Tại buổi tư vấn tuyển sinh đại học 2026 diễn ra ngày 10/1/2026, chuyên viên chính của Vụ Giáo dục đại học (Bộ Giáo dục và Đào tạo) cho biết, dự kiến điều chỉnh mức điểm cộng ưu tiên đối với thí sinh có chứng chỉ ngoại ngữ, theo hướng không giữ trần 3 điểm như quy định hiện hành mà sẽ giảm xuống còn khoảng 1–2 điểm cộng. Điều chỉnh này được đánh giá là sẽ tác động trực tiếp đến phương án tuyển sinh và quyền lợi của thí sinh.
Theo ghi nhận của phóng viên, nhìn chung các cơ sở giáo dục đại học đang chờ đợi những động thái chính thức từ Bộ Giáo dục và Đào tạo. Để trên cơ sở đó, các trường sẽ kịp thời điều chỉnh phương án tuyển sinh, bảo đảm tuân thủ quy định chung và phù hợp với thực tiễn tuyển sinh của từng đơn vị.
Chờ quy chế chính thức để trường tính toán lại mức điểm cộng
Trao đổi với phóng viên Tạp chí điện tử Giáo dục Việt Nam, Tiến sĩ Nguyễn Tiến Dũng - Phó Hiệu trưởng Trường Đại học Hà Nội cho biết, hiện nhà trường đang chờ văn bản chính thức của Bộ Giáo dục và Đào tạo về Quy chế tuyển sinh đại học năm 2026 để từ đó thực hiện điều chỉnh cách xác định điểm cộng ưu tiên cho các loại chứng chỉ ngoại ngữ.
Trước đó, năm 2025, Trường Đại học Hà Nội quy định mức điểm cộng ưu tiên đối với các loại chứng chỉ ngoại ngữ dao động từ 1-4 điểm.
“Năm nay, việc nhà trường quy định mức điểm cộng ưu tiên trong khoảng bao nhiêu sẽ phải được tính toán kỹ lưỡng. Nhưng chắc chắn, mức điểm cộng ưu tiên này sẽ nằm trong phạm vi cho phép theo quy định của Bộ Giáo dục và Đào tạo”, Phó Hiệu trưởng Trường Đại học Hà Nội chia sẻ.
Cùng chia sẻ, Nhà giáo ưu tú, Phó Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Xuân Hoàn – Hiệu trưởng Trường Đại học Công thương Thành phố Hồ Chí Minh cho rằng, chúng ta không nên đặt nặng vấn đề mức điểm cộng ưu tiên là bao nhiêu đối với thí sinh có chứng chỉ ngoại ngữ.
“Trong trường hợp thật sự giảm mức điểm cộng ưu tiên theo dự kiến, nhà trường sẽ chủ động điều chỉnh phương án tuyển sinh để bảo đảm phù hợp với quy định chung”, thầy Hoàn chia sẻ.
Thầy Hoàn phân tích thêm, trong nhiều năm qua, Bộ Giáo dục và Đào tạo cho phép cộng điểm ưu tiên đối với thí sinh có chứng chỉ ngoại ngữ ở một mức nhất định, và đa số các cơ sở giáo dục đại học đều xây dựng phương án tuyển sinh trong phạm vi cho phép đó. Song, tại Trường Đại học Công thương Thành phố Hồ Chí Minh, số lượng thí sinh lựa chọn phương thức xét tuyển bằng chứng chỉ ngoại ngữ thực tế không nhiều. Bởi, một học sinh lớp 12 đạt IELTS 7.0 để được cộng điểm là rất xuất sắc, được hưởng mức cộng điểm khá tốt, nhưng số lượng thí sinh đạt được trình độ này không lớn.
Với dự kiến được đưa ra, Hiệu trưởng Trường Đại học Công thương Thành phố Hồ Chí Minh cho rằng mức điểm cộng khuyến khích khoảng 2 điểm là hợp lý.
Tuy nhiên, trong trường hợp nếu nhà trường không áp dụng cộng điểm khuyến khích đối với thí sinh có chứng chỉ ngoại ngữ cũng không tạo ra nhiều khác biệt, bởi điểm thi của thí sinh vốn đã cao. Những thí sinh sở hữu chứng chỉ IELTS khoảng 7.0 trở lên thường có kết quả thi Ngoại ngữ và các môn còn lại trong tổ hợp xét tuyển khá tốt, đủ khả năng trúng tuyển mà không cần đến điểm cộng.
Dẫn số liệu cụ thể, theo thầy Hoàn, trong năm 2025, Trường Đại học Công thương Thành phố Hồ Chí Minh có khoảng 100 thí sinh có chứng chỉ ngoại ngữ. Tuy nhiên, với chừng đó thí sinh, ngay cả khi không được cộng điểm khuyến khích, các em vẫn đạt mức điểm trúng tuyển theo quy định của nhà trường.
“Việc ngày càng có nhiều thí sinh sở hữu chứng chỉ ngoại ngữ đăng ký xét tuyển vào trường là tín hiệu tích cực, góp phần nâng cao chất lượng đầu vào. Càng có nhiều thí sinh đạt trình độ ngoại ngữ tốt tham gia xét tuyển, nhà trường càng có điều kiện tuyển chọn được đội ngũ sinh viên chất lượng cao”, thầy Hoàn nhấn mạnh.
