Trong bối cảnh giáo dục đại học ngày càng hội nhập sâu rộng, các hoạt động hợp tác quốc tế được đẩy mạnh, chương trình trao đổi sinh viên trở thành lựa chọn của nhiều người với mong muốn tiếp cận môi trường học tập và trải nghiệm đa dạng hơn.
Việc tham gia học tập hoặc thực tập ở nước ngoài không chỉ giúp sinh viên tiếp cận phương pháp đào tạo theo chuẩn quốc tế, mà còn mang lại cơ hội phát triển kỹ năng, mở rộng mạng lưới quan hệ cũng như nâng cao năng lực hội nhập. Đây là một trong những lý do khiến nhiều cơ sở giáo dục chú trọng mở rộng hợp tác quốc tế, trong đó có Trường Đại học Hà Nội.
Sinh viên có cơ hội nâng cao khả năng ngoại ngữ và kỹ năng hội nhập
Trao đổi với phóng viên Tạp chí điện tử Giáo dục Việt Nam, Phó Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Văn Trào - Hiệu trưởng Trường Đại học Hà Nội cho biết, nhà trường sở hữu hệ sinh thái đối tác quốc tế tương đối rộng. Tính đến nay, trường đang triển khai 84/182 chương trình học bổng, trao đổi sinh viên với các đối tác đến từ Hoa Kỳ, Tây Ban Nha, Bồ Đào Nha, Pháp, Cộng hòa Liên bang Đức, Liên bang Nga, Italia, Ba Lan, Nhật Bản, Hàn Quốc, Trung Quốc… Thông qua mạng lưới hợp tác này, sinh viên có cơ hội tham gia các chương trình học tập, thực tập theo chuẩn quốc tế, tích lũy tín chỉ có giá trị chuyển đổi, đồng thời cập nhật những xu hướng mới trong học thuật cũng như định hướng nghề nghiệp.
Trung bình mỗi năm Trường Đại học Hà Nội có khoảng 300 - 350 sinh viên tham gia chương trình trao đổi học tập hoặc thực tập ở nước ngoài, với thời gian từ 6 tháng đến 1 năm. Hoạt động này mang đến cho người học cơ hội trải nghiệm đa dạng, từ môi trường văn hóa xã hội đến các lĩnh vực khoa học - công nghệ.
Nhiều em sau khi hoàn thành chương trình trở về có sự trưởng thành rõ rệt trong chuyên môn, kỹ năng và tư duy hội nhập. Đây là giá trị cốt lõi nhà trường hướng tới trong hoạt động trao đổi quốc tế, đồng thời là bước đi mang tính chiến lược, không chỉ đối với sự phát triển cá nhân của mỗi sinh viên mà còn góp phần đào tạo nguồn nhân lực trẻ có tư duy toàn cầu, đáp ứng yêu cầu hội nhập và phát triển bền vững của xã hội hiện đại.
Phó Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Văn Trào chia sẻ thêm, trải nghiệm quốc tế giúp sinh viên sử dụng ngoại ngữ trong mọi hoạt động hằng ngày, không chỉ giới hạn trong phạm vi lớp học. Việc thảo luận, viết báo cáo hay thực hiện dự án cùng sinh viên đến từ nhiều quốc gia giúp nâng cao năng lực ngôn ngữ của các em, từ mức thành thạo lên mức tư duy bằng ngôn ngữ.
Bên cạnh đó, việc giao tiếp trong môi trường đa văn hoá góp phần hình thành năng lực giao tiếp liên văn hoá - một kỹ năng thiết yếu trong bối cảnh học tập và làm việc quốc tế. Đây được xem là lợi thế cạnh tranh quan trọng trong bối cảnh thị trường lao động ngày càng coi trọng năng lực ngoại ngữ thực tiễn và tính liên văn hóa.
Đặc biệt, giá trị nổi bật của chương trình trao đổi sinh viên nằm ở sự thay đổi trong cách tiếp cận tri thức. Thay vì tiếp thu kiến thức một cách thụ động, sinh viên được khuyến khích chủ động tìm tòi, đặt câu hỏi và bày tỏ quan điểm cá nhân, từ đó hình thành tư duy phản biện, khả năng phân tích vấn đề từ nhiều góc độ cùng kỹ năng tự học một cách hiệu quả. Những trải nghiệm này vừa giúp nâng cao chất lượng học tập vừa giúp người học xây dựng phương pháp học tập mang tính hệ thống, bền vững, phù hợp với môi trường học thuật quốc tế.
