Mùa tuyển sinh 2026 được đánh giá là có nhiều điều chỉnh về quy chế và phương thức xét tuyển. Theo Thông tư số 06/2026/TT-BGDĐT ngày 15/02/2026 của Bộ Giáo dục và Đào tạo, Quy chế tuyển sinh đại học năm 2026 có một số điều chỉnh quan trọng thực sự tác động trực tiếp đến thí sinh.
USTH xét tuyển trước kỳ thi trung học phổ thông, mở thêm cơ hội cho thí sinh
Trao đổi về những điểm mới của mùa tuyển sinh năm nay, Phó Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Hải Đăng - Phó Hiệu trưởng Trường Đại học Khoa học và Công nghệ Hà Nội (USTH) cho biết, Quy chế tuyển sinh đại học 2026 theo Thông tư số 06/2026/TT-BGDĐT có nhiều điều chỉnh theo hướng chuẩn hóa và minh bạch.
Theo đó, một trong những thay đổi quan trọng là việc áp dụng ngưỡng đảm bảo chất lượng đầu vào thống nhất cho tất cả các phương thức xét tuyển.
Cụ thể, dù xét tuyển theo hình thức nào, thí sinh cũng cần đạt tối thiểu 15/30 điểm ba môn thi tốt nghiệp trung học phổ thông theo tổ hợp xét tuyển hoặc tổ hợp Toán, Ngữ văn và một môn thi khác (không áp dụng đối với các trường hợp đặc cách hoặc được miễn thi, các ngành thuộc lĩnh vực sức khỏe, giáo viên có mức điểm sàn tối thiểu cao hơn).
"Quy định này góp phần thiết lập một mặt bằng chất lượng chung, giúp đảm bảo chất lượng đầu vào tối thiểu đồng đều cho thí sinh", Phó Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Hải Đăng nhìn nhận.
Bên cạnh đó, theo Phó Giáo sư Đăng, số lượng nguyện vọng xét tuyển tối đa được giới hạn ở mức 15, đồng thời yêu cầu thí sinh sắp xếp theo thứ tự ưu tiên rõ ràng. Điều này đòi hỏi thí sinh cần nghiên cứu kỹ thông tin tuyển sinh của từng trường, đặc biệt là điều kiện xét tuyển, tổ hợp môn, yêu cầu ngoại ngữ hoặc các tiêu chí bổ sung của từng chương trình đào tạo.
Việc lựa chọn và sắp xếp nguyện vọng cần được cân nhắc dựa trên năng lực thực tế, định hướng nghề nghiệp và mức độ phù hợp với môi trường đào tạo, thay vì chỉ dựa trên xu hướng hoặc cảm tính. Thực tế, khi thực sự quyết tâm vào một trường đại học nào đó, sở hữu chiến thuật phù hợp và tận dụng tối đa các cơ hội như tham gia các đợt xét tuyển trước kỳ thi trung học phổ thông sẽ giúp các thí sinh nâng cao lợi thế với 15 nguyện vọng của mình.
Ngoài ra, mỗi cơ sở đào tạo chỉ được sử dụng tối đa 5 phương thức xét tuyển (không bao gồm xét tuyển thẳng) và phải quy đổi tương đương, không phân bổ chỉ tiêu riêng. Theo thống kê của Bộ Giáo dục và Đào tạo, 5 phương thức này đã bao phủ hơn 95% thí sinh trúng tuyển trong thời gian qua.
Điều này đáp ứng mục tiêu đơn giản hóa đồng thời chuẩn hóa phương thức tuyển sinh, giúp thí sinh và phụ huynh hiểu đúng, dễ tiếp cận các phương thức tuyển sinh của cơ sở giáo dục đại học, minh bạch hóa và tạo sự công bằng hơn cho các thí sinh.
"Từ những thay đổi trên, thí sinh cần theo dõi sát các mốc thời gian và quy định của Bộ Giáo dục và Đào tạo, đồng thời tìm hiểu kỹ về các phương thức, tiêu chí xét tuyển của từng ngành đào tạo và từng trường đại học. Việc đăng ký xét tuyển có chiến lược sẽ giúp thí sinh gia tăng cơ hội trúng tuyển vào ngành học phù hợp với năng lực và đam mê của mình", thầy Đăng nhận định.
Thí sinh chủ động từ sớm, không còn "đợi điểm rồi chọn trường"
Một xu hướng rõ nét trong những năm gần đây là ngày càng nhiều thí sinh tham gia các đợt xét tuyển trước kỳ thi tốt nghiệp trung học phổ thông. Theo Phó hiệu trưởng USTH, điều này phản ánh sự thay đổi đáng kể trong tư duy lựa chọn đại học.
Thay vì phụ thuộc hoàn toàn vào kết quả của một kỳ thi, học sinh ngày nay chủ động tìm hiểu thông tin liên quan đến chương trình đào tạo, môi trường học tập, cơ hội nghề nghiệp từ sớm, thậm chí từ lớp 11 hoặc đầu lớp 12.
