Với người Việt mình, xếp hàng là gì?

Văn hóa

Ths Trương Khắc Trà

(GDVN) - Xếp hàng, đơn giản là giữ trật tự theo hàng, lối có người trước, kẻ sau một cách tuần tự…nghe qua tưởng dễ nhưng lại cực kỳ khó với người Việt ta bây giờ.

LTS: Văn hóa xếp hàng của người Việt đã bị dư luận lên án lâu nay.

Sự chen lấn diễn ra trên khắp nẻo đường, con phố, và dường như nó đã trở thành thói quen, hàng ngày ra đường bạn sẽ dễ dàng thấy được những hình ảnh chen lấn ở các bến xe, bến tàu, chen lấn khi xếp hàng thực hiện các thủ tục hành chính, khám chữa bệnh ở bệnh viện và nộp hồ sơ vào trường học cho con cái.

Và mới đây nhất, ngay ở chốn linh thiêng đền Hùng thì điều này cũng đã xảy ra. 

Trong bài viết này, Ths Trương Khắc Trà thẳng thắn chỉ ra những yếu kém của người Việt trong văn hóa xếp hàng. Tòa soạn trân trọng giới thiệu cùng độc giả. 


Sau ngày lễ giỗ Tổ Hùng Vương (10/3 Âm lịch) vừa qua, những hình ảnh hàng triệu người dồn ứ, hỗn loạn tại khu di tích đền Hùng, tỉnh Phú Thọ vẫn tràn ngập trên mạng xã hội. Mở đoạn clip, xem và đã thấy “khó thở” huống hồ trải nghiệm thật sẽ vô cùng kinh hãi.

Thôi thì chuyện đã qua, thở phào nhẹ nhõm vì may mắn không có thiệt hại về tính mạng con người, nhưng liệu ai đó không thấy hổ thẹn và một chút liên tưởng đến hình ảnh những người Nhật xếp hàng nhận đồ cứu trợ trong trận động đất hôm 16/4? 

Vì sao trong cơn bấn loạn cận kề cái chết người Nhật vẫn đủ bình tĩnh để xếp hàng trật tự, còn trong bối cảnh thiêng liêng, tôn kính người Việt lại hung hăng bất chấp mọi thứ?

Trong bối cảnh thiêng liêng, tôn kính người Việt lại hung hăng bất chấp mọi thứ (Ảnh: news.zing.vn)

Câu trả lời có lẽ để dành cho ngành văn hóa và giáo dục, nhưng người viết bài này cho rằng trước hết con người Việt Nam đang thiếu trầm trọng cái gọi là “văn hóa xếp hàng”. 

Văn hóa xếp hàng là gì? Đơn giản nó chỉ là cách giữ trật tự theo hàng, lối có người trước, kẻ sau một cách tuần tự…nghe qua tưởng chừng đơn giản nhưng để thực hiện, tôi cho rằng cực kỳ khó đấy! 

Vì sao khó? Bản chất việc xếp hàng không khó, một đứa trẻ có thể làm được nhưng mấu chốt là không ai tạo ra thói quen làm việc đó nên dần dần chúng ta “quên”!?

Việc xếp hàng nơi công cộng ở Việt Nam chưa được phổ biến để trở thành một chuẩn mực đạo đức xã hội, dù không muốn nhưng không thể không nhắc đến trách nhiệm của ngành văn hóa và giáo dục, xem lại hiện nay chúng ta dạy gì? Học gì? Để rồi con người trưởng thành chỉ muốn vun vén cho cá nhân mà quên đi ích lợi cộng đồng?

Đu dây và xúc cát – đâu mới thực là văn hóa Việt

(GDVN) - Tiêu diệt tận gốc thói giả dối là không thể, thói giả dối sẽ tồn tại chừng nào con người còn tồn tại và còn sinh hoạt theo cộng đồng,...

Ngành văn hóa mấy chục năm nay hội nhập và phát triển cùng đất nước với khẩu hiệu “phát huy truyền thống văn hóa dân tộc, tiếp thu tinh hoa văn hóa nhân loại để xây dựng nền văn hóa tiên tiến đậm đà bản sắc dân tộc…” vẫn là dấu hỏi lớn về tính hiệu quả khi nhìn văn hóa xếp hàng của các nước trong khu vực mà phát thèm.

