Nhìn vào những con số trong báo cáo của Bộ Giáo dục

Góc nhìn

Xuân Dương

(GDVN) - Báo cáo là một sự tổ hợp chưa được chuẩn hóa các “báo cáo con” do từng đơn vị chức năng thực hiện, phải chăng vì thế nên có sự khập khiễng giữa các con số?

Ngày 21/8/2017, Bộ Giáo dục và Đào tạo công bố “Báo cáo Tổng kết năm học 2016-2017, triển khai nhiệm vụ năm học 2017-2018 của ngành Giáo dục” (Báo cáo).

Toàn văn Báo cáo và phụ lục dài 184 trang, với các số liệu, biểu đồ và ghi chú liên quan, bản báo chắc chắn mất rất nhiều thời gian và công sức của các đơn vị trực thuộc Văn phòng Bộ.

Đọc kỹ báo cáo, có một số vấn đề cần được trao đổi thêm.

Thứ nhất: Tính thống nhất của Báo cáo

Báo cáo là một sự tổ hợp chưa được chuẩn hóa các “báo cáo con” do từng đơn vị chức năng (các cục, vụ…) thực hiện, phải chăng vì thế nên có sự khập khiễng giữa các con số (sẽ trình bày phía sau).

Chỉ cần nhìn vào các loại biểu đồ trong Báo cáo đã có thể thấy không có sự chuẩn hóa cần thiết trong một văn bản mang tính khoa học cao như Báo cáo của Bộ.

Nói cách khác vì không có “Tổng Chủ biên” nên Báo cáo chỉ là sự ghép nối cơ học những gì mà các đơn vị giao nộp.

Lấy ví dụ minh họa về các biểu đồ trong Báo cáo, Vụ Giáo dục thường xuyên dùng biểu đồ hình nón, Vụ Kế hoạch - Tài chính là hình trụ, Cục quản lý chất lượng là hình chóp và của Vụ Giáo dục Trung học là hình hộp chữ nhật…?

Nếu với mục đích nhiều màu sắc, vui mắt, để người đọc đỡ … buồn ngủ thì có thể chấp nhận, còn với một văn bản mang tính hàn lâm thì không nên.

Các loại biểu đồ được dùng trong Báo cáo của Bộ Giáo dục và Đào tạo.

Thứ hai: Sự nhảy múa của các số liệu

Số lượng giảng viên trong biên chế các cơ sở giáo dục đại học thể hiện trên biểu đồ 3, trang 12 là 72.792 người.

Tuy nhiên cộng tất cả số liệu trong biểu đồ 4, trang 14 (theo các chức danh) thì số lượng giảng viên lại là 574 + 4.113 + 11.827 + 43.065 + 12.507 + 149 = 72.235 người.

Số lượng chênh lệch (517 người) tương đương số giảng viên một đại học cỡ trung bình. Liệu có phải do có Đại học mới thành lập chưa kịp cập nhật hay do mỗi bộ phận có một con số?

Thứ ba: Về đào tạo thạc sĩ

Báo cáo cho biết quy mô đào tạo thạc sĩ (năm học 2016-2017) là 105.801 (tăng 12,8% so với năm học 2015-2016).

Quy mô đào tạo tiến sĩ ở các trường đại học, học viện là 13.587 (tăng 25% so với năm học 2015-2016).

Quy mô đào tạo tiến sĩ ở các viện nghiên cứu khoa học đến tháng 6/2017 là 1501 người.(trang 153, phụ lục VIII)

Tổng số học viên cả hai trình độ (thạc sĩ, tiến sĩ) là 105.801 + 13.587 + 1.501 = 120.889 người.

Số liệu tại biểu đồ 7, trang 157, Phụ lục VIII cho thấy những người đủ tiêu chuẩn hướng dẫn thạc sĩ (Giáo sư, Phó giáo sư, Tiến sĩ) trong các đại học, học viện là 574 + 4.113 + 11.827 = 16.514 người.

(Người có trình độ dưới tiến sĩ chỉ được phép tham gia hướng dẫn với tư cách là người thứ hai, người hướng dẫn chính phải là tiến sĩ, căn cứ vào Thông tư 15/2014/TT-BGDĐT)

Biểu đồ 7: Số lượng giảng viên các cơ sở giáo dục đại học phân theo trình độ và chức danh khoa học

Số người trong các Viện nghiên cứu khoa học đủ tiêu chuẩn tham gia hướng dẫn thạc sĩ (Biểu đồ 8, phụ lục VIII trang 157 ) là 1.926 người (58 Giáo sư; 277 Phó giáo sư, 38 Tiến sĩ khoa học; 923 Tiến sĩ).

Tuy nhiên, cộng các con số 58+277+38+923 = 1.296 chứ không phải 1.926, vậy biểu đồ của Vụ Giáo dục Đại học sai hay xuất hiện thêm 630 nhà khoa học chui tại các viện NCKH? 

