới.
Cô Thúy cho hay, năm 2026, ngành giáo dục và đào tạo Vĩnh Long xác định chuyển đổi số là nhiệm vụ trọng tâm, tập trung hoàn thiện hạ tầng và làm sạch cơ sở dữ liệu ngành; triển khai đồng bộ các ứng dụng quản trị số tại cơ sở giáo dục như chữ ký số, hồ sơ - học bạ điện tử, tuyển sinh trực tuyến và số hóa văn bằng.
Song song đó, Sở xây dựng hệ sinh thái giáo dục số phục vụ hoạt động dạy và học, gồm kho học liệu dùng chung và ngân hàng câu hỏi chuẩn hóa. Công tác quản lý được hiện đại hóa thông qua việc vận hành Trung tâm Giám sát và Điều hành thông minh (IOC EDU) và nâng cấp Cổng thông tin điện tử của ngành.
Ngoài ra, Sở Giáo dục và Đào tạo tăng cường bồi dưỡng năng lực số cho đội ngũ, triển khai chương trình "Bình dân học vụ số", đồng thời đẩy mạnh các hoạt động STEM/STEAM nhằm thúc đẩy đổi mới sáng tạo trong nhà trường.
Các nhóm giải pháp trọng tâm nhằm phát triển giáo dục đào tạo, thực hiện hiệu quả Luật Nhà giáo
Để tháo gỡ những thách thức còn tồn tại cũng như thực hiện có hiệu quả Luật Nhà giáo, năm 2026, Sở Giáo dục và Đào tạo Vĩnh Long ưu tiên các nhóm giải pháp trọng tâm sau.
Thứ nhất, sắp xếp, tổ chức lại mạng lưới cơ sở giáo dục mầm non, phổ thông và giáo dục thường xuyên. Theo đó, Sở Giáo dục và Đào tạo phối hợp với Ủy ban nhân dân các xã, phường sắp xếp tổ chức lại mạng lưới cơ sở giáo dục mầm non, phổ thông và giáo dục thường xuyên tại địa phương, bảo đảm quy mô hợp lý, phù hợp với mô hình chính quyền địa phương hai cấp và nâng cao chất lượng giáo dục theo Phương án số 9166/PA-UBND ngày 31/12/2025 của Ủy ban nhân dân tỉnh Vĩnh Long về sắp xếp các cơ sở giáo dục mầm non, phổ thông và giáo dục thường xuyên trên địa bàn tỉnh.
Thứ hai, đảm bảo số lượng người làm việc hưởng lương từ ngân sách nhà nước. Sở Giáo dục và Đào tạo phối hợp với Ủy ban nhân dân các xã, phường rà soát, thống kê quy mô lớp học, học sinh với số giáo viên, nhân viên hiện có để xác định số lượng giáo viên, nhân viên đảm bảo theo định mức quy định của Bộ Giáo dục và Đào tạo, từ đó đề xuất cấp có thẩm quyền phân bổ số lượng người làm việc hưởng lương từ ngân sách nhà nước hợp lý theo thực tế của từng xã, phường, khắc phục thừa, thiếu biên chế giao giữa các xã, phường.
Thứ ba, thực hiện tuyển dụng, điều động nhà giáo. Thực hiện Thông tư số 01/2026/TT-BGDĐT ngày 20/01/2026 của Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo quy định thẩm quyền tuyển dụng nhà giáo, Sở Giáo dục và Đào tạo sẽ tổ chức tuyển dụng nhà giáo trong số biên chế được giao của cấp có thẩm quyền để bổ sung giáo viên còn thiếu tại các cơ sở giáo dục. Tiếp tục điều động nhà giáo từ đơn vị thừa đến đơn vị thiếu để giải quyết thừa, thiếu giáo viên giữa các cơ sở giáo dục.
Thứ tư, nâng cao chất lượng đội ngũ nhà giáo và cán bộ quản lý giáo dục. Sở Giáo dục và Đào tạo sẽ tập trung xây dựng Đề án Phát triển và nâng cao chất lượng đội ngũ nhà giáo và cán bộ quản lý giáo dục các trường mầm non, phổ thông; các trung tâm giáo dục thường xuyên; các trung tâm giáo dục nghề nghiệp - giáo dục thường xuyên trên địa bàn tỉnh Vĩnh Long, giai đoạn 2026-2030, định hướng đến năm 2035 trình cấp có thẩm quyền phê duyệt để tổ chức thực hiện.
Đối với Kỳ thi tốt nghiệp trung học phổ thông năm 2026 - kỳ thi đầu tiên tổ chức theo Chương trình giáo dục phổ thông 2018 và diễn ra sớm hơn (dự kiến vào ngày 11, 12/6/2026), Sở Giáo dục và Đào tạo Vĩnh Long đã chủ động xây dựng kế hoạch chuẩn bị từ sớm với tinh thần "chuẩn bị kỹ - tổ chức chặt - đánh giá đúng".
"Sở tập trung tập huấn giáo viên về cấu trúc đề thi mới, chỉ đạo các trường tăng cường ôn tập cho học sinh lớp 12, nhất là những nội dung trọng tâm của chương trình mới. Đồng thời phối hợp chặt chẽ với các sở, ngành, địa phương trong công tác đảm bảo cơ sở vật chất, an ninh, an toàn và hậu cần cho kỳ thi.
Mục tiêu cao nhất là tổ chức kỳ thi nghiêm túc, khách quan, đúng quy chế, phản ánh trung thực chất lượng giáo dục, tạo tâm lý an tâm cho học sinh và phụ huynh", Thạc sĩ La Thị Thúy nhấn mạnh.