Và phải chăng con người ngày càng mất niềm tin vào sự công bằng xã hội nên không ai chịu nhường ai? 

Ai cũng nghĩ rằng “tôi không chen lên người khác sẽ chèn vào đó” tâm lý vị kỷ cộng với nhận thức kém cỏi về lợi ích cộng đồng và lợi ích cá nhân khiến không ít người Việt dẫm đạp lên nhau để bước tới!

Hình ảnh lực lượng công an vội vã dựng hàng rào ngăn dòng người tiến lên khiến chúng ta không khỏi ngẫm nghĩ, không có loại “hàng rào” nào có thể ngăn chặn dòng người cuồn cuộn lao lên phía trước cũng không thể có lực lượng chức năng nào có thể giải quyết vấn đề chen lấn, ùn ứ tại lễ hội Giổ Tổ ngoài ý thức tôn trọng trật tự công cộng của từng cá nhân con người.

GS Ngô Đức Thịnh, nguyên Viện trưởng Viện Nghiên cứu văn hóa Việt Nam đưa ra giải pháp đơn giản, đó là không nên dựng rào chắn để ngăn cản người dân dồn ứ lại trong một thời điểm. 

"Văn hóa Việt đang xuống dốc vì nhiều vấn đề phát triển... lộn ngược"

(GDVN) - “Cái chính khiến người ta cảm thấy văn hóa nước ta xuống dốc là do nhiều vấn đề đang phát triển lộn ngược”, họa sĩ, nhà nghiên cứu (NNC) văn hóa mỹ thuật Phan Cẩm Thượng nhấn mạnh.

Những rào chắn này vô tình tăng thêm sự háo hức của người dân, muốn được sớm lên dâng hương, bởi quan niệm đó là giờ thiêng. Ban tổ chức lễ hội đền Hùng nên để người dân được tự do lên dâng hương, theo từng thời điểm mà họ đến.

Giải pháp của GS thật đúng nhưng ngẫm thật chua xót, “…dựng hàng rào chắn làm tăng thêm sự háo hức của người dân…” đọc câu này có ai đó liên tưởng đến đấu bò tót? 

Khi con bò bị kích thích bởi tấm vải đỏ nên bất chấp lao lên và rút cuộc bị đâm cho đến chết.

Hóa ra tham gia lễ Hội đền Hùng giống như kiểu tham gia một cuộc đua không hơn không kém? Và con người lúc này cũng máu me không thua chú bò tót?

Văn hóa là nền tảng trong sự phát triển của một quốc gia, là cội nguồn của đời sống một dân tộc, là nền tảng tinh thần của xã hội. Nó tạo nên cốt cách tâm hồn, tạo nên chất keo cố kết những cá nhân trong xã hội tạo nên sức mạnh của mỗi dân tộc. Nó là nguyên khí của một quốc gia.

Có một điều tất cả chúng ta đều nhận thấy rằng tất cả các quốc gia phát triển đều có nền văn hóa đáng ngưỡng mộ, ngược lại văn hóa trì trệ sẽ khiến con người ngày càng yếu ớt, bạc nhược khiến đất nước khó phát triển.

Lễ hội đền Hùng sẽ mất đi bản sắc vốn có nếu năm nào cũng tái diễn cảnh chen lấn, xô đẩy kinh hoàng.







Ths Trương Khắc Trà
Từ khóa :
văn hóa , xếp hàng , lễ hội đền Hùng , dâng hương
Với người Việt mình, xếp hàng là gì?
Viết bình luận của bạn về bài viết này ...
Thanh Minh
2

Khi nào có công bằng thì sẽ có xếp hàng. Bây giờ công bằng là từ hoa mỹ từ xa xỉ nên chả có ai xếp hàng vì đang xếp hàng có đứa đằng sau nó chen ngang vào và nó được hưởng lợi ích như người xếp hàng thì cả đám đông có đứng phơi nắng ra xếp hàng không? Hãy tạo ra sự công bằng thì sẽ có văn hóa xếp hàng còn không thì đừng nhắc đến nó nữa.