Còn ý kiến trái chiều
Trong khi quy chế tuyển sinh đại học được xây dựng, có trường lựa chọn chờ đợi quy định chính thức từ Bộ để điều chỉnh phương án tuyển sinh, thì cũng có một số ý kiến chia sẻ không cần thiết phải cộng điểm ưu tiên, mà chỉ nên áp dụng cơ chế quy đổi điểm chứng chỉ ngoại ngữ.
Chia sẻ về điều này, Tiến sĩ Nguyễn Trung Nhân - Trưởng phòng Phòng Đào tạo, Trường Đại học Công nghiệp Thành phố Hồ Chí Minh cho rằng, nếu tính quy đổi điểm chứng chỉ ngoại ngữ sang thang điểm 30, mức điểm quy đổi thực tế thường không tương đương 1–2 điểm cộng. Do đó, cơ sở giáo dục đại học thường lựa chọn phương án cộng điểm khuyến khích chứng chỉ ngoại ngữ thay vì quy đổi cũng bởi mức điểm cộng thường cao hơn đáng kể so với điểm quy đổi.
Ví dụ, một thí sinh đạt 25 điểm tổ hợp xét tuyển có môn ngoại ngữ, nếu được cộng thêm 3 điểm khuyến khích nhờ có chứng chỉ ngoại ngữ, tổng điểm sẽ lên tới 28 điểm. Trong khi đó, nếu chỉ quy đổi điểm chứng chỉ và phân bổ theo thang điểm 30, số điểm tăng thêm là không đáng kể.
Do đó, có thể chỉ nên áp dụng theo hướng quy đổi điểm, không nên cộng điểm khuyến khích. Bởi lẽ, việc cộng điểm sẽ đẩy điểm tổ hợp xét tuyển của thí sinh lên cao, ngay cả khi chỉ cộng thêm 1 điểm thì mức tăng này vẫn lớn hơn so với phương án quy đổi chứng chỉ. Trong trường hợp vẫn duy trì chính sách cộng điểm đối với thí sinh có chứng chỉ ngoại ngữ, Trưởng phòng Đào tạo Trường Đại học Công nghiệp Thành phố Hồ Chí Minh cho rằng mức điểm cộng nên giới hạn trong khoảng 1–2 điểm.
Trước đây, Trường Đại học Công nghiệp Thành phố Hồ Chí Minh từng áp dụng ưu tiên xét tuyển với chứng chỉ ngoại ngữ. Song, nhà trường chỉ xem đây là một điều kiện kèm theo và sử dụng cách tính điểm riêng, không cộng điểm khuyến khích. Sau này, quy định này đã được nhà trường điều chỉnh theo hướng chỉ quy đổi điểm chứng chỉ ngoại ngữ.
“Nhà trường vẫn sẽ giữ quan điểm là không cộng điểm khuyến khích, chỉ quy đổi điểm chứng chỉ ngoại ngữ. Bởi, nếu cộng điểm, trọng số của chứng chỉ sẽ chiếm tỷ lệ quá lớn trong tổng điểm xét tuyển, gây bất lợi cho những thí sinh không có điều kiện thi chứng chỉ.
Chưa kể, để làm bài thi đạt thêm 2–3 điểm là không hề dễ, trong khi chỉ cần có chứng chỉ ngoại ngữ lại được cộng từng ấy điểm thì rõ ràng thiếu công bằng giữa các thí sinh”, Tiến sĩ Nguyễn Trung Nhân bày tỏ.
Trong khi đó, theo Phó Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Hải Đăng – Phó Hiệu trưởng Trường Đại học Khoa học và Công nghệ Hà Nội, dự kiến mức điểm cộng ưu tiên/khuyến khích/thưởng dao động trong khoảng 1–2 điểm đối với thí sinh có chứng chỉ ngoại ngữ không đặt ra vấn đề phức tạp.
“Trường Đại học Khoa học và Công nghệ Hà Nội không áp dụng chính sách cộng điểm khuyến khích cho thí sinh sở hữu chứng chỉ ngoại ngữ, mà chỉ thực hiện quy đổi điểm khi xét tuyển. Quan điểm của nhà trường là chứng chỉ ngoại ngữ chỉ phản ánh một loại năng lực cụ thể của thí sinh, không phải yếu tố mang tính quyết định trong xét tuyển. Do đó, không cần thiết phải cộng mức điểm khuyến khích quá cao”, thầy Đăng chia sẻ.
Bên cạnh đó, Phó Hiệu trưởng Trường Đại học Khoa học và Công nghệ Hà Nội cũng cho biết, tại nhiều cơ sở giáo dục đại học, chứng chỉ ngoại ngữ thường được sử dụng như một tiêu chí để xét tuyển vào các chương trình tiên tiến. Riêng với nhà trường, do các chương trình đào tạo hiện nay đều được giảng dạy hoàn toàn bằng tiếng Anh, nên việc cộng thêm điểm ưu tiên cho chứng chỉ ngoại ngữ là không thực sự cần thiết.
Nhìn chung, thầy Đăng nhận định, dự kiến điều chỉnh giảm mức điểm cộng xuống khoảng 1–2 điểm, thay vì quy định cộng tối đa 3 điểm như hiện hành là hợp lý và không gây xáo trộn.
