Ý tưởng mới và tâm lý số đông

Góc nhìn

Lại Cường

(GDVN) - Trong xã hội ngày nay không hiếm những người thiếu chuyên môn nhưng lại sẵn sàng nhảy vào bình phẩm về ý tưởng của người khác một cách hết sức "hồn nhiên".

Xin bắt đầu bằng câu chuyện nổi bật nhất thời gian gần đây chính là Phó Giáo sư – Tiến sĩ Bùi Hiền, nguyên Phó Hiệu trưởng trường Đại học Sư phạm Ngoại ngữ Hà Nội với ý tưởng cải cách chữ viết, giảm số lượng chữ cái từ 38 xuống còn 31. Ý tưởng này được nêu trong một hội thảo.

Ông Hiền nghỉ hưu đã lâu, tuổi cũng đã cao và không hề có ý định đánh bóng tên tuổi hay tranh đoạt gì với ai, nhưng khi thông tin được ai đó tung ra thì nó ngay lập tức bị được công bố trên nhiều phương tiện thông tin đại chúng, kèm theo nhiều bình luận tiêu cực.

Theo nghiên cứu của Phó Giáo sư-Tiến sĩ Bùi Hiền, nếu áp dụng bảng chữ cái mới, việc học và ghi chép tiếng Việt sẽ đơn giản hơn, thống nhất hơn.

Thậm chí, theo tính toán của cá nhân ông, nếu áp dụng thành công đề xuất của ông thì chúng ta có thể tiết kiệm 8% lượng giấy ghi chép hiện nay. Kèm theo đó là một bản dịch thử theo đề xuất của ông.

Dùng từ xấu xí mạt sát người khác để giữ gìn sự trong sáng của tiếng Việt? (Ảnh internet/chưa rõ nguồn)

Chỉ mới xem qua bản dịch thử, chưa cần hiểu ngọn ngành câu chuyện là gì, nhiều người bắt đầu phản đối, thậm chí nhục mạ ông bằng những ngôn từ không thể tệ hại hơn.

Đây là điều đáng buồn cho cách đối xử với một nhà khoa học, một công trình khoa học còn đang hình thành. Và có lẽ với cách phản ứng hết sức tự nhiên như vậy thì rất có thể nghiên cứu của Phó Giáo sư Bùi Hiền sẽ chết yểu khi nghiên cứu còn dang dở. Nhiều ý tưởng khác cũng sẽ rơi vào trạng thái chết yểu như vậy!

Một bộ phận người Việt đang tự cho mình cái quyền phán quyết về bất cứ vấn đề nào chỉ trong vòng vài giây thời gian.

Trong thời đại thông tin, người ta có thể kì cạch ngồi gõ hàng loạt những ngôn từ xấu xí nhất để ném vào một chủ đề mà họ không có thời gian để đọc nhiều. Nhiều khi chỉ lướt qua tiêu đề là họ có thể phán quyết ngay một vấn đề mang tầm vĩ mô.

Không ai chịu nghe, không ai chịu hiểu đó là một công trình khoa học đang được nghiên cứu.

Cảm xúc bị cuốn theo số đông la ó, khinh miệt và để bảo vệ sự trong sáng của tiếng Việt người ta dùng đủ ngôn từ xấu xí nhất để ném đá một nhà giáo già có nhiều năm nghiên cứu khoa học.

Hầu hết dồn dập vào tranh cãi một quan điểm riêng và rồi tự bức xúc về một vấn đề mà bản thân nó còn chưa thực sự trở thành một vấn đề trong xã hội.

Và rồi người ta đem chủ đề ra cười nhạo, dè bỉu và khoái trá với những ngôn từ mà họ dành cho công trình của một nhà khoa học.

Không lẽ thể kỷ 21, thời kỳ của cách mạng 4.0 mà người Việt đang có cách hành xử như vậy?

Dạy trẻ khuyết tật, giáo viên phải dạy bằng cả tấm lòng người làm cha, làm mẹ

Galile có thể đã bị thiêu sống với lý thuyết trái đất quay quanh mặt trời. Edinson có lẽ bị coi là tâm thần khi nghĩ ra ánh sáng ma mị của bóng đèn điện. Edward Jenner đã vượt qua tiêu chuẩn y đức thời kỳ đó mới có thể tìm ra vaccine…

Tất cả những công trình khoa học đều có thể bắt nguồn từ những ý nghĩ “điên rồ nhất”, vượt qua khỏi suy nghĩ thông thường của thời điểm đó.

Thế nên không quá khi nói rằng một bộ phận người Việt đang tự hạ thấp bản thân mình khi chính họ tự cho mình cái quyền nhảy xổ vào người khác.

Và tất nhiên trong câu chuyện của Phó Giáo sư Hiền hay nhiều ý tưởng khác (bị chết yếu) có cả những người "ném đá giấu tay".