Phân loại số người đủ điều kiện hướng dẫn luận văn thạc sĩ tại tất cả các cơ sở được cấp phép như sau:

Giáo sư 574+58 = 632;

Phó giáo sư, Tiến sĩ khoa học: 4.113+ 277+38 = 4.428 ;

Tiến sĩ: 11.827 + 923 = 12.750.

Tổng số:  632 + 4.428 + 12.750 = 17.810 người.

Căn cứ vào Thông tư số: 15/2014/TT-BGDĐT, ban hành ngày 15/5/2014 về “Quy chế đào tạo trình độ thạc sĩ thì:

Người có chức danh giáo sư­ được hướng dẫn tối đa 7 học viên; người có học vị tiến sĩ khoa học hoặc có chức danh phó giáo sư­ được hướng dẫn tối đa 5 học viên; người có học vị tiến sĩ từ 1 năm trở lên được hướng dẫn tối đa 3 học viên trong cùng thời gian, kể cả học viên của cơ sở đào tạo khác”.

Cứ cho rằng tất cả tiến sĩ đều đủ thâm niên “từ 1 năm trở lên” thì số lượng các nhà khoa học nêu trên được phép hướng dẫn tối đa:

632*7+4.428*5+ 12.750*3 = 64.814 (học viên cao học).

Như vậy số học viên cao học (trình độ thạc sĩ) đang được “hướng dẫn chui” sẽ là:

105.801 - 64.814 = 40.987 người.

Nếu các con số và cách tính toán nêu trong bài viết này là sai, xin đề nghị Vụ Đại học - Bộ Giáo dục và Đào tạo cho biết ý kiến, người viết sẵn sàng trao đổi.

Phải chăng hiện nay đào tạo thạc sĩ đã thay thế đào tạo tại chức trở thành  "nồi cơm" của các cơ sở giáo dục bậc đại học - như lời nguyên Bộ trưởng Nguyễn Thiện Nhân từng nói?

Nếu tính thêm quy mô đào tạo tiến sĩ tại các cơ sở là 13.587 + 1.501 người nữa thì các thày đang đào tạo “chui” bao nhiêu nhân tài cho đất nước?

Bao nhiêu “thạc sĩ chui” này đang giảng dạy trong các trường đại học, cao đẳng?

Và nền Giáo dục nước nhà có thể đổi mới toàn diện với lực lượng thạc sĩ, tiến sĩ đào tạo “chui” một cách “chính thống” như hiện nay?

Thứ tư: Về đội ngũ cán bộ quản lý và nhân viên phục vụ

Biểu 4, 5 Phụ lục 1 trang 64 có tiêu đề “Cơ cấu mạng lưới trường, lớp học và đội ngũ nhà giáo, cán bộ quản lý cơ sở giáo dục”.

Tìm hiểu tại Phụ lục này chỉ thấy có số liệu giáo viên và khối nhân viên từ mầm non đến đại học, không hề có số liệu về “đội ngũ cán bộ quản lý cơ sở giáo dục” như tiêu đề phụ lục đã viết.

Riêng số nhân viên toàn ngành, số liệu trong Báo cáo như sau: Mầm non - 112.326; Tiểu học -70.570; Trung học cơ sở - 55.121; Trung học phổ thông - 27.459; Đại học - 6.842.

Tổng cộng nhân viên phục vụ toàn ngành là 272.318 người (xin xem số liệu trong bản chụp màn hình dưới đây)

Số giảng viên và nhân viên từ mầm non đến đại học

Số lượng giáo viên, giảng viên cộng theo Biểu 4 và 5 là 1.246.188 người.

Số nhân viên phục vụ tổng cộng là 272.318 người.

Theo thông tin mới nhất mà Cục Nhà giáo cung cấp cho Ban Biên tập Báo điện tử Giáo dục Việt Nam thì năm 2017 này, số lượng cán bộ quản lý giáo dục là 154.000 người.

Như vậy tổng số người không tham gia giảng dạy tại tất cả các cấp là 272.318 + 154.000 = 426.318.

Tính bình quân cứ 8 thày cô có một cán bộ quản lý; 4,57 thày cô có một nhân viên phục vụ?

Tổng cộng, nói theo kiểu dân gian thì cứ 2,92 thày cô có một người “ăn theo”.

Vậy ngân sách dành cho giáo dục thực chất bao nhiêu phần trăm dành trả lương cho giáo viên?

Trên đây chỉ mới nói đến các con số, những vấn đề còn lại về chủ trương, chính sách,… người viết sẽ đề cập trong các bài viết khác.