Không chỉ vậy, khi sống xa gia đình trong một môi trường hoàn toàn mới, các em sẽ có điều kiện hình thành và rèn luyện nhiều kỹ năng quan trọng như tính tự giác, tinh thần trách nhiệm, khả năng chịu áp lực; ý thức giữ gìn bản sắc văn hóa dân tộc; kỹ năng kết nối mở rộng mạng lưới quan hệ và cơ hội học tập, nghề nghiệp. Đây là những kỹ năng nền tảng để hình thành tư duy "công dân toàn cầu", phẩm chất được các tổ chức và doanh nghiệp quốc tế đánh giá cao.
Một số chương trình trao đổi thực tập với đối tác doanh nghiệp đã tạo điều kiện để sinh viên Trường Đại học Hà Nội được làm việc trong môi trường chuyên nghiệp, tiếp cận quy trình công nghệ hiện đại. Những kinh nghiệm này trở thành điểm mạnh trong hồ sơ học bổng, hồ sơ xin việc, đồng thời là hành trang quan trọng khi bước vào thị trường lao động quốc tế.
Thông tin thêm về các chương trình trao đổi sinh viên, thầy Trào cho biết, tại Trường Đại học Hà Nội, chương trình trao đổi thực tập hè tại Italia là một trong những chương trình hấp dẫn thu hút sự quan tâm lớn của sinh viên trong trường cũng như sinh viên đến từ các trường đối tác.
Chương trình giúp người học tích lũy nhiều kiến thức thực tiễn, rèn luyện kỹ năng mềm quan trọng trong môi trường lao động quốc tế như ngoại ngữ, dịch thuật, giao tiếp đa văn hóa, quản lý thời gian, xử lý tình huống, tiếp đón khách hàng và quảng bá giá trị du lịch địa phương. Bên cạnh đó, các em được tiếp cận kiến thức về luật quốc gia, quốc tế liên quan đến an toàn, chất lượng sản phẩm, đồng thời nâng cao khả năng thích nghi và làm việc trong môi trường đa văn hóa.
Năm 2024, nhà trường có 135 sinh viên tham gia chương trình trao đổi thực tập hè tại Italia; đến năm 2025, con số này tăng lên 142 sinh viên, trong đó 119 sinh viên Trường Đại học Hà Nội đang theo học các ngành của Khoa Quản trị Kinh doanh và Du lịch cùng các khoa đào tạo ngôn ngữ như tiếng Anh, Italia, Pháp, Tây Ban Nha, Nga.
Ngoài ra, chương trình hợp tác giữa Khoa Quản trị Kinh doanh và Du lịch, Trường Đại học Hà Nội với Công ty Speedwing Training (Asia) đã mở ra cơ hội để sinh viên tham gia thực tập có hưởng lương tại hệ thống các khách sạn lớn ở Hoa Kỳ. Trong năm 2024, có 18 sinh viên Khoa Quản trị Kinh doanh và Du lịch được sang Hoa Kỳ thực tập. Tính đến tháng 9/2025, con số này đã tăng lên là 20 sinh viên tham gia.
Trải nghiệm quốc tế mang lại nhiều giá trị thiết thực, giúp sinh viên nâng cao năng lực ngoại ngữ, bồi đắp tư duy học tập hiện đại, rèn luyện tính tự lập, mở rộng góc nhìn, đồng thời xây dựng mạng lưới quan hệ với bạn học, giảng viên và chuyên gia trong nhiều lĩnh vực. Đây là nguồn kết nối hữu ích phục vụ cho định hướng nghề nghiệp, hợp tác học thuật và tìm kiếm học bổng trong tương lai. Theo ghi nhận từ nhiều cựu sinh viên, mạng lưới này đã hỗ trợ đáng kể cho các em trong quá trình phát triển sự nghiệp, bao gồm cả cơ hội học tập và làm việc ở nước ngoài.
Người học trưởng thành từ chương trình trao đổi quốc tế
Những chương trình học bổng và trao đổi quốc tế đã trở thành cơ hội để sinh viên Trường Đại học Hà Nội bước ra thế giới, trải nghiệm môi trường học tập đa văn hóa và rèn luyện bản lĩnh cá nhân.
Em Trần Huy Hùng, sinh viên lớp 2TT23, ngành Truyền thông Doanh nghiệp, Khoa tiếng Pháp, Trường Đại học Hà Nội chia sẻ: "Em biết đến Chương trình học bổng Canada - ASEAN và trao đổi giáo dục vì phát triển qua sự giới thiệu của thầy cô trong khoa. Tuy nhiên, trong quá trình chuẩn bị hồ sơ, do hầu hết giấy tờ đều bằng tiếng Pháp và thời hạn xử lý khá gấp nên em khá lúng túng, không biết bắt đầu từ đâu. Thời gian ấy, thầy cô trong khoa đã đồng hành, hỗ trợ và hướng dẫn cụ thể từng nội dung để em có thể hoàn thiện hồ sơ.