Một trường hợp khác là chiếc điện thoại Bphone của BKAV bị ném đá, bị dè bỉu không thương tiếc. Họ quên rằng đó là nỗ lực của người Việt, một doanh nghiệp Việt, và nếu không có điều kiện ủng hộ ở một góc độ nào đó thì ít nhất cũng đừng tỏ thái độ dè bỉu.

Trước đó, vụ game Flappy Bird của nhà phát triển trò chơi Nguyễn Hà Đông bị “chết yểu” là một trong những minh chứng rõ nhất cho thấy sức công kích khủng khiếp của dư luận xã hội.

Một phiên bản game được phát triển bởi người Việt đang trở thành hiện tượng thế giới nó bị bóp nghẹt bởi  chính người Việt.

Điều kỳ lạ là chính những người luôn dè bỉu ý tưởng mới thì cũng luôn than vãn Việt Nam “chưa sản xuất nổi con ốc vít”… Vậy bản thân họ đã làm được gì? Chắc chắn là không gì cả, bởi đó là những người chỉ ngồi chờ sẵn để hưởng lợi từ thành quả của người khác.

Thậm chí, trong xã hội ngày nay cũng không hiếm những người không làm nổi việc gì hữu ích cho xã hội, cộng đồng... nhưng lại sẵn sàng nhảy vào bình phẩm về các ý tưởng, sản phẩm của người khác một cách vô lối, và coi như đó là "thành quả" đóng góp cho xã hội.

"Tôi muốn day dốn em, em…"

Trở lại với ý tưởng cải cách chữ viết, ở cái tuổi “xưa nay hiếm”, Phó Giáo sư Bùi Hiền có thể thảnh thơi tận hưởng cuộc sống an nhàn. Nhưng không, ông vẫn làm việc hết sức nghiêm túc cho nghiên cứu của mình trong suốt hai thập kỷ.

Dù có thể nghiên cứu của ông chưa thể áp dụng vì chưa phù hợp ở thời điểm hiện nay, nhưng dù sao cũng rất đáng trân trọng vì mục tiêu tốt đẹp mà ông hướng đến.

Xin được trích lại lời của Phó Giáo sư Bùi Hiền khi nói về công trình nghiên cứu tâm huyết của mình:

“Tôi đâu làm cho nhà nước, lấy tiền của nhà nước của nhân dân đâu mà tôi phải sợ trả lại tiền bạc hay gì đó.

Sau khi nghiên cứu này hoàn chỉnh, đưa ra được giới khoa học chấp nhận, nhà nước chấp nhận... thì lúc bấy giờ mới đưa ra nhân dân để lấy ý kiến xem cái này tốt hay xấu rồi có quy trình để triển khai chứ đâu phải như các báo đưa tin ngay hôm nay chữ cũ, ngày mai chữ mới, không đầu, không cuối khiến người ta bị sốc”.

Cơn giận dữ của dư luận và cách thức người ta tạo ra cuộc tranh cãi đang phản ánh những vấn đề hiện hữu trước mắt của cuộc sống, đó là sự xuống cấp rất rõ trong văn hóa tranh luận, giao tiếp giữa con người với con người.

Và, thật đáng tiếc nhiều người đã dùng sự hằn học, những từ xấu xí nhất của tiếng Việt để bảo vệ sự trong sáng của tiếng Việt.

Lại Cường
Từ khóa :
cải cách chữ viết , cải cách giáo dục , phó giáo sư Bùi Hiền , Bphone , Flappy Bird , Nguyễn Hà Đông
Ý tưởng mới và tâm lý số đông
Chủ đề : Góc nhìn Giáo dục
Chủ đề : Kinh nghiệm giáo dục
Chủ đề : Triết lý giáo dục
Viết bình luận của bạn về bài viết này ...
Tô Quốc Q
7

Công trình nghiên cứu chữ Việt của bác Bùi Hiền khi đọc phát âm làm cho tiếng Việt trở thành thứ ngôn ngữ khác. Còn cô Đoàn Hương thì không nên quy chụp " quần chúng bầy đàn" trong khi đó rất có nhiều nhà khoa bảng cũng không đồng tình về cách cải tiến chữ viết này. Quần chúng có quyền bình luận vì công trình này đã đưa lên thông tin đại chúng thì họ có quyền phê bình.

Lê Hoàng
8

Theo tôi thì công trình nghiên cứu cải cách chữ viết của ông Bùi Hiền cũng đang trân trọng nhưng không thể áp dụng được vì có rất nhiều hệ lụy sau này, về kinh tế,văn hóa,công sức,và thời gian ,sẽ làm cho đất nước ta thụt lùi lại thêm nhiều thê ky, thậm chí có thể làm cho đất nước Việt Nam ta trở về thời nguyên thủy.

ngọc minh
7

tôi thì không đồng tình với bác Hiển nhưng tôi tôn trọng suy nghĩ của Bác. nhưng tiếng việt của ta ngoài phát âm ra còn thể hiện vần điệu nũa, thông qua thơ văn, ca dao tục ngữ,diệu hò, nều theo cách ghi của bác Hiển thì nó là thảm họa của văn hoa dân tộc ta. còn chuyện tích kiệm 8% giấy thì chưa chắc nha, bởi đổi chữ viết thì nhiều thứ phải đổi lại gây tốn kém còn nhiều hơn con số đó than chào các bạn