Xuân Dương
Từ khóa :
cơ sở giáo dục đào tạo , đào tạo thạc sĩ , tiến sĩ , đào tạo “chui” , đổi mới toàn diện nền giáo dục , cán bộ quản lý , ngành giáo dục
Nhìn vào những con số trong báo cáo của Bộ Giáo dục
Chủ đề : Đổi mới Giáo dục
Chủ đề : Góc nhìn của chuyên gia GD
Chủ đề : Góc nhìn Giáo dục
Chủ đề : Góc nhìn
Viết bình luận của bạn về bài viết này ...
Thanh Quảng
8

Cảm ơn bác Xuân Dương đã chỉ ra cái "tù mù" của ngành Giáo dục, nhưng qua bài báo tôi lại thấy Giáo dục Việt Nam sao giống như "nồi cám heo" quá vậy? Quốc sách hàng đầu của đất nước mà thế này đây? Câu trả lời xin dành cho Bộ trưởng

"NHÂN DÂN"
16

Giáo dục là QUỐC SÁCH hàng đầu! Là “vấn đề CON NGƯỜI”. Đây là một trong những đường lối, chủ trương rất lớn của Đảng, Nhà nước; tác động, ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng CON NGƯỜI của nhiều thế hệ, do đó tác động, ảnh hưởng mạnh mẽ đến sự phát triển mọi mặt (kinh tế, văn hóa, xã hội, an ninh quốc phòng, .v.v.) của đất nước. THẾ MÀ “cái” “QUỐC SÁCH” này lại đã, đang được triển khai thực hiện dựa trên sự “NHẢY MÚA” kế hoạch nhiệm vụ trước mắt, lâu dài của ngành GD-ĐT; được xây dựng, hình thành nên từ sự “NHẢY MÚA của các số liệu” - “BÁO CÁO Tổng kết năm học 2016-2017, triển khai nhiệm vụ năm học 2017-2018 của ngành Giáo dục”. Vậy ai là những người trực tiếp “chắp bút” lập nên BÁO CÁO này? Ai là những người đã “ký nháy” để trình “Tư lệnh” ngành BÁO CÁO này ? “Vấn đề CON NGƯỜI” có còn được “HỌ” để ý đến nữa hay không khi làm ra những BÁO CÁO này? Do đó ở khâu cuối cùng, nếu CẢ TIN, và KHÔNG KIỂM TRA, mà “Tư lệnh” vẫn sẽ cứ “bấm nút” để “triển khai nhiệm vụ năm học 2017-2018 của ngành Giáo dục”, THÌ điều gì sẽ còn tiếp tục xảy ra? “NHÂN DÂN” tin rằng các đ/c lãnh đạo cấp cao, và cao nhất của Đảng, Nhà nước, Chính phủ và Quốc hôi sẽ lắng nghe, vào cuộc và xử lý trước những thông tin trong bài viết này, đã không những làm “giật mình”, mà thực sự gấy sốc cho NHÂN DÂN, và gây chấn động dư luận! Trân trọng cảm ơn tác giả Xuân Dương, Quý Báo ĐT GDVN. “NHÂN DÂN” luôn đồng hành với tác giả và Báo ĐTGDVN.

Phan văn Bình
8

Thành tích thành ...thành...tích Về đích về đích ... Khen ,thưởng chật ních Đúng là cú hích... ...Mình đầy thương tích !

Văn Trung Thành
4

Ơ! Thế ra người viết báo cáo và duyệt báo cáo ở bộ học này không biết, không học nguyên lý thống kê sao? Mà bác Xuân dương ơi! Lỗi ấy có thể do nhân viên văn thư gây ra thì tội cho cả người viết, người kiểm duyệt và người duyệt báo cáo biết bao?

Văn Trung Thành
4

Ơ! Thế ra cán bộ chấp bút và duyệt "báo cáo của Bộ Giáo dục" ở bộ học không biết nguyên lý thống kê sao? Mà nhờ Bác Xuân Dương xem lại ngộ nhỡ lỗi ấy lại do người đánh máy gây nên thì sao? Văn thư mà không qua trường lớp văn thư thì nhiều vô kể hiện đang làm việc ở các cơ quan nhà nước nhé.

Công Bằng
6

Trân trọng cảm ơn Quý Báo đã dũng cảm đưa lên những con số cụ thể của báo cáo.Đặc biệt là tác giả Xuân Dương đã phân tích rất nghiêm túc các phần nội dung của báo cáo.Xin thêm thông tin cho Tòa soạn biết là còn nhiều điều không đúng nữa lắm.ví dụ như ở HVQLGD tuyển sinh và đào tạo thạc sỹ sai theo quy chế.Thanh tra Bộ gddt về kiểm tra...và làm ngơ...

ngu vu
6

Báo cáo thể hiện bản chất thực của nền giáo dục hiện nay. Công cuộc đổi mới không hiệu quả vì bệnh thành tích và gian lận .

Đức Huy
8

Tất cả có sự chỉ đạo của trung tâm báo cáo láo mà ra

Xem thêm bình luận
Tin khác