Khoảnh khắc nhận được email thông báo trúng học bổng, em vô cùng hạnh phúc và hiểu rằng một bước ngoặt lớn sắp đến với bản thân mình".
Nhờ trúng học bổng, Hùng có cơ hội được học tập tại Đại học Québec (Canada). Theo Hùng, môi trường học tập tại Québec có nhiều điểm khác biệt, nhất là việc chú trọng yếu tố thực hành. Ngay trong bài kiểm tra đầu tiên, giảng viên đã đưa ra đề thi bằng ba ngôn ngữ, tạo nên sự bất ngờ thú vị và buộc Hùng phải nhanh chóng thích nghi với cách tiếp cận hoàn toàn mới.
Tuy nhiên, nhờ quá trình học tập tại Trường Đại học Hà Nội được tiếp cận với cách làm việc nhóm, sự chủ động trong lớp, môi trường có nhiều giảng viên, sinh viên quốc tế đã trở thành hành trang quý giá, khiến em không bị sốc và nhanh chóng thích nghi với môi trường mới.
Hành trình học tập tại Đại học Québec khiến Hùng cảm thấy bản thân lớn lên, biết kiên trì, lắng nghe và hiểu rằng đôi khi chỉ cần một cơ hội nhỏ cũng đủ mở ra cả một bầu trời khác. Những giờ học, buổi thảo luận nhóm, trải nghiệm cơ sở vật chất hiện đại, tham gia hoạt động ngoại khóa, hoạt động cộng đồng và làm việc có tổ chức đã mang đến cho Hùng nhiều bài học và trải nghiệm đáng nhớ.
Cùng chia sẻ về chương trình trao đổi sinh viên, em Nguyễn Khánh Linh, sinh viên lớp 1Q22, Khoa Quốc tế học, Trường Đại học Hà Nội cho biết: "Em có cơ hội được học trao đổi 6 tháng tại Ba Lan. Em luôn nghĩ đây chỉ là giấc mơ của tuổi 20, nhưng đã trở thành hiện thực khi em được đặt chân đến Ba Lan vào mùa xuân năm 2025.
Em nhớ rõ khoảnh khắc đứng trước cổng sân bay, tay nắm chặt hành lý, tim đập mạnh trong lồng ngực và bên tai là lời dặn dò của bố mẹ, nhớ chú ý thủ tục và giữ an toàn vì đây là lần đầu tiên em đi máy bay một mình. Những cái ôm, cánh tay vẫy chào phía sau hàng rào an ninh khiến em rưng rưng nhận ra lần này em đã xa nhà thực sự".
Linh chia sẻ thêm, về việc học, tại đây nữ sinh được tiếp xúc với các bài thảo luận nhóm quốc tế, dự án thực tế và phương pháp giảng dạy mở. Mỗi ngày đến lớp là một lần em được va chạm, trao đổi, thậm chí có những quan điểm em chưa từng nghĩ đến trước đó. Bạn bè đến từ nhiều quốc gia trên thế giới kể cho em về văn hóa, giá trị sống, quan điểm riêng của họ. Qua đó, em học được cách nhìn vấn đề đa chiều, biết lắng nghe và tự tin trao đổi.
Theo Khánh Linh, khi trở về Việt Nam, không chỉ bản thân em mà cả gia đình, thầy cô, bạn bè đều nhận thấy những thay đổi rõ rệt của em. Em không còn là cô sinh viên ngại ngùng, dè dặt mà tràn đầy tự tin khi trình bày trước đám đông, dám bày tỏ quan điểm cá nhân cũng như sẵn sàng bảo vệ lập trường của mình bằng lý lẽ và trải nghiệm thực tế.
Những thử thách trong thời gian sống và học tập ở môi trường quốc tế đã giúp em rèn luyện tính độc lập, khả năng thích nghi và tinh thần chủ động trong mọi việc. Với Linh, học bổng trao đổi quốc tế không chỉ là cơ hội học tập ở nước ngoài, mà còn là cánh cửa để "mở" chính mình ra thế giới, học cách nhìn nhận sự khác biệt, trân trọng giá trị bản thân và thấu hiểu hơn về thế giới xung quanh.
"Em nhận ra, có những bài học quan trọng không thể tìm thấy trong sách vở mà chỉ có thể học được khi thật sự bước ra khỏi vùng an toàn. Những trải nghiệm ấy giúp em có thêm kiến thức thực tế cũng như hiểu rõ về bản thân mình", Linh bày tỏ.