thien khai
0

Tôi nhớ những năm 1960, người Hà Nội khi đó bắt đầu học xếp hàng vì trước đó không có gì phải xếp hàng cả. Ngày đó, mọi người đều rất tự giác, nghiêm chỉnh. Những năm sau đó, xếp hàng trở thành quy tắc bắt buộc để có thể mua hàng (vì ai cũng muốn được trước để được cái ngon, cái tốt..) nên mới có chuyện xếp chỗ bằng gạch, mê nón,v.v.. (chắc vì thế nên mới có câu XHCN=Xếp hàng cả ngày). Từ khi Đổi mới đến nay, dường như người ta đã "quên" mất thói quen đó. Ai cũng muốn là người đầu tiên (kể cả lên máy bay có chỗ ngồi quy định rồi với 2-3 người nhưng vẫn chen nhau ..). Suy cho cùng, trách nhiệm phải ở nhà quản lý. Cứ xem Singapore thì biết.thế mà bây giờ Singapore là một trong những quốc gia sạch nhất thế giới. Ai làm bẩn thì bị phạt nặng...

Nông dân
2

Tôi cho rằng văn hoá xếp hàng phải được giáo dục từ nhỏ và cần có chế tài nghiêm khắc. Ở Singapo, đi siêu thị không xếp hàng tính tiền cũng bị từ chối phục vụ. Chính quyền,các cơ quan đoàn thể, công ty ...đều phải coi việc xếp hàng là rất quan trọng, không xếp hàng từ chối phục vụ. Phương tiện GT không chịu xếp hàng,chen lấn gây ách tắc phải xử lý thật nghiêm. Có như vậy từ từ rồi ý thức sẽ tăng lên. Ý thức bắt nguồn từ giáo dục, nhưng chỉnh đốn ý thức lại từ pháp luật nghiêm minh. Nôm na là nói mãi rồi không nghe thì phải phạt nặng.

Pham Mách Đức Lý
5

Câu trả lời của tôi là: Xếp hàng không thể hiện được sức mạnh cơ bắp của mình, không chứng tỏ được mình là người khôn lanh, mà chỉ cho thấy sự hèn yếu của mình đối với "mụ" đàn bà đến trước mình một chút thôi. Thế nên phải xông lên, gạt phăng những "kẻ yếu kém" khác mà đi. Rất nhiều người Việt nghĩ thế.

Tre Việt
1

Người Việt thể hiện tấm lòng thành kính với Tổ tiên của người Việt như thế này đấy !

phuclam
6

Bài viết rất hay. Cảm ơn bác nhưng có lẽ văn hóa xếp hàng còn có thể do chính những bất công trong xã hội ngày nay tạo ra,xếp hàng đợi được thi đua đến lượt mình thì có lẽ tay không.

Lonngf dân
5

Cái tiêu đề Xếp hàng là gì đối vói văn hoá nguòi Việt có the lam để tài vien sĩ ở viện Hàm lâm KHnxar hoi đấy!

Tô Quốc Q
1

Viêc xếp hàng và đi dự tiệc trể giờ đã ăn sâu vào nếp sống của người Việt chắc cần phải lâu lắm mới tạo cho mọi người có ý thức vì cần phải tạo được moi trường xung quanh mặc dù ai đó có ý thức nhưng cũng không thể nào thực hiện được. Lấy ví dụ người Việt sống ở nước ngoài khi cần dich vụ đều xếp hàng nhưng cũng người đó sang Việt Nam thì không thể nào thực hiện được ,vì mình ý thức xếp hàng nhưng mọi người đều chen lấn thì mình xếp hàng chỉ bằng vô dụng. Còn vấn đề đi dự tiệc trể giờ do ai đó không đi đúng giờ làm cả buổi tiệc trể ,từ đó sẽ làm mọi người không đi đúng giờ. Vấn đề đi dự tiệc không đúng giờ thì dễ có cách trị bằng cách cách mơ tiệc đúng giờ nhưng dành riêng bàn cho những ai đi trể dự sau

Xem thêm bình luận
Tin khác