Ngoài ra, xu hướng này cũng cho thấy học sinh và phụ huynh ngày càng quan tâm đến sự phù hợp giữa người học và chương trình đào tạo, thay vì chỉ tập trung vào danh tiếng hay điểm chuẩn.
Thầy Đăng chia sẻ thêm, tại Trường Đại học Khoa học và Công nghệ Hà Nội, nhà trường triển khai hai đợt tuyển sinh trước kỳ thi tốt nghiệp trung học phổ thông (thường nộp hồ sơ vào tháng 2 và tháng 4) với ba phương thức:
Phương thức 1: Xét tuyển dựa trên kết quả thi đánh giá năng lực gồm bài thi kiểm tra kiến thức kết hợp phỏng vấn;
Phương thức 2: Xét tuyển dựa trên năng lực học tập (sử dụng kết quả học tập như học bạ trung học phổ thông hoặc điểm SAT…) kết hợp phỏng vấn.
Phương thức 3: Xét tuyển thẳng đối với các thí sinh đạt giải trong các kỳ thi học sinh giỏi các môn Toán, Lý, Hóa, Sinh, Tin cấp tỉnh, thành phố, quốc gia hoặc quốc tế.
"Những thí sinh nộp hồ sơ sớm thường là các em đã có sự chuẩn bị rất kỹ, thậm chí xây dựng lộ trình học tập từ đầu cấp trung học phổ thông. Các em không chỉ có nền tảng học thuật tốt mà còn chú trọng ngoại ngữ, kỹ năng và định hướng rõ ràng", thầy Đăng cho hay.
Xu hướng tuyển sinh thay đổi, thí sinh cần chuẩn bị gì từ sớm?
Theo Phó Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Hải Đăng, để phù hợp với xu hướng tuyển sinh hiện nay, đặc biệt là ở các trường có định hướng nghiên cứu và quốc tế hóa, học sinh cần chuẩn bị từ sớm một số năng lực cốt lõi.
Trước hết là nền tảng kiến thức vững về các môn học liên quan đến lĩnh vực theo đuổi. Chẳng hạn, với các ngành khoa học công nghệ, các em cần chuẩn bị cho mình nền tảng tốt về tổ hợp các môn tự nhiên như Toán, Vật lý, Hóa học, Sinh học, Tin học. Song song đó là tư duy logic, khả năng giải quyết vấn đề và tinh thần khám phá.
Bên cạnh đó, các em có thể chủ động tham gia các câu lạc bộ khoa học ở trường trung học phổ thông, các dự án nghiên cứu nhỏ, các cuộc thi về khoa học công nghệ để "cọ xát" và tìm hiểu sâu hơn về các lĩnh vực mình quan tâm.
Nền tảng ngoại ngữ tốt cũng là một bước đệm thuận lợi để các em học các chương trình giảng dạy bằng tiếng Anh của USTH. Hiện nay, với các ngành khoa học công nghệ, tiếng Anh là "chìa khóa" giúp sinh viên tiếp cận tri thức toàn cầu và mở rộng cơ hội nghề nghiệp trong môi trường quốc tế.
Ngoài ra, việc xác định định hướng nghề nghiệp cũng ngày càng quan trọng. Thí sinh không nhất thiết phải "chốt" một con đường ngay từ sớm, nhưng cần có sự tìm hiểu nghiêm túc về ngành học, nhu cầu thị trường và khả năng của bản thân.
"Chính vì vậy, trong các phương thức tuyển sinh, chúng tôi luôn kết hợp phỏng vấn để đánh giá động lực học tập và mức độ phù hợp của thí sinh với chương trình đào tạo", thầy Đăng cho biết.
Các em nên chủ động nắm bắt cơ hội, tìm hiểu kỹ thông tin về các phương thức và tiêu chí xét tuyển của ngành học và trường đại học mình mong muốn theo học, đồng thời có sự chuẩn bị kỹ càng về năng lực học tập.
Tham gia các đợt xét tuyển đại học hay các kỳ thi đánh giá năng lực do các trường đại học tổ chức trước kỳ thi tốt nghiệp trung học phổ thông không chỉ mang lại thêm cơ hội trúng tuyển mà còn là cơ sở để các em đánh giá năng lực học tập bản thân để có chiến lược xét tuyển đại học phù hợp.
Từ góc nhìn thí sinh và câu chuyện chiến lược cá nhân hóa
Không chỉ từ phía nhà trường, thí sinh cũng chủ động xây dựng chiến lược xét tuyển trước một mùa tuyển sinh có nhiều "biến động".
Em Phạm Gia Đức, học sinh Trường Trung học phổ thông Nhân Chính (Hà Nội) cho biết, em đã chủ động tìm hiểu kỹ các trường, ngành học cũng như điểm trúng tuyển những năm trước để lựa chọn phương thức phù hợp.
Từ đó, Đức đặt mục tiêu hoàn thành sớm các chứng chỉ ngoại ngữ như IELTS, đồng thời ôn thi đánh giá năng lực từ đầu năm. Bên cạnh đó, em cũng chú trọng học tập trên lớp cấp 3 để có học bạ tốt, thuận lợi trong xét tuyển với phương thức này.