Trần Sơn Lâm
2

Báo Giáo dục không nên đưa vấn đề này thêm vì các cơ quan quản lý Nhà nước đã có ý kiến chính thức về Đề tài của PGS Tiến sĩ Bùi Hiển . Trân trọng ý kiến và công trình nghiên cứu của các nhà KH nhưng cũng phải đánh giá khách quan tính thực tiễn của các đề tài nghiên cứu. Việc thảo luận thêm về đề tài này có lẽ không nên đánh giá chung chung mà hãy xem xét đề tài của PGS Tiến sĩ Bùi Hiền trước mắt có thể áp dụng vào những lĩnh vực gì và đem lại những hiệu quả gì, sau đó sẽ phát triển như thế nào.

Khải Hoàn
10

Bạn nhầm rồi, bài này không đánh giá về công trình nghiên cứu cúa GS Bùi Hiển mà trọng tâm chỉ mượn vấn đề này để minh hoạ về văn hoá ứng xử, có cả ví dụ về B phone, Flappy Bỉd.. Vấn đề kế tiếp của bạn, tôi có nhận xét là bạn rất thường xuyên đánh giá ý kiến người khác là "chung chung", không hay ho gì không nên lặp lại! Về việc bạn can thiệp yêu cầu Báo Giáo Dục không nên đưa vấn đề này bàn thêm tôi thấy không cần thiết, can thiệp của bạn ở phần thảo luận và yêu cầu sửa tiêu đề là đủ rồi, bạn đọc ý kiến của bạn đọc "đọc báo thường xuyên" tôi tin chắc bạn sẽ hiểu rõ nhất. Chào bạn!

Đọc báo thường xuyên
57

Duyhn phát biểu đúng ý tôi, BBT nên có chính kiến chứ, vì luồng dư luận chưa biết đúng sai đã vội thay đổi. Cứ sửa tiêu đề mãi coi sao được, còn gì là chính kiến? Phải bảo vệ quan điểm dù đôi khi ngược gió, miễn là nó đúng. Quý báo theo dõi mục thảo luận thường xuyên thì phải nhận thấy thời gian qua những bạn đọc chính nghĩa đã vạch ra bao nhiêu cái nick cùng một người rồi? Hễ một chục nick bị vạch thì biến mất, liên tục xuất hiện nick mới, chẳng lẽ không suy ra được lí do tại sao mấy nick đó biến mất vậy? Vì bạn đọc đã vạch đúng còn gì! Tạo luồng dư luận ảo y như phản đối bài này, vài nick ảo tạo tâm lý đám đông, phản ứng tiêu đề này nọ cần xem kĩ coi có thật không chứ? Một bài viết hay như vậy là thuốc đắng dã tật, không thấy hình ảnh mình trong ứng xử đáng lên án thì không cần bực, còn người hay viết lung tung giật mình là đương nhiên.

Minh Chiến
10

Đồng tình góc nhìn của tác giả! Ý tưởng mới của ông Hiền tôi không chấp nhận, tuy nhiên tôi không tán thành cách mia mỉa quá trớn! Tôi góp ý thêm về bức xúc này, còn có tình trạng đã bị phản biện xong vẫn vô ủng hộ tiếp, không hiểu ý gì ngoài ý rất rõ là cứ như vào đọc báo để xem khơi màu chiến tranh! Trong khi đúng sai nằm ở nội dung comment chứ không phải lôi kéo chú ý bằng cách đó là hay ho.

Quang
8

Văn hoá mạng chấn chỉnh lại là vừa, ảo nhiều không thể tưởng, mà ngay trên báo về GD thì không thể chấp nhận được. Tôi đã từng đề nghị bình luận ít mà chất lượng thì đáng đọc hơn là kì cà kì cạch gõ toàn lỗi chính tả phí thời gian mà có luôn người thích mới lạ?! Riêng việc đề nghị sửa phím Caps Lock hỏng để khỏi nhức mức bạn đọc khác mà góp ý nhiều lần vẫn cứ ngơ ra, lờ đi. Thử hỏi còn mong gì bình luận nào cũng trong sạch, giữ gìn được sự trong sáng của Tiếng Việt bằng cách nào? Trên này cũng chỉ đếm được trên đầu ngón tay những nick được độc giả tín nhiệm như Thầy Vi, Thầy lê tuấn, bác Nguyễn Thường, Nguyễn Văn Pha, Nguyễn Việt Dũng., Tô Quốc Q, khainguyen. Có trường hợp xưng là nghiên cứu sinh mà viết một lèo múa may toàn lỗi chính tả cơ bản bắt người khác đọc, nhưng chê từ ông Hiền tới ông Đại thì không ngưng được, quá nể!

Xem thêm bình luận
Tin khác