Với định hướng theo đuổi ngành Kỹ thuật hàng không, Gia Đức cho biết USTH là một trong những lựa chọn ưu tiên. Theo em, điểm hấp dẫn của nhà trường không chỉ nằm ở chương trình đào tạo mà còn ở cấu trúc ngành học được chia thành nhiều hướng chuyên sâu, phù hợp với các định hướng nghề nghiệp khác nhau trong lĩnh vực hàng không.
"Em ấn tượng với ngành này tại USTH vì sinh viên có thể đi theo các hướng như cơ khí, không lưu hoặc học chuyên sâu để lấy chứng chỉ bảo dưỡng tàu bay B1/B2. Ngoài ra, cơ sở vật chất của trường cũng rất hiện đại, các trang thiết bị được đầu tư bài bản, chất lượng nhằm đem lại trải nghiệm học tập tốt nhất", Đức bày tỏ.
Một yếu tố quan trọng khác khiến Đức cân nhắc lựa chọn là chương trình đào tạo hoàn toàn bằng tiếng Anh. Theo em, việc được học tập và giao tiếp bằng tiếng Anh thường xuyên sẽ giúp sinh viên nâng cao năng lực ngoại ngữ, từ đó tạo lợi thế khi muốn du học hoặc làm việc trong các doanh nghiệp quốc tế.
Đức cũng đánh giá cao mối liên kết của nhà trường với các doanh nghiệp lớn trong lĩnh vực hàng không như Vietnam Airlines, VAECO. Việc có cơ hội tiếp cận doanh nghiệp, gặp gỡ chuyên gia ngay từ khi còn là sinh viên sẽ giúp mở rộng cơ hội nghề nghiệp và phát triển trong tương lai.
Cùng chung xu hướng chủ động, nhưng với cách tiếp cận thiên về chiều sâu học thuật, em Vũ Quỳnh Trang, học sinh lớp 12 chuyên Sinh, Trường Trung học phổ thông Chuyên Khoa học Tự nhiên (Hà Nội) cho biết, em đã xác định rõ từ đầu năm học rằng cần xây dựng một chiến lược riêng, thay vì lựa chọn theo tâm lý đám đông.
Theo đó, Quỳnh Trang chủ động chuẩn bị các chứng chỉ tiếng Anh từ sớm để đáp ứng yêu cầu của các chương trình đào tạo quốc tế. Song song với đó, em dành nhiều thời gian tìm hiểu về các ngành học quan tâm, không chỉ qua tài liệu trực tuyến mà còn thông qua việc tham gia các câu lạc bộ học thuật liên quan đến sinh học và y sinh.
"Những trải nghiệm này giúp em hiểu rõ hơn về bản thân, biết mình thực sự hứng thú với lĩnh vực nào và có thể theo đuổi lâu dài hay không. Từ đó, em dần xây dựng được một chiến lược xét tuyển phù hợp, thay vì lựa chọn theo cảm tính. Với em, việc chuẩn bị này không chỉ để đỗ đại học, mà còn là bước đầu tiên để đi đúng hướng trong tương lai", Trang chia sẻ.
Biết đến USTH qua một bài viết chia sẻ về trường của một chị cựu sinh viên trên Facebook, Trang tiếp tục chủ động tìm hiểu thông qua website và các kênh thông tin chính thức của trường. Ấn tượng ban đầu của em là môi trường học tập hiện đại, có tính định hướng quốc tế và đặc biệt chú trọng đến hoạt động nghiên cứu ngay từ bậc đại học.
Trang cho biết em mong muốn theo học ngành Công nghệ sinh học - Phát triển thuốc, không chỉ vì đam mê mà còn xuất phát từ những động lực cá nhân liên quan đến lĩnh vực sức khỏe.
"Em muốn tìm hiểu sâu về cơ chế bệnh và các hướng điều trị. Với em, đây không chỉ là một ngành học mà còn là con đường có ý nghĩa lâu dài", Trang bộc bạch.
Khi cân nhắc lựa chọn, yếu tố quốc tế là một trong những điểm then chốt. Theo Trang, việc được học tập hoàn toàn bằng tiếng Anh, cùng với cơ hội tham gia các dự án nghiên cứu, thực tập và trao đổi tại châu Âu là lợi thế rất lớn.
"Em đánh giá cao việc sinh viên có thể tiếp cận môi trường nghiên cứu chuyên nghiệp từ sớm. Điều này không chỉ giúp nâng cao năng lực chuyên môn mà còn mở rộng cơ hội học tập và làm việc trong tương lai, đặc biệt nếu muốn theo đuổi con đường nghiên cứu chuyên sâu", Trang nhận định.
Có thể thấy thí sinh hiện nay không chỉ quan tâm đến việc "đỗ đại học", mà còn chú trọng đến việc "đỗ đúng ngành, đúng môi trường". Sự chủ động, hiểu mình và lựa chọn dựa trên mức độ phù hợp đang trở thành xu hướng nổi bật trong mùa tuyển sinh 2026.
